Dlaczego nie zjadamy innych ludzi? To się po prostu nie opłaca Antropolodzy od dawna zmagają się z paradoksem dotyczącym kanibalizmu. Praktyka zjadania innych ludzi należy do zachowań objętych jednymi z najsilniejszych tabu, a jednocześnie ślady kanibalizmu pojawiają się na wszystkich kontynentach i we wszystkich epokach
Wielkie zagłębie produkcyjne wikingów. Na 100 tys. m2 powstawały tkaniny Badacze z Mosegaard Museum odkryli wielkie zagłębie tekstylne wikingów. Obejmowało ono obszar 100 000 metrów kwadratowych, na którym mieściły się 82 częściowo zagłębione w ziemi (grubehuse) budynki warsztatowe i jeden budynek mieszkalny.
Polska na szarym końcu. Mamy 39% analfabetów funkcjonalnych W 2023 roku 31 krajów OECD, w tym Polska, przeprowadziło nowy cykl Programu Międzynarodowej Oceny Kompetencji Dorosłych – PIAAC. To największe na świecie badanie tego typu, mierzące trzy kluczowe umiejętności dorosłych: rozumienie tekstu, rozumowanie matematyczne oraz rozwiązywanie problemów.
Medycyna
Co łączy długi COVID, PTSD i stwardnienie rozsiane? Podobieństwa sięgają głębiej niż geny
5 godz. temuZespół przewlekłego zmęczenia, długi COVID, zespół stresu pourazowego, stwardnienie rozsiane i reumatoidalne zapalenie stawów to bardzo różne schorzenia. Łączy je jednak występowanie przewlekłego zmęczenia, zaburzeń poznawczych, nieprawidłowa praca układu odpornościowego i zaburzenia autonomicznego układu nerwowego. A najnowsza analiza wskazuje, że podobieństwa te są znacznie głębsze, niż wynikałoby z prostego porównania genów.
Humanistyka
Sensacja pod Żórawiną. Badali cmentarz sprzed 1600 lat, znaleźli kurhan sprzed 5000 lat
10 godz. temuOd niemal 100 lat stanowisko archeologiczne w okolicach podwrocławskiej Żórawiny było znane jako cmentarzysko z końca okresu wpływów rzymskich i początków wędrówek ludów. Odkrywano tam pochówki sprzed około 1600 lat. Jednak podczas tegorocznego sezonu badawczego okazało się, że teren ten wykorzystywano już tysiące lat wcześniej. Sensacyjnego odkrycia dokonano w ostatniej chwili, gdy archeolodzy przygotowywali się do zakończenia prac. Właśnie wtedy na ziemi zauważono kolisty zarys o średnicy około 4 metrów. Okazało się, że to kurhan sprzed tysiącleci z centralną komorą grobową.
Humanistyka
Celtycka konstrukcja sprzed 2500 lat w pobliżu Aschaffenburgu. Nie wiadomo, czemu służyła
11 godz. temuW marcu 2026 roku podczas prac przy zbiorniku przelewowym w Aschaffenburgu robotnicy odsłonili drewniane elementy, których przeznaczenie nie było początkowo znane. Kilka tygodni później naukowcy z Bawarskiego Krajowego Urzędu Ochrony Zabytków (BLfD) ustalili, że dęby wykorzystane do budowy ścięto pomiędzy rokiem 372 a 352 przed naszą erą. Według ekspertów, ta niezwykła celtycka budowla jest wyjątkowa na terenie całych Niemiec. Wyróżnia ją wiek, sposób wykonania oraz bardzo dobry stan zachowania.
Nauki przyrodnicze
Bez ludzi Amazonia niemal nie płonęła
wczoraj, 16:43W tropikalnym lesie deszczowym naturalny pożar to zjawisko wyjątkowe. Duża wilgotność utrudnia zapłon, w związku z czym większość amazońskich roślin nie jest w żaden sposób przystosowana do obecności ognia. Dane paleośrodowiskowe dowodzą, że przed pojawieniem się ludzi nawet w bardziej suchych regionach Amazonii i na pograniczu lasu i sawanny pożary występowały tam bardzo rzadko. Sytuacja zaczęła zmieniać się po zasiedleniu Ameryki Południowej przez człowieka.
