Nieznany gatunek małpy człekokształtnej zmieni poglądy na ewolucję człowieka?
Spędziliśmy pięć lat na poszukiwaniach takich skamieniałości, bo gdy przyjrzeliśmy się bliżej drzewu filogenetycznemu wczesnych małp człekokształtnych stało się jasne, że czegoś tam brakuje, a brakujący element znajduje się w Afryce Północnej, mówi Hesham Sallam, paleontolog z Uniwersytetu w Al-Mansurze. Opublikowane na łamach Science badania przeprowadzone przez Sallama i jego kolegów oraz naukowców z Uniwersytetu Południowej Kalifornii (USC) mogą zmienić poglądy na ewolucję człowieka. Uczeni znaleźli bowiem szczątki nieznanego dotychczas gatunku.
Masripithecus moghraensis żył 17–18 milionów lat temu i jest pierwszą małpą człekokształtną zidentyfikowaną w Afryce Północnej. Dotychczas na północy Afryki odkrywano jedynie skamieniałości innych małp. Brakowało małpy człekokształtnej. W latach 2023–2024 naukowcy z laboratorium Sallama znaleźli na stanowisku Wadi Moghra żuchwę, która należała do nieznanego dotychczas gatunku. Od miejsca odkrycia został on nazwany Masripithecus moghraensis (Masr to arabska nazwa Egiptu, píthēkos zaś po grecku oznacza małpę).
Co prawda znaleziony materiał kopalny ogranicza się do żuchwy, ale zachowuje on charakterystyczną kombinację cech nieobecną u żadnej innej znanej małpy człekokształtnej z tego okresu. Należą do nich wyjątkowo duże kły i zęby przedtrzonowe, zęby trzonowe z zaokrąglonymi i silnie urzeźbionymi powierzchniami żującymi oraz wyraźnie masywna żuchwa. Łącznie sugerują one, że Masripithecus był przystosowany do wszechstronnej diety. Mamy tutaj dowód elastycznej, głównie owocożernej diety, z możliwością przetwarzania twardszych pokarmów, takich jak orzechy czy nasiona. Ta elastyczność mogła pomagać Masripithecusowi dobrze prosperować w czasie, gdy zmiany klimatyczne prowadziły do bardziej wyraźnej sezonowości w północnej Afryce i Arabii – powiedziała Shorouq Al-Ashqar, badaczka z Centrum Paleontologii Kręgowców Uniwersytetu w Al-Mansurze w Egipcie, pierwsza autorka badań.
Anatomia to jednak nie wszystko. Naukowcy wykorzystali zaawansowane metody statystyczne, które pozwoliły im połączyć cechy anatomiczne żyjących i wymarłych małp człekokształtnych, informacje DNA oraz wiek geologiczny znalezisk w celu ustalenia pokrewieństwa pomiędzy gatunkami i stwierdzenia, kiedy oddzieliły się od wspólnych przodków. Analiza taka pokazała, że Masripithecus jest bliżej spokrewniony z żyjącymi małpami człekokształtnymi niż jakikolwiek gatunek z wczesnego miocenu ze wschodu Afryki.
Przez całą karierę uważałem za najbardziej prawdopodobne, że wspólny przodek wszystkich żyjących małp człekokształtnych żył w Afryce Wschodniej. Ale to nowe odkrycie i wykonana przez nas nowa analiza filogenetyczna i biogeograficzna rzuca wyzwanie temu poglądowi. Co istotne, prawdopodobieństwo takiego scenariusza nie zależy od Masripithecusa, ale jest z nim najbardziej spójne, mówi współautor badań, Erik Seiffert z USC.
Komentarze (0)