Odcisk palca na starożytnej łodzi. Napastnicy sprzed 2400 lat pochodzili z wybrzeży Bałtyku?
W III wieku przed naszą erą doszło do ataku na wyspę Als u wybrzeży dzisiejszej Danii. Napastnicy przypłynęli na nie więcej niż czterech łodziach. Atak się nie powiódł. A wiemy to stąd, że obrońcy na Als – by podziękować bogom za zwycięstwo – zatopili w bagnie jedną z łodzi wraz ze zdobytą bronią. W latach 80. XIX wieku ludzie pracujący przy pozyskiwaniu torfu w Hjortspring Mose znaleźli starożytną łódź. Została ona wydobyta w latach 20. XX wieku i jest obecnie znana jako łódź z Hjortspring. To jedyna zachowana w Skandynawii starożytna łódź klepkowa szyta. Przy tym wyjątkowo dobrze zachowania. Teraz zaś naukowcy znaleźli coś jeszcze – odcisk palca jednego z jej użytkowników i odkryli, skąd pochodzili napastnicy.
Badający łódź naukowcy z Uniwersytetu w Lund niespodziewanie trafili na fragment, który nie został chemiczne zakonserwowany po wydobyciu zabytku. To dało okazję do przeprowadzenia badań, których w innym wypadku nie udałoby się wykonać. Ku swojemu zdumieniu zauważyli, że łódź została pokryta smołą z sosny, dzięki czemu zyskała wodoodporność. To wskazuje, że wybudowano ją gdzieś, gdzie rosło dużo lasów sosnowych, mówi profesor Mikael Fauvelle. O ile wcześniej przypuszczano, że łódź i jej załoga mogły pochodzić z okolic dzisiejszego Hamburga, autorzy nowych badań uważają, że napastnicy mieszkali nad Bałtykiem. Jeśli łodzie przybyły z bogatych w sosny wybrzeży Morza Bałtyckiego, oznacza to, że wojownicy, którzy zaatakowali Als, przepłynęli setki kilometrów po otwartym morzu, mówi Fauvelle. Zdaniem badaczy łódź powstała w IV lub III wieku p.n.e. na wschód od Rugii i Skanii.
Naukowcy chcą teraz dokładniej zbadać pierścienie drzew, z którego zbudowano statek. Mają też nadzieję, że uda im się pozyskać DNA roślin ze smoły szkutniczej, którą używano do uszczelnień między deskami. Takie badania mogą dokładniej wskazać miejsce, w którym zbudowano łódź.
Szczegółowe informacje o ostatnich badaniach opublikowano na łamach PLOS One.
Komentarze (4)
venator, 16 grudnia 2025, 05:22
Dobrze byłoby określić, który to jednak wiek.
Mariusz Błoński, 16 grudnia 2025, 14:01
To takie istotne? Coś takiego się w międzyczasie wydarzyło, że dokładne datowanie przyniosłoby istotną wiedzę?
venator, 18 grudnia 2025, 02:02
Może za mało się wyraziłem precyzyjnie. Nie wiek, a "era".
Wydarzenie miało miejsce w III w. p.n.e. ""Łódź" powstała w III /IV w p.n.e. Tak można wywnioskować.
Ale w artykule jest w IV lub III wieku. I w tym sęk. Istotnym elementem edukacji historycznej dzieciaków jest to, żeby odróżniły IV w. p.ne. od IV w. n.e. To nie jest intuicyjne, to jest abstrakcyjne. Mali ludzie często tego nie pojmują. Dlatego warto dla precyzji edukacji zaznaczać takie rzeczy.
Mariusz Błoński, 18 grudnia 2025, 15:50
A tutaj całkowicie się zgadzam. Oczywiście, że powinienem zaznaczyć p.n.e., bo bez tego wskazuje to na naszą erę. Dzięki.