Szybki rozbłysk gamma poprzedził powstanie magnetara?
Kilkanaście miesięcy temu, 4 lipca 2025 roku, zarejestrowano rozbłysk gamma oznaczony jako GRB 250704B. Trwał on około 0,4 sekundy. Takie zdarzenia astronomowie wiążą z łączeniem się zwartych obiektów, na przykład gwiazd neutronowych. Ich połączenie się może uruchomić wyrzut materii poruszającej się niemal z prędkością światła i wywołać błysk wysokoenergetycznego promieniowania. Jednak w tym czasie satelita Einstein Probe obserwował ten sam fragment nieba w zakresie miękkiego promieniowania rentgenowskiego, czyli promieniowania X o stosunkowo niewielkiej energii.
Einstein Proble zarejestrował źródło EP250704a. Początkowo impuls rentgenowski pokrywał się z impulsem gamma, co pozwoliło połączyć oba zjawiska z jednym wydarzeniem. Później promieniowanie gamma zniknęło, a promienie X wciąż były rejestrowane. Satelita uchwycił trzy etapy: ostry błysk, kilkusekundowy „ogon” emisji i rozciągnięte w czasie pojaśnienie, które rozpoczęło się około 20 sekund po początkowym błysku. Łącznie aktywność w zakresie promieniowania rentgenowskiego trwała około 560 sekund.
Po rozbłyskach gamma astronomowie często obserwują poświatę, która powstaje, gdy wyrzucona materia zderza się z otoczeniem i oddaje mu energię. Tutaj jednak jasność promieniowania rentgenowskiego nie pasowała do standardowej poświaty, zmieniała się zbyt szybko, by odpowiadała standardowemu modelowi. Zmieniał się też rozkład energii fotonów. Zdaniem badaczy wskazuje to, że źródło zasilania wciąż znajdowało się wewnątrz obiektu.
Autorzy artykułu opublikowanego na łamach Science Bulletin uważają, że najbardziej prawdopodobnym źródłem przedłużonej emisji był magnetar, szybko obracająca się gwiazda neutronowa o niezwykle silnym polu magnetycznym. To właśnie on mógł powstać w wyniku zderzenia dwóch gwiazd neutronowych. Przesunięcie ku czerwieni źródła promieniowania oceniono na z ≈ 0,66. Jego światło potrzebowało około 6 miliardów lat, by do nas dotrzeć.
Szczegóły opisano w artykule Minutes-long soft X-ray prompt emission from a compact object merger.
Komentarze (0)