Christian Edelfelt Koch Madsen cieszy się ze znalezienia pochówku
Na Grenlandii, w pobliżu siedziby Eryka Rudego, znaleziono kościół
Christian Edelfelt Koch Madsen cieszy się ze znalezienia pochówku© Ellen Frederiksen

Na południu Grenlandii, niedaleko głównej siedziby Eryka Rudego – założyciela pierwszych europejskich osad na Grenlandii i twórcy samej nazwy wyspy – duńscy archeolodzy znaleźli szkielet, dzięki któremu dowiedzieli się o istnieniu tam kościoła. Jego odkrycie może sporo powiedzieć o społeczeństwie i władzy w okresie historii, co do którego istnieją spore luki w naszej wiedzy.

Odkrycia dokonano w Qinnigua, osadzie położonej około 10 kilometrów na północ od Qassiarsuk. W miejscu, w którym obecnie znajduje się Qassiarsuk, istniała w przeszłości Brattahlid, główna siedziba Rudego, znajdująca się na obszarze Osiedla Wschodniego.

To sensacyjne odkrycie oznaczające, że musimy przemyśleć znaczenie całego tego obszaru dla osadników ze Skandynawii. Kościoły były niezwykle ważnym elementem nordyckiego społeczeństwa, co czyni je kluczowymi dla zrozumienia, jak się ono rozwijało, a w szczególności, jak rozwijały się w nim struktury władzy, mówi Christian Edelfelt Koch Madsen z Muzeum Narodowego Danii.

Ostatnio nieznany kościół na Grenlandii odkryto ponad 60 lat temu. Znajdowane wtedy świątynie były kościołami z epoki wikingów, które dość szybko porzucono. Tym razem sytuacja jest inna. Mamy tutaj bowiem do czynienia z większym kościołem, który wykorzystywano przez większość średniowiecza, na długo po epoce wikingów. To niezwykle ważne odkrycie. Większość okresu pomiędzy założeniem osad na Grenlandii a ich upadkiem jest bowiem słabo znana.

Naukowcy od dłuższego czasu podejrzewali, że w badanej przez nich okolicy znajdował się kościół. Na powierzchni widoczne są bowiem pozostałości kamiennych murów z budynkiem pośrodku. Ostatecznym dowodem byłoby istnienie obok cmentarza. Jednak prowadzone od wielu lat poszukiwania nie dały rezultatów. Dopiero w bieżącym roku w sierpniu archeolodzy trafili na pochówek szkieletowy z głową zwróconą na wschód. Tak chowali swych zmarłych chrześcijanie. Obecność grobu potwierdza, że istniał tu cmentarz, a zatem i kościół.

Średniowieczne źródła wymieniają nazwy i lokalizacje kościołów. Jedno z najbardziej wiarygodnych pisze o „Kirkja undir Sólarfjöllum” – kościele pod Słonecznymi Górami. Krajobraz, w którym znaleziono kościół, pasuje do nazwy, więc być może to właśnie ten kościół. To jednak tylko hipoteza, która być może nigdy nie zostanie ostatecznie zweryfikowana.

Sposób złożenia ciała, z rękoma wyprostowanymi wzdłuż ciała, wskazuje na wczesne wieki średnie. Rozmiary kościoła i ciosane kamienie wskazują na okres 1100–1300. W pobliżu znaleziono pozostałości po trzech gospodarstwach, co wskazuje na rozwój większego osadnictwa.

Istotny jest też fakt, że odkrycia dokonano w pobliżu Brattahlid. Na niewielkim obszarze znaleziono tutaj sześć kościołów. Jedynie trzy z nich były używane po końcu epoki wikingów. To wygląda tak, jakby obszar ten był miejscem rywalizacji budowniczych kościołów, a zatem miejscem demonstrowania swojej potęgi i pozycji, dodaje Koch Madsen.

Nordyckie osady na Grenlandii istniały od lat 80. X wieku do około połowy XV wieku. Przyczyny ich upadku  wciąż budzą spory wśród specjalistów.

Źródło: Via Ritzau, Nationalmuseet

Mariusz Błoński

Redaktor KopalniWiedzy, studiował filologię klasyczną i filologię hiszpańską. W wolnych chwilach czyta i odpoczywa w ruchu. Pasjonuje go przyroda, japońskie miecze, historia średniowiecza oraz Krav Maga. Zachwyca go świat dzikich zwierząt, średniowiecznych zabytków i manuskryptów. Marzy o życiu nad Biebrzą oraz o zobaczeniu Rawenny i Brugii — to tak na początek.

Zobacz również

0 komentarzy

Brak komentarzy. Dołącz do dyskusji na forum.