Dlaczego nie zjadamy innych ludzi? To się po prostu nie opłaca Antropolodzy od dawna zmagają się z paradoksem dotyczącym kanibalizmu. Praktyka zjadania innych ludzi należy do zachowań objętych jednymi z najsilniejszych tabu, a jednocześnie ślady kanibalizmu pojawiają się na wszystkich kontynentach i we wszystkich epokach
Wielkie zagłębie produkcyjne wikingów. Na 100 tys. m2 powstawały tkaniny Badacze z Mosegaard Museum odkryli wielkie zagłębie tekstylne wikingów. Obejmowało ono obszar 100 000 metrów kwadratowych, na którym mieściły się 82 częściowo zagłębione w ziemi (grubehuse) budynki warsztatowe i jeden budynek mieszkalny.
Polska na szarym końcu. Mamy 39% analfabetów funkcjonalnych W 2023 roku 31 krajów OECD, w tym Polska, przeprowadziło nowy cykl Programu Międzynarodowej Oceny Kompetencji Dorosłych – PIAAC. To największe na świecie badanie tego typu, mierzące trzy kluczowe umiejętności dorosłych: rozumienie tekstu, rozumowanie matematyczne oraz rozwiązywanie problemów.
Nauki przyrodnicze
Elektrochemioterapia u węża. Jodie Foster wyleczona z nowotworu
wczoraj, 11:19Jodie Foster – piętnastometrowy pyton siatkowany z brytyjskiego Chester Zoo – przeszła unikatowy zabieg. Weterynarze wspólnie z onkologami z Uniwersytetu w Liverpoolu zastosowali u niej elektrochemioterapię – opracowaną dla ludzi metodę leczenia nowotworów – by powstrzymać agresywny nowotwór niszczący jej dolną szczękę. Kilka miesięcy po zabiegu zwierzę wróciło do normalnej aktywności i odzyskało dawną witalność.
Astronomia/fizyka
Plazma kwarkowo-gluonowa po zderzeniu lekkich jąder
wczoraj, 10:29Cztery główne eksperymenty w Wielkim Zderzaczu Hadronów – ALICE, ATLAS, CMS i LHCb – niezależnie od siebie zdobyły dowody, że nawet zderzenia tak lekkich jąder jak tlenu czy neonu pozwalają na odtworzenie stanu materii, jaki panował we wszechświecie po Wielkim Wybuchu. Ten stan materii to plazma kwarkowo-gluonowa (QGP), substancja tak gorąca – ponad 100 000 razy cieplejsza niż wnętrze Słońca – że rozbija protony i neutrony na części składowe.
Technologia
Ciastka z plastiku. Jak drożdże przerabiają odpady na żywność
24 sierpnia 2026, 15:51Naukowcy z Southern Illinois University Carbondale opracowali proteinowe ciastka z resztek roślinnych i... plastikowych odpadów. Wynalazek powstał w ramach programu NASA, którego celem jest opracowanie rozwiązań mających na celu zapewnienie żywności tam, gdzie jej dostawy mogą być utrudnione – od regionów klęsk żywiołowych, przez okręty podwodne po długotrwałe załogowe misje kosmiczne.
Humanistyka
Krew w rysunkach naskalnych. Dzięki niej przetrwały wyjątkowe malowidła z Huashan
24 sierpnia 2026, 12:23Na wapiennych ścianach nad rzeką Zuo w chińskiej prowincji Kuangsi znajduje się słynny kompleks Sztuki Naskalnej Huashan. To ponad osiemdziesiąt stanowisk archeologicznych pokrytych czerwonymi malowidłami naskalnymi. Powstały one pomiędzy V wiekiem p.n.e. a II wiekiem naszej ery, a z kroniki Późniejszej Dynastii Han możemy domyślać się, że twórcami malowideł byli przedstawiciele rybacko-łowiecko-zbierackiego ludu Luoyue. Naukowcy od dawna zastanawiali się, jak użyte przez nich pigmenty przetrwały ponad 2000 lat w bardzo niesprzyjającym monsunowym subtropikalnym klimacie. Zagadka ta została właśnie rozwikłana.
Astronomia/fizyka
S301 – gwiazda najbliższa czarnej dziurze Drogi Mlecznej to okazja do niezwykłych badań
24 sierpnia 2026, 11:01Badacze z Instytutu Fizyki Pozaziemskiej im. Maxa Plancka (MPE) odkryli gwiazdę najbliższą Sagittarius A*, supermasywnej czarnej dziurze w centrum Drogi Mlecznej. Gwiazda S301 znajduje się na silnie eliptycznej orbicie i obiega czarną dziurę w ciągu zaledwie 8,7 lat. W trakcie największego zbliżenia znajduje się w odległości zaledwie 12 jednostek astronomicznych od SgrA*. Pędzi wówczas z prędkością 25 000 km/s.
Nauki przyrodnicze
Skąd się bierze nasza chęć posiadania zwierząt domowych?
21 sierpnia 2026, 12:16Skąd u człowieka chęć trzymania zwierząt nie dla pożytku, a dla przyjemności? Odpowiedź na to pytanie możemy znaleźć u naczelnych. Cyril C. Greuter z University of Oxford, Colin A. Chapman z Vancouver Island University oraz Paul A. Garber z University of Illinois i ich zespół przyjrzeli się 427 udokumentowanym przypadkom interakcji społecznych między naczelnymi a zwierzętami innych gatunków.
Nauki przyrodnicze
Kobiety jak neandertalczycy. Miednica mężczyzn przeszła ewolucję
19 sierpnia 2026, 10:55W 1983 roku w jaskini Kebara na Górze Karmel w Izraelu naukowcy znaleźli niemal kompletny szkielet neandertalczyka, a wraz z nim coś, czego brak nauka odczuwała od dziesięcioleci – niemal kompletną miednicę. Wcześniej dysponowano jedynie fragmentami tej części ciała, które zaskakiwały badaczy niezwykle długą i cienką górną częścią kości łonowej. Jako że to właśnie ona wyznacza w dużej mierze obwód wejścia do miednicy (kanału rodnego) uważano, że neandertalczycy rodzili bardzo duże dzieci lub ich ciąża trwała bardzo długo. Jednak szkielet Kebara 2 pokazał słabość tej hipotezy – kość łonowa była długa, a szkielet należał do mężczyzny.
Humanistyka
Camellones – historyczne struktury na 500 000 hektarów mogły powstać bez władzy centralnej
19 sierpnia 2026, 14:09W latach 60. XX wieku naukowcy analizujący pierwsze zdjęcia satelitarne kolumbijskiego regionu La Mojana zobaczyli coś, co wyglądało jak gigantyczny regularny wzór. Został on wyryty w krajobrazie przez olbrzymią liczbę grzbietów i kanałów. To pozostałości po camellones, wyniesionych polach uprawnych tworzonych przez lud Zenú od końca ubiegłej ery, aż po X-XI wiek naszej ery. Obecnie specjaliści szacują, że camellones zajmują łącznie 500 000 hektarów. Kilkadziesiąt państw na świecie ma mniejszą powierzchnię.
Astronomia/fizyka
„Subkatastrofalne” uderzenie asteroidy wyjaśnia niezwykły wygląd Deimosa
20 sierpnia 2026, 11:16Deimos, mniejszy z księżyców Marsa, od dawna intryguje naukowców swoją gładką powierzchnią. Wygląda, jakby został celowo pokryty grubą warstwą pyłu. Najbardziej charakterystycznym elementem jego powierzchni jest rozległe zagłębienie w okolicy bieguna południowego. Znajduje się tutaj płytka niecka o średnicy około 10 kilometrów, którą widać już na zdjęciach z sond Viking.
Humanistyka
Pod Wrocławiem archeolodzy badają cmentarzysko sprzed 1600 lat
20 sierpnia 2026, 12:05Kilkanaście kilometrów od Wrocławia, pod cienką warstwą ziemi, leżą szczątki ludzi, którzy żyli w jednym z najbardziej burzliwych okresów europejskiej historii – u schyłku epoki rzymskiej, gdy kontynentem wstrząsały wielkie wędrówki ludów. Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu i Uniwersytetu Wrocławskiego wrócili na stanowisko znane nauce od lat 30. XX wieku. Już w pierwszych tygodniach prac trafili na niezwykłe znaleziska: skrępowane stopy, ciało wrzucone niedbale do grobu i ślad silnego uderzenia w czaszkę.
