To, co najważniejsze. Nasz subiektywny przegląd osiągnięć naukowych minionego roku

4 stycznia 2022, 17:45

Nowy gatunek człowieka, polska mumia w ciąży, regeneracja (niemal) całego ciała czy pierwszy lot śmigłowcem na innej planecie to przykłady nielicznych fascynujących badań i osiągnięć naukowych, o których poinformowaliśmy w minionym roku. Oto nasz subiektywny wybór tego, co najbardziej interesujące i najważniejsze w nauce 2021. Dla zainteresowanych bardziej szczegółowym poznaniem tematu publikujemy odnośniki do naszych oryginalnych informacji.



Wirus Ebola© Centers for Disease Control and Prevention

Nasze wirusowe dziedzictwo

30 lipca 2010, 15:41

Ludzki genom zawiera w sobie mnóstwo zapożyczeń, jakie nagromadziły się przez miliony lat ewolucji, w tym DNA pochodzące od retrowirusów. Ale nie tylko. Jak się okazuje, nosimy w sobie dziedzictwo tak zabójczych wirusów, jak niesławna Ebola.


Mutacje genetyczne - powstawanie i diagnostyka

28 kwietnia 2024, 09:56

Diagnostyka genetyczna ma na celu poszukiwanie wariantów genetycznych będących przyczyną zaburzeń fenotypowych pacjenta. Każdy pojedynczy genom ludzki zawiera tysiące zmian genetycznych. Tylko nieliczne z nich prowadzą do zmian fenotypowych. Dlatego tak ważna jest ocena prognostyczna ich konsekwencji biologicznych oraz klinicznych.


Spaghetti western pomógł porównać ludzi z małpami

6 lutego 2012, 10:28

Wcześniej zakładano, że mózgi ludzkie są po prostu większymi wersjami mózgów małpich i obszary homologiczne funkcjonalnie znajdują się w tych samych miejscach. Western z Clintem Eastwoodem pokazał naukowcom, że tak nie jest.


Pięć epok ludzkiego mózgu. Uczeni zidentyfikowali cztery punkty zwrotne w naszym życiu

28 listopada 2025, 11:58

Ludzki mózg przechodzi cztery poważne zmiany strukturalne, które wyznaczają pięć głównych epok jego życia, poinformowali naukowcy z University of Cambridge i University of Pittsburgh. Zmiany te służą różnym sposobom myślenia, dorastania, dojrzewania i ostatecznego schyłku. Badacze zauważyli je na obrazach z rezonansu magnetycznego z dyfuzją (DWI), wykonanych u 3802 osób w wieku od 0 do 90 lat.


Nanowrażliwy ludzki palec

13 września 2013, 12:51

Ludzki palec jest tak wrażliwy, że wykrywa nanometrowe wypukłości.


Sztuczna inteligencja zdaje test Turinga lepiej niż ludzie

21 maja 2026, 09:58

W 1950 roku na łamach pisma Mind Alan Turing zaproponował prosty eksperyment myślowy – jeśli człowiek rozmawiający z maszyną nie potrafi odróżnić jej od drugiego człowieka, czy możemy stwierdzić, że zdolności maszyny dorównują zdolnościom umysłowym człowieka? Przez dekady test Turinga był bardziej filozoficzną prowokacją niż realnym wyzwaniem technicznym. Badania opublikowane właśnie na łamach PNAS pokazują, że to się zmieniło, i to w sposób, który powinien nas zastanowić


Śpiewająca małpa

30 grudnia 2013, 11:15

Karol Darwin w dziele "O pochodzeniu człowieka" pisał, że śpiew ptaków jest najbliższą analogią ludzkiej mowy. Teraz naukowcy z MIT-u i ich kolega z Uniwersytetu Tokijskiego twierdzą, że Darwin był na dobrej drodze do odkrycia natury języka. Ich zdaniem zdobyte dotychczas dowody sugerują, że język człowieka wziął się z połączenia śpiewu ptaków i dźwięków wydawanych przez inne zwierząta


Wkrótce kolejny sezon "Pułapek umysłu"

14 lutego 2014, 18:06

Najnowszy sezon „Pułapek umysłu” ponownie zaskoczy widzów interaktywnymi zadaniami, rozgrywkami i eksperymentami, które mają pokazać nam, w jak niezwykły sposób pracuje ludzki mózg. Premierowy odcinek zostanie wyemitowany w poniedziałek 17 lutego, o godz. 22:00 na National Geographic Channel.


Jusczyk i Graham© MIT

Prąd z ludzi

1 sierpnia 2007, 09:56

Dwóch studentów z Wydziału Architektury i Planowania Massachusetts Institute of Technology (MIT) opracowało nową technologię, dzięki której będzie można przetworzyć energię mechaniczną poruszających się w zatłoczonych miejscach ludzi na energię elektryczną.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk