Świątynia w miejscu pracy. W hiszpańskim kamieniołomie znaleziono niewielkie miejsce kultu

| Humanistyka
Postaw mi kawę na buycoffee.to
Juan Carlos Guisado di Monti

Niedaleko Segóbrigi, rzymskiego miasta w środkowej Hiszpanii w pobliżu współczesnego Saelices, archeolodzy natrafili na bardzo interesujący zabytek z okresu rzymskiego. W starożytnym kamieniołomie w miejscowości Campos del Paraíso odkryto wykutą w skale małą świątynię – miniaturową fasadę z niszą, wyrzeźbioną bezpośrednio w skalnej ścianie. Jej gospodynią jest Minerwa, rzymska bogini mądrości, rzemiosła i techniki. Badaniami zabytku zajęli się María José Bernárdez Gómez i Juan Carlos Guisado di Monti z Universidad Politécnica de Madrid i Museo Histórico Minero Felipe de Borbón y Grecia.

Juan Carlos Guisado di Monti Juan Carlos Guisado di Monti Juan Carlos Guisado di Monti

Na silnie zniszczonej przez erozję figurze stojącej Minerwy łatwo rozpoznamy jej atrybuty: hełm, tarczę, włócznię i pancerz. Na tarczy zachował się niezwykle cenny detal. Sowa, symboliczne zwierzę bogini, siedzi z charakterystycznie odwróconą głową. Ten jeden element wystarczył, by potwierdzić tożsamość przedstawionej postaci. Pod wizerunkiem widnieje napis: MINERVAE DOMINAE PLOTI / VS VIGOR CVM SVO COMITATO – Minerwie Pani (poświęca) Plocjusz Vigor ze swą drużyną. 

Widzimy, że ofiarodawca nie działał w pojedynkę. Towarzyszyła mu grupa ludzi związanych z tym miejscem. Mogli to być robotnicy, rzemieślnicy, nadzorcy kamieniołomu albo jakaś inna społeczność zawodowa.

Wybór Minerwy nie jest przypadkowy. Bogini nie była jedynie patronką filozofów i poetów czy wojny. Opiekowała się wszystkimi, którzy wykonywali pracę wymagającą wiedzy i fachowości – kowalami, budowniczymi, chirurgami, tkaczami. Pracownicy kamieniołomów, by wydobywać bloki budowlane odpowiedniej jakości, musieli odpowiednio odczytywać geologię terenu, planować kierunki cięcia, organizować transport. To była praca techniczna, wymagająca fachowości. Minerwa była jej naturalną patronką.

Obok wyrzeźbionej świątynki widoczne jest zagłębienie, które mogło służyć jako półka na ofiary. Ktoś mógł zostawić tu lampkę oliwną, małą figurkę albo inne przedmioty wotywne. Kamieniołom był więc jednocześnie miejscem kultu.

Odkrycie to nie jest odosobnione. Niedaleko, przy samej Segóbridzie, znane jest już inne sanktuarium wykute w skale, poświęcone Dianie, bogini łowów. Podobne zjawisko uświęcania miejsc pracy dokumentowane jest w całym Cesarstwie. Ludzie oddawali cześć bogom wszędzie tam, gdzie żyli i pracowali, nie tylko we wspaniałych miejskich świątyniach.

Dlatego też odkrycie niewielkiej świątyni wykutej w skale w hiszpańskim kamieniołomie jest tak ważne. Wielkie marmurowe świątynie mówią o władzy, bogactwie, wpływach i polityce. Mała świątynka z piaskowca opowiada o zwykłych ludziach i przypomina, że starożytny Rzym to nie tylko cesarze, senatorowie i podbijające świat legiony.

Wyniki badań zostały opublikowane na łamach Revista Mantua.

kamieniołom Rzym Minerwa świątynia praca