Mięso może chronić przed chorobą Alzheimera?

20 marca 2026, 13:15 | Zdrowie/uroda

Większe niż zalecane spożycie mięsa wydaje się chronić przed rozwojem choroby Alzheimera osoby znajdujące się w grupie ryzyka – sugerują wyniki badań przeprowadzonych przez Karolinska Institutet. Szwedzcy uczeni zauważyli, że osoby starsze, które genetycznie są narażone na większe ryzyko alzheimera, nie doświadczają spodziewanego spadku funkcji poznawczych i rozwoju demencji jeśli jedzą dość dużo mięsa.

Gen APOE odgrywa kluczową rolę w metabolizmie lipidów, w tym cholesterolu i trójglicerydów. Występuje w trzech głównych allelach: ε2, ε3 i ε4. Allel ε2 jest powiązany z niższym ryzykiem choroby Alzheimera, niestety występuje też najrzadziej. Najczęściej występujący wariant, ε3, jest allelem neutralnym pod względem ryzyka chorób neurodegeneracyjnych. Problem zaś stanowi allel ε4, który zwiększa ryzyko takich chorób. Występuje on dość często. Genotyp APOE ε3/ε4 – a zatem sytuacja, w którym od jednego z rodziców mamy allel ε4 – występuje średnio u 24% Europejczyków i nawet 4-krotnie zwiększa ryzyko wystąpienia alzheimera w porównaniu z genotypem ε3/ε3. Natomiast genotyp ε4/ε4, występujący u 3% Europejczyków może nawet 12-krotnie zwiększać ryzyko choroby Alzheimera. Zatem osoby o genotypie APOE 3/4 i APOE 4/4 znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka. I to właśnie ich dotyczyły badania, z których wynikami możemy zapoznać się na łamach Jama Network Open.

Celem naszych badań było sprawdzenie hipotezy mówiącej, że osoby z APOE 3/4 i 4/4 mogą być narażone na zmniejszone ryzyko spadku zdolności poznawczych i rozwoju demencji jeśli będą jadły więcej mięsa. Hipoteza taka opiera się na fakcie, iż APOE4 jest ewolucyjnie najstarszym APOE i mógł pojawić się w czasach, gdy dieta naszych przodków w większym stopniu opierała się na produktach zwierzęcych, wyjaśnia główny autor artykułu, Jakob Norgren.

Badacze przez 15 lat śledzili losy 2157 osób, które brały udział w dużych badaniach populacyjnych o nazwie Szwedzkie Narodowe Badanie Starzenia i Opieki w dzielnicy Kungsholmen (SNAC-K). Osoby, którym przyglądali się naukowcy z Karolinska Institutet, były w wieku co najmniej 60 lat i na początku badań u żadnej z nich nie zdiagnozowano demencji. Badacze analizowali ich dietę i zdrowie poznawcze, biorąc pod uwagę wiek, płeć, styl życia i poziom wykształcenia.

Analizy pokazały, że osoby z APOE 3/4 i 4/4, które jadły mniej mięsa, były narażone na ponad 2-krotnie większe ryzyko rozwoju demencji niż osoby bez allelu ε4. Jednak u 20% osób z grupy ryzyka, które jadły najwięcej mięsa, nie zauważono zwiększonego występowania demencji. Osoby te jadły średnio 870 gramów mięsa tygodniowo.

Osoby, które jadły więcej mięsa charakteryzował mniejszy spadek zdolności poznawczych i mniejsze ryzyko rozwoju demencji, ale tylko wówczas, gdy miały one genotyp APOE 3/4 lub 4/4, mówi Norgren.

Badacze zauważają, że ich badania mogą wskazywać, iż konwencjonalne zalecenia dietetyczne mogą nie być odpowiednie dla różnych podgrup genetycznych populacji. Osoby, które wiedzą, że z powodów genetycznych należą do grupy ryzyka, mogą potrzebować innej diety.

Sara Garcia-Ptacek podkreśla, że ważne jest też, jakie mięso jemy. Mięso mniej przetworzone jest powiązane z niższym ryzykiem demencji, niezależnie od genotypu APOE, stwierdza uczona.

Dalsze analizy pokazały też, że u osób z APOE 3/4 i 4/4 jedzących więcej nieprzetworzonego mięsa występuje niższe ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny. Autorzy badań podkreślają, że to jedynie studia obserwacyjne i konieczne są dodatkowe badania, które pokazałyby związek przyczynowo-skutkowy oraz pozwoliły na opracowanie rekomendacji żywieniowych dopasowanych do genotypu APOE.

mięso choroba Alzheimera dieta APOE grupa ryzyka demencja zdolności poznawcze