W etruskim mieście odkryto rytualną studnię z nienaruszonymi darami i ludzkimi szkieletami
Na terenie starożytnego etruskiego miasta Kainua, w pobliżu Marzabotto we włoskiej prowincji Emilia-Romania, archeolodzy odkryli wyjątkową rytualną studnię zawierającą doskonale zachowane dary wotywne oraz szczątki dwóch ludzi. Znalezisko dostarcza nowych informacji o religii Etrusków, kulcie wody oraz rytuałach towarzyszących zakładaniu i opuszczaniu miast.
Studnię odkryto podczas wykopalisk prowadzonych przez Uniwersytet Boloński. Znajduje się ona w świętym okręgu poświęconym bogini Uni, odpowiedniczce rzymskiej Junony i greckiej Hery. W przeciwieństwie do ponad pięćdziesięciu innych studni odkrytych w Kainui, ta została starannie obłożona kamieniami na całej głębokości, co od początku sugerowało jej szczególną funkcję.
Kainua powstała pod koniec VI wieku p.n.e. jako starannie zaplanowane miasto. Jej nazwa, znana z etruskich inskrypcji, prawdopodobnie oznacza „Nową”. Badacze sądzą, że odzwierciedlała nowe założenie urbanistyczne, łączące grecki układ ulic z etruskimi koncepcjami kosmologicznymi. Miasto zostało opuszczone w IV wieku p.n.e. pod naporem Celtów, a ponieważ Rzymianie poprowadzili później główne drogi innymi trasami, na jego miejscu nie powstała nowa osada. Dzięki temu Kainua należy dziś do najlepiej zachowanych stanowisk etruskich – zachował się niemal cały plan miasta wraz z ulicami, świątyniami, domami i nekropolami.
Najbardziej spektakularne odkrycia znajdowały się na dnie studni o głębokości około 4,4 metra. Archeolodzy wydobyli dwie duże brązowe figurki typu kore, przedstawiające młode kobiety. Obie wykonano z litego brązu, a większa waży około 1,4 kilograma. Dzięki temu, że przez ponad 2500 lat pozostawały całkowicie zanurzone w wodzie, zachowały oryginalny, jasny kolor metalu niemal bez śladów korozji.
Obok figurek znaleziono rzadki brązowy talerz w doskonałym stanie, nienaruszony klucz, ozdobny element brązowego naczynia przedstawiający skrzydlate konie oraz ceramiczne naczynia wykorzystywane podczas ceremonii.
Zdaniem badaczy wszystkie te przedmioty zostały złożone jako dary wotywne podczas uroczystości związanych z założeniem lub ponownym zorganizowaniem miasta pod koniec VI i na początku V wieku p.n.e. Oznacza to, że studnia od samego początku miała znaczenie nie tylko praktyczne, lecz również religijne.
Równie interesujące okazały się znaleziska z wyższych warstw wypełniska studni. Na głębokości około 3,5 metra natrafiono na szkielety dwóch dorosłych osób – starszej kobiety i młodego mężczyzny. Wstępne analizy wskazują, że ich złożenie mogło stanowić element rytuału zamknięcia studni, związanego z końcem funkcjonowania miasta. Hipotezę tę mają zweryfikować badania radiowęglowe, analizy DNA oraz badania izotopowe, które pozwolą ustalić wiek, pochodzenie, stan zdrowia i sposób życia tych osób.
Odkrycie potwierdza, że woda odgrywała w religii Etrusków znacznie większą rolę niż jedynie źródło zaopatrzenia mieszkańców. Rytualna studnia stanowiła prawdopodobnie symboliczne połączenie świata ludzi z bóstwami podziemia i płodności oraz miejsce odprawiania ceremonii wyznaczających zarówno narodziny, jak i kres istnienia miasta.
Zdaniem kierującej wykopaliskami profesor Elisabetty Govi nowe odkrycia znacząco poszerzają wiedzę o etruskich rytuałach fundacyjnych i religijności, pokazując, jak ważne miejsce w tych obrzędach zajmował kult wody.
Komentarze (0)