Wygenerowali najkrótszy impuls światła. Trwa krócej niż atomowa jednostka czasu
Naukowcy z hiszpańskiego Instytutu Nauk Fotonicznych (ICFO) uzyskali najkrótszy impuls światła. Impuls wygenerowany w zakresie miękkiego promieniowania rentgenowskiego trwał zaledwie 19,2 attosekundy. To krócej niż atomowa jednostka czasu czyli czas, jaki potrzebuje elektron na wykonanie pełnej orbity wokół jądra atomu wodoru. To „aż” 24,2 attosekundy. Osiągnięcie uczonych z Hiszpanii samo w sobie brzmi imponująco, ale nie jest wyłącznie sztuką dla sztuki. Możliwość stworzenia tak krótkiego impulsu światła pozwoli na wizualizowania zachowania materii w skali atomowej i subatomowej z niespotykaną dotychczas rozdzielczością czasową.
Tym samym Jens Biegert, Fernando Ardana-Lamas, Seth Lucien Cousin i Juliette Llignieres stworzyli ni mniej, ni więcej, tylko najszybciej działającą „kamerę”. Impulsy miękkiego promieniowania rentgenowskiego nie od dzisiaj są wykorzystywane do śledzenia elektronów, ich organizacji w czasie przejść fazowych czy reakcji. Wygenerowanie izolowanego ultrakrótkiego impulsu wymagało wielu innowacji m.in. w inżynierii laserowej czy metrologii attosekundowej.
Droga do osiągnięcia stanęła otworem w 2015 roku, kiedy zespół profesora Jensa Biegerta jako pierwszy wygenerował attosekundowe impulsy w zakresie miękkiego promieniowania rentgenowskiego. Już kilka lat później udało się dzięki temu zaobserwować interakcje elektronów w sieci krystalicznej.
Profesor Biegert, mówiąc o przyszłości technologii uzyskiwania impulsów krótszych od atomowej jednostki czasu stwierdził, że zapowiada ona przełom w fizyce, chemii, biologii i naukach kwantowych dzięki możliwości bezpośredniej obserwacji procesów napędzających fotowoltaikę, katalizę i procesy kwantowe.
Ze szczegółami badań można zapoznać się na łamach Ultrafast Science.
Komentarze (5)
barrakuda, 31 grudnia 2025, 11:26
Światło: 380-750 nm
Mariusz Błoński, 31 grudnia 2025, 15:40
To światło widzialne.
Promieniowanie rentgenowskie jest światłem poza zakresem widzialnego.
Astro, 31 grudnia 2025, 16:59
Tu mamy problem. W powszechnym i zwyczajowym znaczeniu światło zwykle rozumiemy jako światło "widzialne właśnie" (czyli coś z zakresu 400 nm - 700 nm; ewentualnie (400 - 700) nm - tak to się zapisuje @barrakuda - Twój zapis jest do d*py; przepraszam za niepoprawny dywiz, ale nie chce mi się szukać dłuższych kresek; w końcu wciąganie czegoś takiego może być niebezpieczne dla zdrowia).
@Mariusz Błoński Nie ma co się napinać; w takich artach lepiej mówić o "promieniowaniu" (ewentualnie E-M), ale "impuls światła" jedzie już zatwardzeniem. Nie będę jednak znęcał się dalej...
No i tym bardziej nie będę znęcał się nad "atomową jednostką czasu". 
barrakuda, 2 stycznia 2026, 08:23
Nie, nazywanie całego zakresu fal elektromagnetycznych "światłem" nie jest prawidłowe. Światło odnosi się głównie do wąskiego podzakresu widzialnego dla ludzkiego oka, od około 380 do 780 nm
KONTO USUNIĘTE, 2 stycznia 2026, 08:57
Odwieczny spór Wiki rozstrzyga: Światło – pojęcie to ma inne znaczenie potoczne i w nauce.