Technologia
Komputery kwantowe: IBM łączy moduły kriogeniczne w jeden system
20 sierpnia 2026, 16:18Komputer kwantowy może działać, jeśli jego procesor zostanie schłodzony niemal do temperatury zera absolutnego. To jedno z najpoważniejszych wyzwań inżynieryjnych stojących przed twórcami takich maszyn. IBM ogłosił właśnie znaczący postęp na polu informatyki kwantowej. Firma po raz pierwszy połączyła dwa niezależne moduły kriogeniczne w jeden system chłodzący, prezentując w ten sposób architekturę, która ma docelowo pozwolić na spięcie setek procesorów kwantowych w jednej maszynie.
Nauki przyrodnicze
Zdrowe życie superstulatków. To dzięki nietypowej populacji komórek odpornościowych?
21 sierpnia 2026, 10:06Superstulatkowie – osoby, które przekroczyły 110. rok życia – fascynują naukowców i nie tylko ich. Są naturalnym przykładem zdrowego starzenia się. Z jakiegoś powodu unikają najczęstszych chorób wieku podeszłego, w tym nowotworów. Naukowcy z RIKEN, Uniwersytetu w Osace, Uniwersytetu Keio oraz Human Technopole, pracami których kierowali Kosuke Hashimoto, Piero Caminci i Yasumichi Arai, zwracają na łamach Cell Reports uwagę, na obecność w organizmach superstulatków rzadkiej populacji limfocytów T.
Nauki przyrodnicze
Skąd się bierze nasza chęć posiadania zwierząt domowych?
21 sierpnia 2026, 12:16Skąd u człowieka chęć trzymania zwierząt nie dla pożytku, a dla przyjemności? Odpowiedź na to pytanie możemy znaleźć u naczelnych. Cyril C. Greuter z University of Oxford, Colin A. Chapman z Vancouver Island University oraz Paul A. Garber z University of Illinois i ich zespół przyjrzeli się 427 udokumentowanym przypadkom interakcji społecznych między naczelnymi a zwierzętami innych gatunków.
Nauki przyrodnicze
Kobiety jak neandertalczycy. Miednica mężczyzn przeszła ewolucję
19 sierpnia 2026, 10:55W 1983 roku w jaskini Kebara na Górze Karmel w Izraelu naukowcy znaleźli niemal kompletny szkielet neandertalczyka, a wraz z nim coś, czego brak nauka odczuwała od dziesięcioleci – niemal kompletną miednicę. Wcześniej dysponowano jedynie fragmentami tej części ciała, które zaskakiwały badaczy niezwykle długą i cienką górną częścią kości łonowej. Jako że to właśnie ona wyznacza w dużej mierze obwód wejścia do miednicy (kanału rodnego) uważano, że neandertalczycy rodzili bardzo duże dzieci lub ich ciąża trwała bardzo długo. Jednak szkielet Kebara 2 pokazał słabość tej hipotezy – kość łonowa była długa, a szkielet należał do mężczyzny.
Nauki przyrodnicze
Zdrowe życie superstulatków. To dzięki nietypowej populacji komórek odpornościowych?
21 sierpnia 2026, 10:06Superstulatkowie – osoby, które przekroczyły 110. rok życia – fascynują naukowców i nie tylko ich. Są naturalnym przykładem zdrowego starzenia się. Z jakiegoś powodu unikają najczęstszych chorób wieku podeszłego, w tym nowotworów. Naukowcy z RIKEN, Uniwersytetu w Osace, Uniwersytetu Keio oraz Human Technopole, pracami których kierowali Kosuke Hashimoto, Piero Caminci i Yasumichi Arai, zwracają na łamach Cell Reports uwagę, na obecność w organizmach superstulatków rzadkiej populacji limfocytów T.
Astronomia/fizyka
S301 – gwiazda najbliższa czarnej dziurze Drogi Mlecznej to okazja do niezwykłych badań
24 sierpnia 2026, 11:01Badacze z Instytutu Fizyki Pozaziemskiej im. Maxa Plancka (MPE) odkryli gwiazdę najbliższą Sagittarius A*, supermasywnej czarnej dziurze w centrum Drogi Mlecznej. Gwiazda S301 znajduje się na silnie eliptycznej orbicie i obiega czarną dziurę w ciągu zaledwie 8,7 lat. W trakcie największego zbliżenia znajduje się w odległości zaledwie 12 jednostek astronomicznych od SgrA*. Pędzi wówczas z prędkością 25 000 km/s.
