Czym jest świadomość? Jakie są jej związki z inteligencją? Czy rozwinięta inteligencja jest potrzebna, by pojawiła się świadomość? Czy świadomy umysł jest charakterystyczny dla ludzi? Co było pierwsze: rozwinięta inteligencja czy świadomość?

Antonio Damasio, profesor neuronauki, psychologii i filozofii, jeden z najwybitniejszych badaczy świadomości i procesów decyzyjnych, odpowiada na te pytania w wydanej przez Copernicus Center Press książce „Naturalna inteligencja i zagadki świadomości”. I odpowiada bardzo przekonująco. Cierpliwie prowadzi logiczny wywód, którego wnioski są czasami zaskakująco oczywiste i mogą wywrócić do góry nogami nasze własne przekonania. Aż czytelnik przyłapuje się na myśli „dlaczego sam na to nie wpadłem?”.

Na stu kilkudziesięciu stronach Damasio cierpliwie tłumaczy pojęcia, pokazuje jak doszedł do kolejnych wniosków, co z czego wynika. Nie sposób się w tym wykładzie pogubić czy czegoś nie zrozumieć. To wielka zaleta książki, gdyż temat jest trudny, a jednocześnie bardzo ważny, nie powinien więc być dostępny jedynie wąskiej grupie specjalistów.

Książka daje do myślenia. Nad sobą, ludźmi i naszym miejscem w świecie przyrody. Ale jest coś jeszcze.

„Naturalna inteligencja i zagadki świadomości” zawiera zapowiedź problemu, z którym nieuchronnie jako ludzkość musimy się zmierzyć. Damasio poświęcił osobny rozdział sztucznej inteligencji. Każe nam się zastanowić nad różnicami między inteligencją naturalną i sztuczną, a przede wszystkim w tle czai się pytanie, czy i w jakich warunkach sztuczna inteligencja mogłaby zyskać świadomość. Stawia też pytanie o korzyści, ale i zagrożenia ze strony AI. Myślę, że nie bez przyczyny rozdział ten jest krótki i umieszczony pod koniec książki. Uczony pokazuje w ten sposób, że wraz z rozwojem AI otwiera się olbrzymie pole badawcze dotyczące inteligencji oraz świadomości i dla własnego dobra powinniśmy dobrze rozważyć szanse i zagrożenia związane ze sztuczną inteligencją.

Wydajemy do myślenia – to hasło przyświecające Copernicus Center Press. Książka Damasio idealnie się w nie wpasowuje.

Recenzja powstała we współpracy z Copernicus Center Press.