Humanistyka
Budował taras, znalazł największy w Danii skarb wikingów
wczoraj, 12:34W Rebild na północy Danii właściciel jednej z posesji postanowił wybudować sobie taras przy domu. Usuwał trawę, kamienie i żwir, gdy nagle uderzył widłami w coś, co wydało nietypowy dźwięk. Początkowo sądził, że trafił na kawałki żelaza lub ceramiki. Gdy jednak zaczął rozgarniać rękoma ziemię, jego oczom ukazały się ozdoby, monety i sztabki srebra. Mężczyzna znalazł największy w historii Danii srebrny skarb z epoki wikingów.
Ciekawostki
Korzystanie z AI przez uczniów pogarsza wyniki egzaminów
wczoraj, 10:40Sztuczna inteligencja pozwala uczniom szybciej wykonywać zadania domowe i zdobywać za nie lepsze oceny. Jednak cierpi na tym nauka. Badanie przeprowadzone w chińskich szkołach pokazuje, że uczniowie, którzy „odrabiali” zadania domowe korzystając z AI, gorzej wypadali na egzaminach, niż ich koledzy, którzy zadania domowe robili samodzielnie.
Astronomia/fizyka
Nieukończony teleskop i przypadkowe odkrycie. Jak umierająca gwiazda zwraca materię
27 sierpnia 2026, 10:34Astronomowie skupieni w Dragonfly Focuced Research Organization (DFRO) z Santa Fe zarejestrowali wyjątkowy proces, który od dawna umykał obserwacjom – moment, w którym szczątki umierającej gwiazdy są rozrywane i wchłaniane przez otaczający ją gaz. Zjawisko takie zarejestrowano w znajdującej się 650 lat świetlnych od Ziemi Mgławicy Ślimak, jednej z najbliższych nam i najlepiej poznanych mgławic.
Nauki przyrodnicze
Londyńskie Muzeum Historii Naturalnej otworzy salę zamkniętą dla publiczności od 80 lat
27 sierpnia 2026, 17:27Ponad 80 lat temu drzwi jednej z sal Muzeum Historii Naturalnej w Londynie zostały zamknięte przed publicznością. I tak już zostało. Jednak wkrótce to się zmieni. Za trzy tygodnie, 16 września, galeria ponownie zostanie otwarta. Można będzie w niej podziwiać wystawę „Natura i my”, poświęconą temu, jak na przestrzeni wieków zmieniał się stosunek człowieka do przyrody.
Psychologia
Koncert metalowy zwiększył tolerancję uczestników na ból
28 sierpnia 2026, 10:47Lydia Schneider i Thomas H. Fritz z Instytutu Ludzkiego Poznania i Nauk o Mózgu im. Maxa Plancka postanowili sprawdzić, czy intensywne przeżycie muzyczne może zmienić sposób, w jaki organizm radzi sobie z bólem. Badanie przeprowadzili podczas Wacken Open Air – jednego z największych festiwali metalowych na świecie.
Humanistyka
Neandertalczycy weszli w głąb Półwyspu Arabskiego?
28 sierpnia 2026, 13:23Neandertalczyków kojarzymy przede wszystkim z Europą i chłodniejszymi obszarami Azji. Jednak nowe badania sugerują, że około 55 tysięcy lat temu mogli oni dotrzeć do północnej części Półwyspu Arabskiego. Dowodem na to są kamienne narzędzia, których kształt i sposób wykonania bardziej przypominają artefakty ze stanowisk wiązanych z neandertalczykami niż z Homo sapiens.
Astronomia/fizyka
Ruszył jeden z najczulszych wykrywaczy ciemnej materii
28 sierpnia 2026, 16:21Ponad 2 kilometry pod ziemią, w kanadyjskim laboratorium SNOLAB, rozpoczął prace jeden z najbardziej czułych instrumentów, jakie kiedykolwiek zbudowano na potrzeby poszukiwania ciemnej materii. SuperCDMS (Super Cryogenic Dark Matter Search) SNOLAB zbiera właśnie pierwsze dane naukowe. Na razie to faza wstępna, a właściwa kampania naukowa rozpocznie się w 2027 roku.
