Czy nauka przegapi ważne wyjątkowe wydarzenie? W kwietniu może dojść do egzosyzygii

| Astronomia/fizyka
Postaw mi kawę na buycoffee.to
NASA

Już w kwietniu powinno dojść do niezwykłego kosmicznego wydarzenia – egzosyzygii. Dotychczas udało się ją zaobserwować tylko raz, w 2010 roku. Kolejna egzosyzygia powinna mieć miejsce w kwietniu bieżącego roku. Niestety, istnieje spore ryzyko, że nikt nie będzie jej obserwował.

Syzygia to w astronomii pojęcie oznaczające ustawienie się w jednej linii trzech ciał niebieskich. Często używa się go w odniesieniu na przykład od układu Słońce, Ziemia, Księżyc. Jednak w 2010 roku zespół japońskich naukowców z Tokijskiego Instytutu Technologii, pracujący pod kierunkiem Teriyukiego Hirano, zaobserwował coś, czego nikt wcześniej nie widział. W składającym się z czterech planet systemie Kepler-89 doszło do syzygii gwiazdy i dwóch planet. Z ziemskiego punktu widzenia objawiło się to zaćmieniem jednej planety przez drugą. Na podstawie tych obserwacji Japończycy napisali dwie niezwykle ważne dla astronomii prace naukowe [1, 2]. I obliczyli, że do kolejnej egzosyzygii powinno dojść w kwietniu 2026 roku.

Niestety, istnieje ryzyko, że tegoroczna egozysygia nie będzie obserwowana. Wydarzenie może mieć miejsce już 1 kwietnia. W tym czasie, z punktu widzenia Ziemi, system Kepler-89 będzie znajdował się blisko Słońca. Satelita CHEOPS, należący do Europejskiej Agencji Kosmicznej, będzie w niekorzystnej pozycji, która uniemożliwi obserwację. Zespól profesora Hirano starał się o przydzielenie czasu obserwacyjnego na Teleskopie Hubble'a, ale się nie udało. W chwili obecnej nie wiadomo, czy ktokolwiek będzie mógł ponownie zbadać to niezwykłe zjawisko.

Japończycy deklarują, że jeśli w tym roku się nie uda, przeprowadzą obliczenia, by określić prawdopodobną datę kolejnej egzosyzygii.

Jednak jak wielką stratą dla nauki by nie było przegapienie tegorocznego wydarzenia, trzeba pamiętać, jak bardzo zmieniła się sytuacja w ciągu ostatnich kilknastu lat. Wzbogaciliśmy się z kolejne instrumenty, poza Ziemię wysłano CHEOPSA (Characterising Exoplanets Satellite) i TESS (Transiting Exoplanets Survey Satellite), jeszcze w bieżącym roku ma zostać wystrzelony PLATO (Planetery Transits and Oscillations of stars). Nie można zatem wykluczyć, że w najbliższych latach naukowcy znajdą więcej przykładów egzosyzygii i zaobserwują kolejne zaćmienia egzoplanet.

egzosyzygia układ planetarny Kepler-89