Stare lasy przechowują znacznie więcej węgla niż lasy gospodarcze

Stare lasy borealne przechowują znacznie więcej węgla niż młode, informują na łamach Science naukowcy ze Szwecji, USA, Chin i Australii. Systematyczne badania przeprowadzone w Szwecji dowodzą, że nieprawdziwa jest opinia, jakoby wycinka starych lasów i nowe nasadzenia w większym stopniu przyczyniały się do wychwytywania węgla z atmosfery. Zespół naukowy, na czele którego stali Didac Pascual i Anders Ahlström z Uniwersytetu w Lund i Jia Sun z Chińskiego Uniwersytetu Nauk o Ziemi przeprowadzili szeroko zakrojone badania lasów „pierwotnych” (w małym stopniu zmienionych przez człowieka) oraz lasów gospodarczych. Wyniki wprawiły w zdumienie samych badaczy.

Badanie przeprowadzono na ogromną skalę. Nie istniała żadna ogólnokrajowa mapa szwedzkich lasów pierwotnych, naukowcy musieli zacząć od podstaw — najpierw zidentyfikować i skatalogować obszary leśne, które przez wieki uniknęły intensywnej ingerencji człowieka. Następnie przez niemal dekadę prowadzili rozległe prace terenowe w całej Szwecji. Wykopali blisko 220 jam — każda do głębokości jednego metra — by zmierzyć zasoby węgla na kolejnych poziomach profilu glebowego.

To właśnie gleba była tym elementem, który zaskoczył naukowców. Ilość węgla zmagazynowana w glebie lasów pierwotnych jest równa łącznej ilości węgla we wszystkich lasach gospodarczych — czyli w drzewach, martwym drewnie i glebie razem wziętych. Innymi słowy, sama gleba starego lasu równa się całemu zasobowi węgla lasu zarządzanego przez człowieka. Badania jasno pokazały, że stare lasy przechowują 78 do 89 procent więcej węgla niż lasy gospodarcze.

Jednym z argumentów często podnoszonych w obronie wycinki lasów jest tzw. substytucja węgla. Mówi się, że drewno budowlane zastępuje energochłonne materiały jak beton czy stal, a przetworzone produkty leśne przechowują węgiel przez wiele lat. Wyniki szwedzkiego badania przeczą jednak tym twierdzeniom.

Węgiel zmagazynowany w produktach drzewnych pochodzących z wyciętych lasów jest stosunkowo niewielki i nie rekompensuje nawet różnicy w martwym drewnie, nie mówiąc już o różnicach w żywych drzewach i glebie. Dzieje się tak dlatego, że zdecydowana większość produktów leśnych ma krótki żywot — papier, trociny, pelety do spalania. Węgiel z nich bardzo szybko wraca do atmosfery, mówi Didac Pascual.

Autorzy badań obliczają, że całkowita różnica w ilości przechowywanego węgla pomiędzy szwedzkimi lasami „pierwotnymi” a lasami gospodarczymi odpowiada około 211-krotności obecnej szwedzkiej emisji CO₂, czyli jest o 1,5 raza większa niż cała emisja ze Szwecji od roku 1834.

Badania w jasny sposób dowodzą, że zadbanie, by las rósł jak najdłużej, był jak najstarszy pozwala na uwięzienie znacznie większej ilości węgla atmosferycznego niż ciągłe wycinki i nasadzenia. Uzyskane wyniki oznaczają też, że ponownie należy przeliczyć korzyści i straty powodowane przez wycinanie lasów w celu pozyskania materiałów budowlanych czy paliwa.