Humanistyka
Sensacyjne odkrycie! Odnaleziono trumny ze szczątkami von Hochbergów, panów na Książu
29 sierpnia 2026, 07:34W mauzoleum rodziny vom Kramsta na cmentarzu komunalnym w Świebodzicach dokonano sensacyjnego odkrycia. Wczoraj, 28 sierpnia, podczas wykonywania dokumentacji architektonicznej i konserwatorskiej mauzoleum przeprowadzono przeniesienie i zabezpieczenie znajdujących się tam mocno uszkodzonych trumien i barokowych sarkofagów. Wówczas okazało się, że trumny i sarkofagi znajdujące się w górnej części mauzoleum nie należą do członków znanej świebodzickiej rodziny fabrykantów. To zmarli w XVIII i XIX wieku członkowie rodu von Hochbergów
Astronomia/fizyka
NASA wystrzeliła swoja najnowszą perłę w koronie – Teleskop Kosmiczny Nancy Grace Roman
31 sierpnia 2026, 12:36Wczoraj o godzinie 13:26 czasu polskiego NASA wysłała w przestrzeń kosmiczną swoją najnowszą perłę w koronie – Teleskop Kosmiczny Nancy Grace Roman. To nowe wielkie obserwatorium kosmiczne, które będzie badało ciemną energię, ciemną materię i planety pozasłoneczne. Teleskop wystartował na pokładzie rakiety Falcon Heavy firmy SpaceX z historycznego stanowiska 39A Centrum Kosmicznego im. Kennedy'ego na Florydzie. Teraz niezwykłe urządzenie czeka 3-miesięczna podróż i przygotowania do rozpoczęcia pracy.
Technologia
Pierwsza operacja neurochirurgiczna z bezpośrednim udziałem sztucznej inteligencji
1 września 2026, 11:12Sztuczna inteligencja po raz pierwszy wsparła neurochirurga w czasie rzeczywistym podczas operacji usuwania guza mózgu. Opracowany na University College London system analizował obrazy przekazywane z endoskopu i wskazywał na znajdujące się w polu operacyjnym struktury, których uszkodzenie mogło doprowadzić do udaru, utraty wzroku lub śmierci pacjenta. Wspierana przez AI operacja zakończyła się sukcesem.
Astronomia/fizyka
Ruszył jeden z najczulszych wykrywaczy ciemnej materii
28 sierpnia 2026, 16:21Ponad 2 kilometry pod ziemią, w kanadyjskim laboratorium SNOLAB, rozpoczął prace jeden z najbardziej czułych instrumentów, jakie kiedykolwiek zbudowano na potrzeby poszukiwania ciemnej materii. SuperCDMS (Super Cryogenic Dark Matter Search) SNOLAB zbiera właśnie pierwsze dane naukowe. Na razie to faza wstępna, a właściwa kampania naukowa rozpocznie się w 2027 roku.
Humanistyka
Sensacyjne odkrycie! Odnaleziono trumny ze szczątkami von Hochbergów, panów na Książu
29 sierpnia 2026, 07:34W mauzoleum rodziny vom Kramsta na cmentarzu komunalnym w Świebodzicach dokonano sensacyjnego odkrycia. Wczoraj, 28 sierpnia, podczas wykonywania dokumentacji architektonicznej i konserwatorskiej mauzoleum przeprowadzono przeniesienie i zabezpieczenie znajdujących się tam mocno uszkodzonych trumien i barokowych sarkofagów. Wówczas okazało się, że trumny i sarkofagi znajdujące się w górnej części mauzoleum nie należą do członków znanej świebodzickiej rodziny fabrykantów. To zmarli w XVIII i XIX wieku członkowie rodu von Hochbergów
Astronomia/fizyka
Nieukończony teleskop i przypadkowe odkrycie. Jak umierająca gwiazda zwraca materię
27 sierpnia 2026, 10:34Astronomowie skupieni w Dragonfly Focuced Research Organization (DFRO) z Santa Fe zarejestrowali wyjątkowy proces, który od dawna umykał obserwacjom – moment, w którym szczątki umierającej gwiazdy są rozrywane i wchłaniane przez otaczający ją gaz. Zjawisko takie zarejestrowano w znajdującej się 650 lat świetlnych od Ziemi Mgławicy Ślimak, jednej z najbliższych nam i najlepiej poznanych mgławic.
