Gwiazda PicII-503 zawiera unikatowe informacje o II populacji gwiazd Gwiazda PicII-503 to obiekt jedyny w swoim rodzaju. Położona na obrzeżach galaktyki karłowatej Pictor II zawiera skrajnie mało żelaza, o ponad 40 000 razy mniej niż Słońce
Stare lasy przechowują znacznie więcej węgla niż lasy gospodarcze Stare lasy borealne przechowują znacznie więcej węgla niż młode, informują na łamach Science naukowcy ze Szwecji, USA, Chin i Australii.
Sensacyjne odkrycie przy Templo Mayor. Nowe spojrzenie na duchowość Azteków Meksykańscy archeolodzy dokonali jedynego w swoim rodzaju odkrycia rzucającego nowe światło na religijność Azteków.
Medycyna
Pierwsze nagranie makrofagów „pożerających” żywe komórki nowotworowe
wczoraj, 14:09Naukowcy z Garvan Institute of Medical Research i Uniwersytetu Nowej Południowej Walii w Sydney są pierwszymi, którzy nagrali, jak komórki układu odpornościowego atakują i pochłaniają (fagocytują) komórki czerniaka. Osiągnięcie to może mieć olbrzymie znaczenie w leczeniu jednego z najbardziej powszechnych i śmiercionośnych nowotworów Australii. Na nagraniu widać makrofagi patrolujące krawędzie guza i ciągle pożerające komórki nowotworowe, dzięki czemu spowalniają wzrost guza.
Technologia
Oto jak sztuczna inteligencja ocenia prace studentów
wczoraj, 12:56Sztuczna inteligencja pisze kod, tłumaczy teksty, diagnozuje choroby ze zdjęć rentgenowskich. Nic dziwnego, że pojawiło się pytanie, czy nie mogłaby też oceniać pisemnych prac studentów, zarówno pisanych w domu, jak i podczas egzaminów na uczelni. W obliczu szybko rosnącej liczby studentów AI wydaje się naturalnym rozwiązaniem. Badacze z Uniwersytetu Cambridge postanowili sprawdzić, czy słusznie.
Nauki przyrodnicze
Białuchy to kolejny gatunek, który posiada samoświadomość
wczoraj, 11:38Zdolność do rozpoznania własnego odbicia w lustrze od dawna uważana jest za jeden z wyznaczników zaawansowanej samoświadomości. Dotąd potwierdzono ją jedynie u kilku gatunków: szympansów, bonobo, orangutanów, goryli, delfinów butlonosych, słoni azjatyckich, srok oraz wargatków sanitarników. Nowe badanie dostarcza przekonujących dowodów, że do tego grona należy dołączyć białuchy (Delphinapterus leucas).
Astronomia/fizyka
Nereida - zagadka nietypowego księżyca Neptuna rozwiązana?
wczoraj, 10:07Jednak to nie Tryton jest najbardziej zagadkowym księżycem Neptuna, a Nereida. Jest trzecim co do wielkości i dziewiątym pod względem odległości od planety księżycem planety. Odkryty został przez holenderskiego astronoma Gerarda Kuipera w 1949 roku i przez dekady pozostawał zagadką. Nereida ma wysoce eliptyczną orbitę, jest wyjątkowo blisko planety i nie wykazuje ruchu wstecznego charakterystycznego dla obiektów przechwyconych
Technologia
Sztuczna inteligencja zdaje test Turinga lepiej niż ludzie
21 maja 2026, 11:58W 1950 roku na łamach pisma Mind Alan Turing zaproponował prosty eksperyment myślowy – jeśli człowiek rozmawiający z maszyną nie potrafi odróżnić jej od drugiego człowieka, czy możemy stwierdzić, że zdolności maszyny dorównują zdolnościom umysłowym człowieka? Przez dekady test Turinga był bardziej filozoficzną prowokacją niż realnym wyzwaniem technicznym. Badania opublikowane właśnie na łamach PNAS pokazują, że to się zmieniło, i to w sposób, który powinien nas zastanowić
Humanistyka
Białka z zębów sprzed 400 tysięcy lat odkrywają tajemnice Homo erectus
21 maja 2026, 10:36Naukowcy z Chińskiej Akademii Nauk – wśród nich Qiaomei Fu, Kai Zhou i Xiaotian Feng – wyekstrahowali i przeanalizowali białka z zębów sześciu Homo erectus ze środkowego plejstocenu. Uzyskane przez nich wyniki, które zostały opublikowane w Nature, rzucają nowe światło na ewolucję człowieka i powiązania między różnymi liniami hominidów.