Humanistyka
Pod Wrocławiem archeolodzy badają cmentarzysko sprzed 1600 lat
20 sierpnia 2026, 12:05Kilkanaście kilometrów od Wrocławia, pod cienką warstwą ziemi, leżą szczątki ludzi, którzy żyli w jednym z najbardziej burzliwych okresów europejskiej historii – u schyłku epoki rzymskiej, gdy kontynentem wstrząsały wielkie wędrówki ludów. Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu i Uniwersytetu Wrocławskiego wrócili na stanowisko znane nauce od lat 30. XX wieku. Już w pierwszych tygodniach prac trafili na niezwykłe znaleziska: skrępowane stopy, ciało wrzucone niedbale do grobu i ślad silnego uderzenia w czaszkę.
Technologia
Komputery kwantowe: IBM łączy moduły kriogeniczne w jeden system
20 sierpnia 2026, 16:18Komputer kwantowy może działać, jeśli jego procesor zostanie schłodzony niemal do temperatury zera absolutnego. To jedno z najpoważniejszych wyzwań inżynieryjnych stojących przed twórcami takich maszyn. IBM ogłosił właśnie znaczący postęp na polu informatyki kwantowej. Firma po raz pierwszy połączyła dwa niezależne moduły kriogeniczne w jeden system chłodzący, prezentując w ten sposób architekturę, która ma docelowo pozwolić na spięcie setek procesorów kwantowych w jednej maszynie.
Zostań Patronem
Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.
Zobacz listę Patronów KopalniWiedzy
Wywiad
Jak francuski filolog klasyczny tropi książki skradzione z polskiej biblioteki
Było to zaledwie kilka tygodni po rozpoczęciu mojej pracy w Oddziale Rękopisów. Moja przełożona zapytała mnie, czy nie chciałbym opracować katalogu dawnych listów przechowywanych w naszych zbiorach. Szukając zespołów korespondencji, natrafiłem na listy słynnego renesansowego hellenisty i zauważyłem, że części z nich brakuje. Wydało mi się to podejrzane. Ponieważ podczas pracy nad doktoratem musiałem czytać setki rękopiśmiennych listów rozproszonych w bibliotekach i archiwach całej Europy, wiedziałem, jak i gdzie szukać. Szybko udało mi się zlokalizować brakujące listy w niemieckiej bibliotece, gdzie zostały nabyte pod koniec lat osiemdziesiątych. To jeszcze bardziej wzbudziło moje podejrzenia.
REKLAMA
Artykuły
Najczęstsze zagrożenia bezpieczeństwa IT w firmach - jak się przed nimi chronić?
Cyberbezpieczeństwo przestało być problemem dotyczącym wyłącznie dużych korporacji. Ataki coraz częściej obejmują również małe i średnie przedsiębiorstwa, które nie zawsze posiadają rozbudowane zespoły IT oraz odpowiednie procedury bezpieczeństwa.Dla cyberprzestępcy wielkość organizacji często ma drugorzędne znaczenie. Liczy się przede wszystkim możliwość przejęcia konta użytkownika, zaszyfrowania danych, uzyskania dostępu do systemów albo wykorzystania infrastruktury do dalszych ataków.W praktyce wiele incydentów rozpoczyna się od stosunkowo prostych zdarzeń: kliknięcia w fałszywy link, wykorzystania słabego hasła, nieaktualnego systemu czy błędnie skonfigurowanego dostępu zdalnego.Jakie zagrożenia występują w firmach najczęściej i jakie działania pozwalają znacząco ograniczyć ryzyko?
Elektrochemioterapia u węża. Jodie Foster wyleczona z nowotworu 
Pod Wrocławiem archeolodzy badają cmentarzysko sprzed 1600 lat 
Pod Wrocławiem archeolodzy badają cmentarzysko sprzed 1600 lat 
Kobiety jak neandertalczycy. Miednica mężczyzn przeszła ewolucję Trudno mi się Was czyta fizycznie, a tutaj nawet nie wiem, jak do Was pisać. Mogę tylko cytować i dodać załączniki ostatnia aktywność
Polecane książki
Ależ to jest dobra książka! Jeśli oglądaliście „Oppenheimera”, musicie ją przeczytać. Jeśli nie oglądaliście – również musicie ją przeczytać. „Niszczyciel światów. Historia epoki nuklearnej" to fascynująca opowieść o tym, jak „niewyraźna plama na kliszy fotograficznej, odkryta przypadkiem w 1896 roku przez Henriego Becquerela, doprowadziła ludzkość na skraj absolutnej zagłady”. I mimo że to 370-stronicowa historia, ani przez chwilę nie poczujecie nudy czy znużenia.
więcej