Nauki przyrodnicze
Londyńskie Muzeum Historii Naturalnej otworzy salę zamkniętą dla publiczności od 80 lat
27 sierpnia 2026, 17:27Ponad 80 lat temu drzwi jednej z sal Muzeum Historii Naturalnej w Londynie zostały zamknięte przed publicznością. I tak już zostało. Jednak wkrótce to się zmieni. Za trzy tygodnie, 16 września, galeria ponownie zostanie otwarta. Można będzie w niej podziwiać wystawę „Natura i my”, poświęconą temu, jak na przestrzeni wieków zmieniał się stosunek człowieka do przyrody.
Zostań Patronem
Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.
Zobacz listę Patronów KopalniWiedzy
Wywiad
Jak francuski filolog klasyczny tropi książki skradzione z polskiej biblioteki
Było to zaledwie kilka tygodni po rozpoczęciu mojej pracy w Oddziale Rękopisów. Moja przełożona zapytała mnie, czy nie chciałbym opracować katalogu dawnych listów przechowywanych w naszych zbiorach. Szukając zespołów korespondencji, natrafiłem na listy słynnego renesansowego hellenisty i zauważyłem, że części z nich brakuje. Wydało mi się to podejrzane. Ponieważ podczas pracy nad doktoratem musiałem czytać setki rękopiśmiennych listów rozproszonych w bibliotekach i archiwach całej Europy, wiedziałem, jak i gdzie szukać. Szybko udało mi się zlokalizować brakujące listy w niemieckiej bibliotece, gdzie zostały nabyte pod koniec lat osiemdziesiątych. To jeszcze bardziej wzbudziło moje podejrzenia.
REKLAMA
Artykuły
Najczęstsze zagrożenia bezpieczeństwa IT w firmach - jak się przed nimi chronić?
Cyberbezpieczeństwo przestało być problemem dotyczącym wyłącznie dużych korporacji. Ataki coraz częściej obejmują również małe i średnie przedsiębiorstwa, które nie zawsze posiadają rozbudowane zespoły IT oraz odpowiednie procedury bezpieczeństwa.Dla cyberprzestępcy wielkość organizacji często ma drugorzędne znaczenie. Liczy się przede wszystkim możliwość przejęcia konta użytkownika, zaszyfrowania danych, uzyskania dostępu do systemów albo wykorzystania infrastruktury do dalszych ataków.W praktyce wiele incydentów rozpoczyna się od stosunkowo prostych zdarzeń: kliknięcia w fałszywy link, wykorzystania słabego hasła, nieaktualnego systemu czy błędnie skonfigurowanego dostępu zdalnego.Jakie zagrożenia występują w firmach najczęściej i jakie działania pozwalają znacząco ograniczyć ryzyko?
Ruszył jeden z najczulszych wykrywaczy ciemnej materii 
Ruszył jeden z najczulszych wykrywaczy ciemnej materii 
Ruszył jeden z najczulszych wykrywaczy ciemnej materii 
NASA wystrzeliła swoja najnowszą perłę w koronie – Teleskop Kosmiczny Nancy Grace Roman Ruszył jeden z najczulszych wykrywaczy ciemnej materii ostatnia aktywność
Polecane książki
Wydana przez Marginesy „Bieda w Ameryce” nie jest książką dla każdego. Jeśli silnie definiujesz się przez spór polityczny, uważasz za liberała, socjalistę, konserwatystę, lewicowca, prawicowca, wolnościowca czy jakiego byśmy określenia nie użyli, jeśli odrzucasz wszystko, co w najmniejszym stopniu nie zgadza się z przyjętą przez Ciebie ideologią, jeśli obrażają Cię fakty, to szkoda Twojego czasu. To lektura dla osób o otwartych umysłach, takich, które potrafią przed samymi sobą przyznać się, że rzeczywistość może nie wyglądać tak, jak sobie wymyśliły.
więcej