Niezwykłe znalezisko zmieni pogląd na słynny skarb?
Sygnał który niedawno usłyszał w słuchawkach detektorysta Stephen Newbury może wywrócić do góry nogami obowiązujący od dekad pogląd na pochodzenie jednego z najsłynniejszych zabytków wczesnośredniowiecznej Europy. W pobliżu miejscowości Lynsted w hrabstwie Kent Stephen znalazł bowiem niewielki, wykonany ze stopu miedzi, stempel z przełomu VI i VII wieku. Jego znaczenie jest jednak nieproporcjonalnie wielkie w stosunku do rozmiarów.
Stempel służył do tłoczenia kawałków cienkiej blachy – zwykle miedzianej, chociaż w przypadku wyrobów najwyższej klasy również srebrnej lub złotej – którymi zdobiono uzbrojenie. Na przykład słynny hełm z Sutton Hoo. A znalezisko z Lynsted to pierwszy tego typu stempel odkryty na terenie Wielkiej Brytanii. Dowodzący, że w czasie gdy powstawała skarby z Sutton Hoo, mieszkańcy Wysp Brytyjskich dysponowali techniką, pozwalającą je wykonać.
Stempel z Lynsted ma kształt prostokąta z wypukłą, koralikową ramką wzdłuż dwóch krawędzi. W centrum widnieje ludzka postać w charakterystycznym nakryciu głowy z rogami zakończonymi ptasimi łbami oraz z dwoma trójkątnymi nausznikami. Ubrana jedynie w pas, stoi w dynamicznej pozie sugerującej ruch lub taniec w lewo. W prawej dłoni trzyma dwie włócznie z grotami skierowanymi ku górze, w lewej - miecz w pochwie z głownią skierowaną ku dołowi. Na głowicy miecza widoczny jest pierścień.
Podobne figury pojawiają się na foliach zdobiących hełmy zarówno z Sutton Hoo, jak i ze Skarbu ze Staffordshire. Tamte postaci noszą ten sam rodzaj rogatego hełmu z ptasimi łbami i długimi nausznikami, trzymają włócznie i miecze, lecz w odwróconej konfiguracji: groty skierowane ku dołowi. Motyw ten, interpretowany niekiedy jako związany z kultem Odyna, jest elementem szerszego repertuaru ikonograficznego epoki wczesnośredniowiecznej, obecnego w Danii, Szwecji i Anglii.
Kluczowe znaczenie znaleziska wynika z kontekstu, w jakim się pojawia. Hełmy z Sutton Hoo i ze Skarbu ze Staffordshire - jedyne odkryte w Anglii anglosaskie hełmy ozdobione tego typu cienkimi blachami - były dotychczas interpretowane jako import ze Skandynawii. Stempel z Lynsted nie odpowiada żadnemu z ich paneli dekoracyjnych, dowodzi jednak, że narzędzia i wiedza potrzebne do wytwarzania tego rodzaju ozdób były dostępne lokalnie. Co więcej, widoczna różnica ikonograficzna - groty włóczni skierowane ku górze, co charakteryzuje angielskie, nie skandynawskie przedstawienia rogacza - otwiera możliwość, że sam stempel mógł zostać wykonany w Brytanii. To zaś oznacza, że hełmy podobne do tego z Sutton Hoo mogły być wytwarzane w Kent. A jeśli tak, to Wyspy Brytyjskie mogły być nie tylko odbiorcą ze Skandynawii luksusowych wyrobów metalurgicznych, ale również ich producentem.
Komentarze (0)