Średniowieczny system centralnego ogrzewania. Wyjątkowe znalezisko w Bazylei
Podczas przebudowy obiektów położonych przy ulicy Petersgraben w Bazylei, w bezpośrednim sąsiedztwie tutejszego uniwersytetu, na dziedzińcu dawnej szkoły zawodowej trafiono na mury i posadzki średniowiecznego klasztoru Gnadental. A pod jedną z posadzek znaleziono wyjątkowo dobrze zachowany system ogrzewania, który w przeszłości prawdopodobnie ogrzewał refektarz. To unikatowe znalezisko w Szwajcarii, a ze względu na stan zachowania, jedno z najważniejszych w Europie.
Wiadomo, że nad systemem grzewczym, położonym we wschodnim skrzydle klasztoru, znajdował się refektarz. Stąd przypuszczenia, że był on jednym z niewielu, a może jedynym, ogrzewanym pomieszczeniem w klasztorze. A na podstawie analizy historii budowli archeolodzy przypuszczają, że system powstał między XIII a XIV wiekiem.
Odnaleziony system ogrzewania powietrznego zawierał kamienną podziemną komorę z licznymi kamieniami polnymi, które akumulowały ciepło. Pod nimi archeolodzy znaleźli palenisko i dwa łuki. W sklepieniu nad komorą zachowało się osiem zamykanych otworów, przez które ciepłe powietrze kierowano do jadalni, gdy tylko ulotnił się dym pozostały z rozpalania ognia. Naukowcy stworzyli już trójwymiarowy model znaleziska, a obecnie trwają prace nad jego zachowaniem. Zostanie ono włączone w projekt renowacji budynku.
Historia klasztoru Gnadental w Bazylei sięga 1231 roku. Mniej więcej wtedy tuż za murami miejskimi zbudowano klasztor franciszkanów. Służył on jako tymczasowa siedziba dla różnych zakonów, zanim wybudowały one własne klasztory w obrębie murów miasta lub opuściły Bazyleę. Dwadzieścia lat po wybudowaniu klasztoru franciszkanie przenieśli się na oddalony o 600 metrów dzisiejszy Barfüsserplatz, a w ich dawnej siedzibie osiedliły się zakony żeńskie. Najpierw mieszkały tam cysterki, później klaryski, a w 1279 roku wprowadziły się tam siostry świeckie z klasztoru Gnadenthal koło Niederwil. To od nich swoją nazwę wziął klasztor w Bazylei. Siostry zostały włączone do klarysek i żyły w tym miejscu do czasów reformacji i likwidacji klasztoru.
Po likwidacji część budynków nadal użytkowano. W 1573 roku wybudowano magazyn zbożowy, który w dużym stopniu wykorzystywał budynki poklasztorne. Zarysy dawnych budynków można jeszcze oglądać na akwarelach z XIX wieku. Pod koniec XIX wieku spichlerz rozebrano, by zrobić miejsce dla szkoły zawodowej. Wówczas zniknęły też ostatnie zabudowania klasztorne. Teraz udało się odsłonić ich pozostałości oraz zachowany unikatowy system ogrzewania.
Komentarze (0)