Rzymski podbój Brytanii pogorszył stan zdrowia ludności. Ale tylko w miastach
Analiza szkieletów z Anglii z czasów rzymskich i sprzed nich dowodzi, że w czasach gdy Brytania była rzymska prowincją, zdrowie ludności uległo pogorszeniu, ale jedynie w miastach. To sugeruje, że ludzie na wsiach zachowali swój tradycyjny styl życia, a mieszkańcy miast odczuli długoterminowe negatywne skutki zmiany stylu życia. Brytania znajdowała się pod władzą Rzymu w latach 43–410. W tym czasie doszło do powstania i rozwoju wielu miast. Co, jak się okazuje, miało to negatywny wpływ na ich mieszkańców.
Obecność Rzymian i związana z tym wielka mobilność ludności oraz zagęszczenie jej w miastach, z jednej strony wystawiła ludzi na nowe choroby i ułatwiła ich przenoszenie się, z drugiej zaś, podziały klasowe w miastach spowodowały, że część ich mieszkańców miała gorszy dostęp do zasobów. Wpłynęło to na pogorszenie stanu zdrowia miejskiej Brytanii.
Naukowcy od dłuższego czasu podejrzewali, że takie zjawiska miały miejsce, jednak zdobycie dowodów było kłopotliwe. W przedrzymskiej Brytanii, w epoce żelaza, ludzie wierzyli, że aby uwolnić duszę zmarłego, należy rozczłonkować jego ciało. To utrudnia analizy, gdyż pozostaje mniej szczątków, a nie zawsze udaje się zdobyć kompletny szkielet, mówi Rebecca Pitt z University of Reading.
Naukowcy postanowili jednak skorzystać z faktu, że w brytyjskiej epoce żelaza małe dzieci często były grzebana bez rozczłonkowywania lub palenia ciała. Do badań użyli więc ich szczątków i posłużyli się hipotezą DOHaD (Developmental origins of health and disease), zgodnie z którą warunki środowiskowe w rozwoju prenatalnym i wczesnym dzieciństwie mają trwały wpływ na zdrowie i ryzyko chorób w życiu dorosłym. Badając szkielety dzieci i ich matek, szukali na nich oznak chorób, niedożywienia czy urazów.
Pitt i jej zespół przebadali szkielety 646 osób, w tym 372 dzieci przed osiągnięciem 3,5 roku życia i 274 dorosłych kobiet w wieku reprodukcyjnym z miejskich i wiejskich okolic Anglii epoki żelaza i czasów rzymskich. Badacze zauważyli, że na szkieletach pochodzących z czasów rzymskich widać znaczący wzrost liczy patologii w porównaniu ze szkieletami z epoki żelaza, jednak wzrost ten dotyczy wyłącznie mieszkańców dużych miast. Na szkieletach mieszkańców wsi rzymskiej Brytanii widać jedynie niewielki wzrost ekspozycji na patogeny, ale nie było statystycznie istotnej różnicy zdrowia pomiędzy mieszkańcami wsi Anglii epoki żelaza i okresu rzymskiego.
Badania takie nie tylko wskazują na negatywny wpływ rzymskiej urbanizacji, ale sugerują, że ludność wsi zachowała przedrzymski sposób życia. To zaś może wskazywać, że wpływ kulturowy Imperium Romanum nie był tak wielki, jak się uważa.
Szczegóły badań znajdziemy w Antiquity.
Komentarze (0)