Humanistyka
Zoonoza sprzed 1400 lat. Dziewczynka zmarła na ciężki przypadek różycy
18 maja 2026, 09:54Naukowcy odtworzyli kompletny genom włoskowca różycy (Erysipelothrix rhusiopathiae) z zębów dziecka pochowanego w północnym Kaukazie około 600 roku naszej ery. To pierwsze tak dobrze zachowane dawne DNA tego patogenu. Włoskowiec różycy atakuje głównie świnie, z których może przenosić się na ludzi. W bardzo rzadkich przypadkach może doprowadzić u ludzi do posocznicy, zapalenia wsierdzia lub zaatakować stawy. I właśnie z takim przypadkiem mamy tutaj do czynienia.
Medycyna
Analiza „omików” lepiej przewiduje ryzyko chorób niż tradycyjne metody
18 maja 2026, 11:35Jednym z kluczowych elementów zapobiegania chorobom i wczesnego leczenia jest określenie grup ryzyka. Tradycyjnie lekarze opierają się na takich wskaźnikach jak wiek, płeć, styl życia i wyniki badań laboratoryjnych. Być może jednak są doskonalsze metody. Naukowcy z Uniwersytetu Karoliny Północnej i Szpitala Dziecięcego w Filadelfii, pracujący pod kierunkiem doktorów Can Chena i Quan Suna, przeanalizowali dane niemal 24 osób z bazy danych UK Biobank, by sprawdzić, czy pomiar białek i metabolitów we krwi pomaga przewidywać ryzyko zachorowania na 17 różnych chorób. Wyniki, opublikowane w Nature Communications, mogą zmienić podejście do medycyny prewencyjnej.
Astronomia/fizyka
Ziemia gromadzi żelazo-60 z Lokalnego Obłoku Międzygwiazdowego
18 maja 2026, 16:26Układ Słoneczny przemierza przestrzeń kosmiczną, przechodząc przez różne obszary międzygwiezdnego medium. Od kilkudziesięciu tysięcy lat wędruje przez Lokalny Obłok Międzygwiazdowy (LIC) – rozrzedzoną mgławicę gazu i pyłu w naszym galaktycznym sąsiedztwie. Międzynarodowy zespół badaczy, a wśród nich Dominik Koll i Anton Wallner z Helmholz–Zentrum Dresden–Rossendorf, Drezdeńskiego Uniwersytetu Technologicznego i The Australian National University potwierdził właśnie, że Ziemia zbiera po drodze żelazo–60, rzadki radioaktywny izotop żelaza powstający w eksplozjach gwiazd.
Medycyna
Medyczna marihuana – brak dowodów, by pomagała w zaburzeniach i uzależnieniach
19 maja 2026, 09:50W ostatnich dwóch dekadach na całym świecie nastąpił gwałtowny wzrost liczby krajów, które zalegalizowały medyczną marihuanę, a miliony pacjentów sięgają po nią w nadziei na ulgę w cierpieniu. Naukowcy z Australii i Wielkiej Brytanii przejrzeli kilka baz danych, poszukując w nich recenzowanych artykułów naukowych opublikowanych pomiędzy 1 stycznia 1980 roku a 13 maja 2025 roku, w których opisano wyniki badań dotyczących przede wszystkim wpływu leczenia kannabinoidami na zaburzenia psychiczne i neurorozwojowe oraz uzależnienia. W ten sposób znaleźli i przeanalizowali wyniki 54 randomizowanych badań obejmujących blisko 2500 uczestników. Wyniki metaanalizy, opublikowane właśnie w Lancet Psychiatry, są dość rozczarowujące dla entuzjastów medycznej marihuany.
