Dwie protoplanety wokół jednej gwiazdy
Wokół młodej gwiazdy WISPIT 2 odkryto dwie formujące się dopiero planety. To rzadki przypadek, gdy naukowcy mogą obserwować planety w trakcie tworzenia się i jeszcze rzadszy, gdy do dyspozycji mają od razu dwa takie obiekty. WISPIT 2 znajduje się w Gwiazdozbiorze Orła, w odległości około 437 lat świetlnych od Ziemi. To bardzo młoda gwiazda, liczy sobie zaledwie 5 milionów lat, a gdy ją odkryto, udało się bezpośrednio zobrazować otaczający ją dysk protoplanetarny.
W sierpniu ubiegłego roku naukowcy z University of Galway, Obserwatorium w Lejdzie i University of Arizona odkryli wielką protoplanetę, gazowego olbrzyma o masie 5-krotnie większej od Jowisza. Planeta WISPIT 2b znajduje się w odległości 57 jednostek astronomicznych od gwiazdy, zatem jest 10-krotnie dalej niż Jowisz od Słońca.
Odkrycie zwiększyło zainteresowanie naukowców tym układem, a zaowocowało to odkryciem kolejnej protoplanety. Chloe Lawlor z University of Galway, Richelle F. van Capelleveen z Uniwersytetu w Lejdzie oraz ich zespół z Niemiec, Portugalii, Francji, Wielkiej Brytanii i USA zauważył WISPIT 2c. Planeta jest dwukrotnie bardziej masywna od WISPIT 2b i znajduje się w odległości 14 j.a. od gwiazdy. Dzięki swej większej masie jest jaśniejsza od WISPIT 2b, jednak znajduje się znacznie bliżej gwiazdy, przez co trudniej ją obserwować.
Odkrycia dokonano dzięki GRAVITY+. To udoskonalony instrument GRAVITY znajdujący się na interferometrze Very Large Telescope, należącym do Europejskiego Obserwatorium Południowego. Po rozbudowie oferuje on bezprecedensową rozdzielczość, dzięki której można dostrzec planetę znajdującą się w pobliżu tysiąckrotnie jaśniejszej gwiazdy.
WISPIT 2 staje się unikatowym laboratorium do badania powstawania planet. Dzięki precyzji interferometru i nowej optyce adaptacyjnej możemy badać sygnał, który wcześniej był całkowicie przed nami ukryty przez blask gwiazdy. To pokazuje, jak rozwój najnowocześniejszych instrumentów astronomicznych prowadzi do odkryć, mówi Guillaume Bourdarot z Instytutu Fizyki Pozaziemskiej im. Maxa Plancka.
WISPIT 2 to dla naukowców wyjątkowe miejsce. Spośród tysięcy układów planetarnych, jakie dotychczas odkryto, tylko jeden – PDS-70 – zawiera więcej niż jedną protoplanetę.
Ze szczegółami można zapoznać się w artykule Direct spectroscopic confirmation of the young embedded proto-planet WISPIT 2c.
Komentarze (0)