Fermentacja a zdrowie. Czy warto jeść kiszonki?
23 marca 2026, 10:55Podczas kiszenia dzieje się mała rewolucja mikrobiologiczna. Na początku na powierzchni warzyw mamy mieszaninę różnych mikroorganizmów, ale w obecności soli i przy braku tlenu zaczynają dominować bakterie kwasu mlekowego. One zużywają cukry obecne w warzywach i przekształcają je głównie w kwas mlekowy. To właśnie ten kwas obniża pH, czyli zakwasza środowisko, dzięki czemu większość niepożądanych bakterii i pleśni przestaje mieć szansę przetrwać. Zmienia się też struktura i smak – warzywa stają się bardziej kruche, kwaśne, pojawiają się charakterystyczne aromaty. Z punktu widzenia nauki to świetny przykład, jak mikroorganizmy mogą „przerobić” surowiec roślinny na produkt o zupełnie innych właściwościach sensorycznych i zdrowotnych. Kiszonki często stawia się na równi z probiotykami, a oba te tematy budzą ogromne zainteresowanie osób dbających o zdrowie. Czy jednak rzeczywiście działają podobnie? Czy kiszonki i probiotyki to przepis na zdrowie? Jak kisić, by uzyskać najlepsze efekty? Czy każdy i zawsze może jeść kiszonki? Na te i inne pytania odpowiedziały nam doktor Joanna Fotschki i doktor Anna Ogrodowczyk z InLife Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk.
Polska może uczyć się od Tanzanii ochrony przyrody
16 marca 2026, 11:21Musimy uznać, że dzikie zwierzęta potrzebują przestrzeni do przemieszczania się i nie będą ograniczać się wyłącznie do obszarów chronionych, lecz będą wchodzić także na tereny o mieszanym użytkowaniu. Dlatego potrzebne są zintegrowane podejścia, które uwzględniają udział społeczności lokalnych, łagodzenie konfliktów między ludźmi a dziką przyrodą oraz traktują krajobraz w sposób całościowy. Z tego powodu tak ważne jest wspieranie poczucia odpowiedzialności za środowisko i aby to osiągnąć, musimy współpracować ponad granicami dyscyplin i sektorów. Na przykład nauka powinna współpracować ze sztuką, aby skuteczniej komunikować się z młodymi ludźmi. Oczywiście wymiana wiedzy może być dwustronna, ale na tym etapie uważam, że Polska może nauczyć się od krajów takich jak Tanzania, więcej niż Tanzania od Polski. Przypuszczam, że kraje, które wciąż posiadają bardziej zachowaną bioróżnorodność, mogą nauczyć się, że gdy się ją utraci, działania związane z odbudową ekosystemów i rewildingiem – które Europa obecnie próbuje realizować – są kosztowne i trudne. Łatwiej jest zachować to, co już się ma.
Morsować (prawie) każdy może. O korzyściach i ryzykach przebywania w zimnej wodzie
6 marca 2026, 09:12Optymalna częstotliwość i czas trwania ekspozycji na zimno to takie, na jakie organizm jest aktualnie gotowy. Nie mamy uniwersalnego protokołu, który gwarantuje „najwięcej korzyści”, ponieważ tempo adaptacji jest indywidualne i zależy od wielu czynników — stanu zdrowia, poziomu stresu, snu, odżywienia czy wcześniejszego doświadczenia z zimnem. Niższa temperatura wody wywołuje silniejszą, gwałtowną reakcję stresową w pierwszych sekundach zanurzenia — szybszy oddech, wzrost tętna i wyrzut katecholamin. Wyższa temperatura zwykle pozwala przebywać w wodzie dłużej, co może oznaczać dłuższe utrzymywanie aktywacji mechanizmów termogenezy, w tym aktywację brązowej tkanki tłuszczowej.
Polska – kraj wsi czy miast?
6 grudnia 2025, 09:27Na skutek rozkładu systemu planowania przestrzennego powstały „niedomieścia”, czyli takie dziwne twory nie będące ani wsią, ani miastem. Nie chodzi tu jednak o dobrze zaplanowane osiedla jak Podkowa Leśna, ale o wsie, które zostały gwałtownie zmienione przez budowę domów jednorodzinnych przez mieszkańców pobliskich miast. Takie miejsca są ułomne pod względem infrastruktury społecznej, cierpią na wykluczenie komunikacyjne i drenują z wielkich miast podatki.
Kosztela, glogierówka, ananas berżenicki. Gdzie się podziały tamte jabłonie?
23 listopada 2025, 17:24Kolekcja Historycznych Odmian Jabłoni ma charakter unikatowy w skali kraju i od czasu sprowadzenia pierwszych odmian w 1987 z Sadowniczego Zakładu Doświadczalnego w Prusach do chwili obecnej, znajduje się w niej około 530 odmian. Obecnie kolekcja stała zajmuje 3 kwatery o łącznej powierzchni 1,2 ha. Najstarszą część kolekcji założono w 1992 r., a kolejną – rok później. W obu częściach drzewa rosną głównie na podkładach siewki antonówki.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