Astronomia/fizyka
W fizyce brak konsensusu odnośnie czarnych dziur, mechaniki kwantowej czy kwantowej grawitacji
19 maja 2026, 12:20Co tak naprawdę sądzą fizycy o Wielkim Wybuchu, czarnych dziurach, ciemnej materii czy interpretacji mechaniki kwantowej? Czy w tych sprawach panuje naukowy konsensus? Okazuje się, że obraz jest znacznie bardziej złożony, niż sugerują popularne opracowania.
Humanistyka
W Jerozolimie archeolodzy znaleźli tajemniczy tunel. Nie wiadomo czemu służył i kiedy powstał
19 maja 2026, 14:02W kibucu Ramat Rachel, stanowiącym jedno z osiedli Jerozolimy, znaleziono tajemniczy tunel. Odkrycia dokonali archeolodzy prowadzący tam prace w związku z planowaną budową osiedla mieszkalnego. Badaliśmy odsłonięty skalisty teren, gdy nagle trafiliśmy na jaskinię krasową. W miarę postępu prac ze zdumieniem zauważyliśmy, że jaskinia przechodzi w długi tunel wykonany ludzką ręką. Jego fragment się zawalił, więc wciąż kryje on tajemnice, mówi doktor Sivan Mizrahi.
Technologia
Sztuczna inteligencja zdaje test Turinga lepiej niż ludzie
21 maja 2026, 11:58W 1950 roku na łamach pisma Mind Alan Turing zaproponował prosty eksperyment myślowy – jeśli człowiek rozmawiający z maszyną nie potrafi odróżnić jej od drugiego człowieka, czy możemy stwierdzić, że zdolności maszyny dorównują zdolnościom umysłowym człowieka? Przez dekady test Turinga był bardziej filozoficzną prowokacją niż realnym wyzwaniem technicznym. Badania opublikowane właśnie na łamach PNAS pokazują, że to się zmieniło, i to w sposób, który powinien nas zastanowić
Humanistyka
Jesteśmy bliżej rozwiązania tajemnicy laotańskiej Równiny Dzbanów
20 maja 2026, 16:52Na płaskowyżu Xieng Khouang w północnym Laosie, pośród tropikalnej dżungli, stoją setki ogromnych kamiennych naczyń. To megalityczna Równina Dzbanów, a znajdujące się tutaj „dzbany z równiny" od niemal stu lat intrygują archeologów. Kto je stworzył? Po co? I dlaczego większość z nich jest pusta? Nowe odkrycia ze Stanowiska 75 rzucają wreszcie światło na te pytania.
Humanistyka
Białka z zębów sprzed 400 tysięcy lat odkrywają tajemnice Homo erectus
21 maja 2026, 10:36Naukowcy z Chińskiej Akademii Nauk – wśród nich Qiaomei Fu, Kai Zhou i Xiaotian Feng – wyekstrahowali i przeanalizowali białka z zębów sześciu Homo erectus ze środkowego plejstocenu. Uzyskane przez nich wyniki, które zostały opublikowane w Nature, rzucają nowe światło na ewolucję człowieka i powiązania między różnymi liniami hominidów.
Humanistyka
Zoonoza sprzed 1400 lat. Dziewczynka zmarła na ciężki przypadek różycy
18 maja 2026, 09:54Naukowcy odtworzyli kompletny genom włoskowca różycy (Erysipelothrix rhusiopathiae) z zębów dziecka pochowanego w północnym Kaukazie około 600 roku naszej ery. To pierwsze tak dobrze zachowane dawne DNA tego patogenu. Włoskowiec różycy atakuje głównie świnie, z których może przenosić się na ludzi. W bardzo rzadkich przypadkach może doprowadzić u ludzi do posocznicy, zapalenia wsierdzia lub zaatakować stawy. I właśnie z takim przypadkiem mamy tutaj do czynienia.
