Słonie posiadają kontrolę hamowania
Kontrola hamowania pozwala powstrzymać dominującą ale nieskuteczną reakcję i wybrać zachowanie lepiej odpowiadające sytuacji. Jest ważnym mechanizmem podejmowania decyzji i elastycznego rozwiązywania problemów. Słonie, ze swoimi dużymi mózgami i złożonym życiem społecznym, wydają się świetnym kandydatem do posiadania kontroli hamowania. Tymczasem we wcześniejszym badaniu wypadły słabo. Jednak autorzy najnowszych badań zwrócili uwagę, że tamten test wymagał śledzenia ludzi wzrokiem, a tymczasem słonie w większym stopniu niż na wzroku polegają na węchu, słuchu i dotyku.
Sydney F. Hope i Joshua M. Plotnik z City University of New York oraz ich zespół zbadali 16 słoni z National Elephant Institute w Tajlandii. Zwierzęta miały do czynienia z zawierającym owoc pudełkiem przymocowanym do drzewa. Po owoc można było dostać się tylko sięgając trąbą przez jedną otwartą ścianę. Najpierw pudełko było nieprzezroczyste. Później owoc znajdował się w przezroczystym pudełku. Naukowcy spodziewali się, że widok owocu zwiększy pokusę sięgnięcia po niego na wprost, zatem wydłuży się czas, w którym słonie zdobędą smakołyk. Tak się jednak nie stało. Słonie nadal podążały okrężną drogą, która była potrzebna, by zdobyć owoc.
Nie było to jednak jednoznaczny dowód na kontrolę hamowania. Być może widok i zapach owocu nie wywoływały silnego impulsu, który trzeba było hamować.
Dlatego najbardziej interesujący był kolejny etap badań, w którym pudełko obracano tak, że otwór znajdował się z innej strony niż wcześniej. Zatem dotychczasowy ruch trąbą nie był skuteczny. Słoń musiał zmienić nawyk i znaleźć nową drogę.
Początkowo po obróceniu pudełka średni czas od jego dotknięcia do zdobycia owocu wydłużył się z 2,2 do 8,2 sekundy. W kolejnych próbach z wejściem w tym samym miejscu trwało to już krócej. Zwierzęta szybko poprawiały wyniki. To właśnie początkowa trudność, a potem szybkie dostosowywanie zachowania przemawiają za zdolnością słoni do hamowania wcześniej nagradzanej reakcji. Gdy w ostatniej sesji położenie otworu zmieniało się przy każdej próbie, słonie potrzebowały średnio 4,5 sekundy, by zdobyć owoc.
Starsze słonie potrzebowały więcej czasu niż młodsze, by dostosować się do zmiany. Może to wskazywać na osłabienie kontroli hamowania z wiekiem. Jednak badania prowadzono na zbyt małej próbie zwierząt, z przewagą młodszych słoni, zatem wniosek ten wymaga potwierdzenia. Nie wykryto za to różnic pomiędzy płciami.
Badanie może pomóc w ochronie słoni. Zwierzęta wchodzące na pola uprawne potrafią omijać przeszkody ustawione przez ludzi. Poznanie sposobów jak tego się uczą i zmieniają wcześniejsze nieskuteczne strategie, może ułatwić opracowanie metod ograniczania konfliktów.
Więcej szczegółów w: Asian elephants (Elephas maximus) demonstrate inhibitory control in a detour task.
Komentarze (0)