Kamień runiczny na Wyspach Owczych. Farerczycy chwalą się niezwykle rzadkim odkryciem
W ubiegłym miesiącu na Wyspach Owczych dokonano niezwykłego odkrycia. Archeolodzy znaleźli kamień z napisami runicznymi. Tego typu odkrycia zdarzają się tam niezwykle rzadko, raz na kilkadziesiąt lat. Znane są jedynie pojedyncze zabytki tego typu.
W ciągu ostatnich 30 lat brałem udział w niezliczonych wykopaliskach archeologicznych. Obróciłem wiele kamieni w nadziei, że znajdę na nich inskrypcje. Ale nigdy się to nie zdarzyło. Tym razem szedłem krawędzią wykopu i patrzyłem na pozostałości budynku o którym sądzimy, był średniowieczną kaplicą. Na poziomie podłogi zauważyłem dwie równoległe linie i coś, co wyglądało jak runy częściowo ukryte pod piaskiem. Zawołałem jednego z pracujących archeologów i poprosiłem, by usunął piasek. Zrobił to, a potem popatrzył na mnie wielkimi oczami i powiedział „To runy”. Takimi słowami Kierownik Działu Archeologii Muzeum Narodowego Wysp Owczych Helgi Michelsen opisał nam niezwykle rzadkie odkrycie.
Kamień spoczywał w miejscowości Sandur na wyspie Sandoy w miejscu, gdzie trwały prace badawcze nad średniowieczną kaplicą czy domem modlitwy. O takim przeznaczeniu budynku świadczy jego orientacja — wschód-zachód — oraz wejście umieszczone w zachodniej ścianie. Tego typu rozwiązanie architektoniczne jest charakterystyczne dla średniowiecznych kaplic i bønhús (małych budynków sakralnych, najczęściej prywatnych, budowanych na prywatnym gruncie) na Wyspach Owczych.
Odkryty kamień jest częściowo uszkodzony, a niektóre runy uległy zatarciu. Mimo to archeolodzy odczytali fragmenty napisu – słowa „her" (tutaj) oraz „hvílir" (spoczywa) – co sugeruje, że mamy do czynienia z płytą nagrobną. Wkrótce do Torshavn ma przybyć specjalista runolog, który spróbuje odcyfrować pozostałe części napisu.
Kruchy kamień przewieziono do siedziby muzeum. Tam poddano go dokumentacji cyfrowej metodą skanowania 3D. Powstały w ten sposób model nie tylko zabezpiecza obiekt na wypadek dalszego zniszczenia, lecz również ułatwia badania – dzięki możliwości dowolnego ustawiania światła i cieni trudno czytelne znaki runiczne stają się wyraźniejsze. Skan runicznego kamienia, podobnie jak model samego budynku, zostanie udostępniony publicznie na portalu Sketchfab prowadzonym przez muzeum.
Odkrycie kamienia to nie jedyny rezultat tegorocznych prac. Na stanowisku natrafiono również na fragmenty niewielkiej figurki przedstawiającej Marię z Dzieciątkiem, lampkę oliwną oraz mały naczynko. Zestaw znalezisk – w powiązaniu z charakterem budynku – dodatkowo potwierdza jego religijny, chrześcijański charakter.
Komentarze (0)