Astronomia/fizyka
W fizyce brak konsensusu odnośnie czarnych dziur, mechaniki kwantowej czy kwantowej grawitacji
19 maja 2026, 12:20Co tak naprawdę sądzą fizycy o Wielkim Wybuchu, czarnych dziurach, ciemnej materii czy interpretacji mechaniki kwantowej? Czy w tych sprawach panuje naukowy konsensus? Okazuje się, że obraz jest znacznie bardziej złożony, niż sugerują popularne opracowania.
Medycyna
Analiza „omików” lepiej przewiduje ryzyko chorób niż tradycyjne metody
18 maja 2026, 11:35Jednym z kluczowych elementów zapobiegania chorobom i wczesnego leczenia jest określenie grup ryzyka. Tradycyjnie lekarze opierają się na takich wskaźnikach jak wiek, płeć, styl życia i wyniki badań laboratoryjnych. Być może jednak są doskonalsze metody. Naukowcy z Uniwersytetu Karoliny Północnej i Szpitala Dziecięcego w Filadelfii, pracujący pod kierunkiem doktorów Can Chena i Quan Suna, przeanalizowali dane niemal 24 osób z bazy danych UK Biobank, by sprawdzić, czy pomiar białek i metabolitów we krwi pomaga przewidywać ryzyko zachorowania na 17 różnych chorób. Wyniki, opublikowane w Nature Communications, mogą zmienić podejście do medycyny prewencyjnej.
Zostań Patronem
Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.
Zobacz listę Patronów KopalniWiedzy
Wywiad
Leczymy dzieci, którym kilka dekad temu nie dało się pomóc. Tak zmieniała się polska hepatologia
Być może w przyszłości będzie możliwe zastosowanie szczepionki przeciwko wzw typu C, co spowoduje całkowite wyeliminowanie tej choroby (tak jak wielkim przełomem było zastosowanie szczepionki przeciwko wzw typu B u noworodków, co praktycznie wyeliminowało to schorzenie u dzieci). Trwają badania nad innymi szczepionkami np. przeciwko wirusowi cytomegalii, której dostępność byłaby bardzo pożądana, ponieważ zakażenie wirusem cytomegalii niesie ze sobą liczne powikłania nie tylko ze strony wątroby, ale także ośrodkowego układu nerwowego, oka i innych narządów.
REKLAMA
Artykuły
Grzybica skóry: przyczyny, objawy, leczenie
Grzybica skóry to częsta infekcja dermatologiczna, która może powodować świąd, zaczerwienienie, łuszczenie się skóry i wyraźny dyskomfort. Choć początkowe objawy bywają niepozorne, nieleczone zakażenie może stopniowo się rozwijać i obejmować kolejne obszary ciała. Wczesne rozpoznanie oraz odpowiednie leczenie mają duże znaczenie dla ograniczenia objawów i zmniejszenia ryzyka nawrotów.
Instrukcja życia w systemie duchowo - informacyjnym 
Oto jak sztuczna inteligencja ocenia prace studentów 
W Jerozolimie archeolodzy znaleźli tajemniczy tunel. Nie wiadomo czemu służył i kiedy powstał Jesteśmy bliżej rozwiązania tajemnicy laotańskiej Równiny Dzbanów 
Rozwiązanie black hole information paradox? - WH działają dodatnim ciśnieniem radiacyjnym, więc BH powinny ujemnym? ostatnia aktywność
Polecane książki
Tuwim ze swojego „Kominogrodu” wyjechał do Warszawy i nie wrócił, choć za nim tęsknił. Zygmunt Bartkiewicz, jeszcze gdy Tuwim był nastolatkiem, pisał o „złym mieście”. I opinia ta się nie zmieniała. Łódź – tragiczne miasto, złe miasto, ohydne miasto, miasto złudnych nadziei i rozpaczy, nędzy i beznadziejności, miasto zysku i wyzysku – to słowa Eugeniusza Ajnenkiela.
więcej