Ciemnoskórzy i w pióropuszach – ludność Finlandii sprzed 7000 lat
Ciemnoskórzy z pióropuszami na głowach – tak wyglądali mieszkańcy dzisiejszej Finlandii sprzed około 7000 lat.
Skateholm na południu Szwecji to jedno z najważniejszych stanowisk późnomezolitycznych w regionie Bałtyku. Pozwala nam ono badać gospodarkę, rytuały i zwyczaje pogrzebowe tamtejszych społeczności. Jednak dotychczas wiedza o pochowanych tam ludziach opierała się głównie na trwałych materiałach znajdowanych w grobach. Nowe techniki badawcze pozwalają na bardziej szczegółowe zajrzenie w ich życie.
Nowa analiza pochówków 35 osób (Waterbirds, mustelids and bast fibres – evidence of soft organic materials in the Late Mesolithic Skateholm I and II cemeteries, Sweden) pozwoliła na zidentyfikowanie materiałów organicznych użytych podczas pochówków. Naukowcy znaleźli pióra ptaków drapieżnych i wodnych, włosy drobnych ssaków futerkowych oraz fragmenty futer kotowatych i innych małych drapieżników. A rozmieszczenie materiału wokół czaszek wskazuje na obecność ozdobnych nakryć głowy, pełniących funkcję symboliczną albo będących oznaką statusu zmarłego. Zestawienie piór i futer pokazuje zaś, że świadomie wybierano gatunki zwierząt i łączono materiały, z których wykonano nakrycia głowy. Naukowcy nie ograniczyli się tylko do nich.
W pobliżu stóp znajdowały się białe włosy zimowej pokrywy łasicy, brązowe włosy innego drapieżnika oraz fragmenty ptasich piór. To pozostałości wielomateriałowego obuwia.
To dowodzi, że w czasie praktyk pogrzebowych wykorzystywano całą gamę materiałów organicznych, które pełniły zarówno symboliczne, jak i praktyczne znaczenie. Prawdopodobnie były wizualną oznaką statusu zmarłych.
A skąd ta ciemna skóra?
Po ustąpieniu lądolodu, na terenie dzisiejszej Finlandii przybywają z południowego zachodu (z terenów dzisiejszej Polski, Szwecji i Danii) Zachodni Łowcy-Zbieracze (WHG). To ludność dominująca na zachodzie Europy, mają ciemne włosy, jasne oczy i ciemną skórę. W międzyczasie, gdy WHG dopiero wędrowali na wschód i północ za ustępującym lodowcem, na eurazjatyckich stepach za Uralem mieszkali Północni Eurazjaci (ANE). Część z nich powędrowała na zachód, stając się na fińskich terenach (obecnie są to lasy północno-zachodniej Rosji) Wschodnimi Łowcami-Zbieraczami (EHG). Ludzie ci mieli jaśniejszą skórę, bardziej zróżnicowany kolor oczu i jaśniejsze włosy. WHG i EHG mieszają się, przez tysiące lat rośnie odsetek komponentu EHG, przez co skóra staje się stopniowo jaśniejsza, coraz częściej pojawiają się jasne oczy, ale włosy pozostają ciemne. Właśnie ten moment historii uchwycony jest w pochówkach Skateholm.
Skład etniczny Finlandii kształtował się przez kolejne tysiąclecia. Ludność protofińska zaczęła formować się pod koniec II tysiąclecia przed naszą erą, a struktura etniczna podobna do tej obecnej w dzisiejszej ukształtowała się 2500–1500 lat temu.
Komentarze (0)