Eukariot-rekordzista. Ameba rozmnaża się w 63 stopniach Celsjusza

23 września 2026, 11:47

Od wielu dekad uznawano, że górną granicą temperatury, przy której mogą rozmnażać się eukarioty, jest 60 stopni Celsjusza. Teraz naukowcy odkryli amebę, która radzi sobie w wyższych temperaturach. Incedioamoeba cascadensis dzieli się w temperaturze nawet 63 stopni Celsjusza, a w temperaturze 64 stopni nadal aktywnie się porusza. Odkrycie pokazuje, że możliwości przystosowania się złożonych komórek do wysokich temperatur są większe niż sądzono.


Pierwszy przypadek kleptopasożytnictwa wśród waleni. Bubbles zapisał się w historii nauki

22 września 2026, 12:56

Ściga rybę, ale nie po to, by ją zjeść. Czeka, aż ta zwróci połknięty pokarm, po czym zjada jej posiłek, a ryba może spokojnie odpłynąć. Kleptopasożytnictwo, czyli kradzież pokarmu, jest w przyrodzie szeroko rozpowszechnione. Złodziej korzysta z wysiłku zwierzęcia, które znalazło lub zdobyło pokarm, odbiera mu go i sam zjada. Jednak u ssaków morskich dotychczas go nie udokumentowano. Aż do teraz. W historii nauki zapisał się właśnie Bubbles, żyjący na Wielkiej Rafie Koralowej delfin butlonosy, którego zachowanie zaobserwowano u wybrzeży wyspy Lady Elliot.


Jeden mózg, dwie drogi. Odkrycie podważa dotychczasowy model rozwoju mózgu

22 września 2026, 10:58

Mózg od zawsze postrzegany był jako jeden organ. Jednak badania zespołu z Uniwersytetu Stanforda, którym kierowali Rayyan T. Jokhai, Christopher J. Lowe i Kyle M. Loh wskazują, że powinniśmy raczej mówić o dwóch częściach pochodzących od innych populacji komórek, które przez setki milionów lat rozwijały się równolegle. Odkrycie wywraca do góry nogami obowiązujący od dziesięcioleci model rozwoju mózgu, który zakłada istnienie jednej populacji komórek prekursorowych, dającej początek wszystkim jego regionom. Nowe badania wskazują, że przodomózgowie i śródmózgowie powstają z innej populacji komórek niż tyłomózgowie.


Niemal 900 kawałków plastiku w żołądku. Dramatyczna sytuacja w kolonii burzyków

18 września 2026, 11:50

W 2025 roku w żołądku pewnego młodego burzyka bladodziobego znaleziono 894 kawałki plastiku. Ważył łącznie ponad 64 gramy. Rok później u innego osobnika znaleziono mniej plastiku (644 kawałki), ale jego masa wynosiła ponad 67 gramów. To skrajne przypadki, ale wpisują się w niepokojącą zmianę. Prowadzone od wielu lat badania na australijskiej wyspie Lord Howe pokazują, że ostatnio gwałtownie rośnie ilość plastiku trafiającego do przewodów pokarmowych ptaków.


Rekordziści z Afryki. Trzy likaony odbyły najdłuższą odnotowaną migrację ssaków

17 września 2026, 10:36

W lipcu 2025 roku trzy likaony opuściły swoje rodzinne stado w Parku Narodowym Kafue w Zambii. Omijały miasta, okrążały wielkie zbiorniki wodne, przemierzały tereny pozbawione ochrony. Do 1 kwietnia 2026 roku pokonały 4126 kilometrów. To najdłuższa odnotowana migracja afrykańskich ssaków. Historia tych zwierząt pokazuje, jak drapieżniki łączą odległe ekosystemy oraz jak wiele przeszkód i niebezpieczeństw czeka na zwierzęta migrujące, by założyć nową rodzinę.


Jak brzmi zadowolony szczur? Specjalna wokalizacja przy mlecznej czekoladzie

16 września 2026, 09:13

Szczury dysponują bogatym repertuarem ultradźwięków niesłyszalnych dla człowieka. Wydają je podczas zabawy, kontaktów społecznych czy podczas oczekiwania na jedzenie. Sygnały różnią się częstotliwością, długością, przebiegiem, a ich związek z zachowaniem pozwala przypuszczać, że niosą informacje o stanie zwierzęcia. Wciąż jednak nie wiemy, co poszczególne dźwięki oznaczają. Grupa japońskich naukowców z Uniwersytetów w Fukui, Nagoi i Uniwersytetu Nara postanowiła sprawdzić, czy szczególnie atrakcyjnemu posiłkowi towarzyszy specjalna wokalizacja. Wybrali mleczną czekoladę, którą szczury bardzo chętnie jedzą.


Słonie posiadają kontrolę hamowania

14 września 2026, 09:34

Kontrola hamowania pozwala powstrzymać dominującą ale nieskuteczną reakcję i wybrać zachowanie lepiej odpowiadające sytuacji. Jest ważnym mechanizmem podejmowania decyzji i elastycznego rozwiązywania problemów. Słonie, ze swoimi dużymi mózgami i złożonym życiem społecznym, wydają się świetnym kandydatem do posiadania kontroli hamowania.


Badanie sugeruje, że różne grupy szympansów mają różne akcenty

4 września 2026, 10:13

W miarę dorastania ludzki akcent staje się coraz wyraźniejszy, a my często potrafimy poznać po nim, skąd pochodzi mówca. Nowe badania sugerują, że podobny proces zachodzi też u szympansów. Charakterystyczne cechy odgłosów danej populacji pojawiają się już u najmłodszych, a z czasem stają się coraz wyraźniejsze. Do takich wniosków doszli Kassandra Giragosian z Queen Mary University of London, Marina Davila-Ross z University of Portsmouth oraz Derry Taylor z Institute des Sciences Cognitives Marc Jeannerod.


Bez ludzi Amazonia niemal nie płonęła

2 września 2026, 16:43

W tropikalnym lesie deszczowym naturalny pożar to zjawisko wyjątkowe. Duża wilgotność utrudnia zapłon, w związku z czym większość amazońskich roślin nie jest w żaden sposób przystosowana do obecności ognia. Dane paleośrodowiskowe dowodzą, że przed pojawieniem się ludzi nawet w bardziej suchych regionach Amazonii i na pograniczu lasu i sawanny pożary występowały tam bardzo rzadko. Sytuacja zaczęła zmieniać się po zasiedleniu Ameryki Południowej przez człowieka.


Jak człowiek zaczął polować? Obserwacje kapucynek dadzą odpowiedź?

1 września 2026, 15:28

Obserwacje brazylijskich kapucynek mogą dać odpowiedź na pytanie, dlaczego człowiek zaczął polować. Susana Carvalho z Uniwersytetu w Porto, Noemi Spangnoletti z Uniwersytetu w São Paulo oraz ich międzynarodowy zespół przez 45 miesięcy obserwowali dwie grupy kapucynek brodatych (Sapajus libidinosus) żyjących na tym samym obszarze. W tym czasie odnotowali 446 przypadków spożywania kręgowców przez te głównie owocożerne małpy.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy