W Chester Zoo na świat przyszedł orangutan borneański

27 października 2025, 16:57

Po ośmiu i pół miesiącach ciąży orangutanica Leia z Chester Zoo urodziła zdrowe dziecko. To ważny krok w kierunku ocalenia skrajnie zagrożonego orangutana borneańskiego. Gatunek znalazł się na krawędzi zagłady z powodu działań człowieka, głównie wycinki lasów pod uprawę palmy olejowej. Olej palmowy, tani tłuszcz używany w słodyczach, żywności dla niemowląt, mydłach czy szamponach to prawdziwy zabójca orangutanów. W latach 1999–2015 liczba tych zwierząt zmniejszyła się o około 100 000



Nie ma „ciemnej strony” wszechświata?

16 czerwca 2010, 10:56

Ciemna materia i ciemna energia - ta niepoznana część wszechświata, niewykryte nadal cząstki, dla których nie ma zadowalającej teorii od lat niepokoją umysły naukowców. W zrozumienie tego fenomenu włożono wiele wysiłku a tymczasem okazuje się, że być może wcale go nie ma...


Powstał kalkulator szans przeżycia dla chorych na raka jelita grubego

19 czerwca 2017, 10:18

Lekarze oraz osoby, u których zdiagnozowano raka jelita grubego, mogą teraz skorzystać z udostępnionego w sieci kalkulatora, który szacuje pozostały czas życia. Kalkulator pozwala też na podjęcie decyzji co do dalszego leczenia, gdyż pokazuje, jak na przedłużenie życia może wpłynąć odpowiednia terapia


Solaria uszkadzają skórę znacznie bardziej niż słońce. Powodują 3-krotny wzrost ryzyka czerniaka

15 grudnia 2025, 11:20

Korzystanie z solariów jest powiązane z 3-krotnym wzrostem ryzyka rozwoju nowotworu skóry, czerniaka. Pomimo tego, że jest to wiedza powszechnie dostępna, wiele osób wciąż chodzi na solaria, a producenci łóżek do opalania i przemysł związany z solariami twierdzą, że stwarzane przez nie ryzyko nie jest większe, niż ryzyko naturalnego opalania się. Naukowcy z Northwestern University i University of California San Francisco opisali właśnie na łamach Science dokładny mechanizm działania solariów na skórę i wykazali, że na poziomie molekularnym solaria prowadzą do mutacji znacznie poważniejszych, niż promieniowanie słoneczne.


Fauna Rafy koralowej

Dwutlenek węgla gubi ryby morskie

8 lipca 2010, 09:05

O dwutlenku węgla mówi się głównie w kontekście efektu cieplarnianego. Badania australijskich naukowców dowodzą jednak, że zwiększony jego poziom ma również inne negatywne efekty, które mogą dotknąć bezpośrednio fauny morskiej i drastycznie zmniejszyć populację ryb.


W wieku 65 lat zmarł najstarszy hipopotam świata

10 lipca 2017, 11:45

W zoo w Manili zmarł w piątek (7 lipca) najstarszy hipopotam świata. Po sekcji zwłok dyrektor ogrodu James Dichaves poinformował, że przyczyną zgonu 65-letniej Berthy była niewydolność wielonarządowa.


Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


Czuję oddech? No to hop!

10 sierpnia 2010, 12:12

Pasąc się, roślinożercy powinni przy okazji pochłaniać dość sporo zwierzęcego białka w postaci owadów. Okazuje się jednak, że dajmy na to, mszyce nie są w tej sytuacji wcale takie bezbronne. Potrafią wyczuć oddech ssaków i umykają niebezpieczeństwu, zeskakując w odpowiednim momencie na ziemię niczym kaskaderzy (Current Biology).


Nowoczesna technologia ratuje unikatowe nagrania lingwistyczne

9 sierpnia 2017, 08:33

Dzięki skanowaniu optycznemu naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley ratują nagrania 78 rdzennych języków Kalifornii. Większość z tych nagrań powstała przed ponad 100 laty. Zabytki ludzkiego języka zapisano na 2700 woskowych cylindrów, które obecnie, z różnych przyczyn, znajdują się w nie najlepszym stanie


Jesz parówki, mrożoną pizzę i inną ultraprzetworzoną żywność? Osłabiasz swoje mięśnie

16 kwietnia 2026, 08:18

Osoby, które jedzą dużo ultraprzetworzonej żywności (UPF) mają w mięśniach ud większą zawartość tłuszczu, zatem same mięśnie są w gorszym stanie. I jest to niezależne od ilości spożywanego tłuszczu, aktywności fizycznej czy czynników społecznych i demograficznych. Takie wnioski płyną z badań zespołu naukowego, na czele którego stali Zehra Akkaya z Uniwersytetu w Ankarze i Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco, Gabby B. Joseph i Thomas M. Link z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk