Pracuj przy akceleratorze! UJ wydał planszówkę o polskim synchrotronie SOLARIS

19 lutego 2026, 09:14

Uniwersytet Jagielloński wydał grę planszową, dzięki której możemy poczuć się jak naukowiec z Narodowego Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS. Planszówka to pierwsza w Polsce gra edukacyjna opowiadająca o działaniu akceleratorów cząstek, technikach badawczych i odkryciach, których można dokonać za pomocą promieniowania synchrotronowego. Twórcami gry są naukowcy z SOLARISA i nauczyciele, a sama gra zawiera scenariusze zajęć, dzięki którym można ją wykorzystać na lekcjach fizyki, chemii, biologii, jak i w czasie wolnym poza lekcjami.



Baton z mięsa karpia dla sportowców

22 grudnia 2019, 12:29

Czy sportowcy po wysiłku będą „przekąszać” baton z mięsa karpia, które jest dobrym źródłem kwasów omega-3, wapnia i innych związków prozdrowotnych? Technolodzy żywności z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie przygotowali go z myślą o osobach szczególnie narażonych na stres oksydacyjny.


Zapobiega nowotworzeniu, lecz nie szkodzi?

7 listopada 2009, 11:12

Dzięki odkryciu nieznanej wcześniej funkcji jednego z białek badaczom z Uniwersytetu w Tel Awiwie udało się zablokować namnażanie komórek nowotworowych przy zachowaniu dobrej kondycji komórek zdrowych. Niewykluczone, że substancje zastosowane przez badaczy z izraelskiej uczelni mogą okazać się ważnym elementem nowoczesnych terapii onkologicznych.


SSD z dziesięcioletnią gwarancją

17 czerwca 2014, 10:38

San Disk zaprezentował nową rodzinę wysoko wydajnych urządzeń SSD, Extreme Pro. Dyski są skierowane do graczy oraz osób zajmujących się obróbką wideo czy grafiki. Nie tylko zapewniają one wysoką wydajność i efektywność pracy, ale objęto je wyjątkowo długotrwałą, bo dziesięcioletnią, gwarancją.


W cyklu menstruacyjnym zmianie ulega niemal 200 białek

20 kwietnia 2026, 14:27

Trudno o bardziej podstawowy cykl biologiczny niż cykl menstruacyjny. Jest on jednak stosunkowo słabo rozumiany pod kątem zmian molekularnych. Jego opisu podjęli się Iben Riishede ze Szpitala Uniwersyteckiego w Kopenhadze (Rigshospitalet), Stefan Stender i Jonas Ghouse z Uniwersytetu w Kopenhadze oraz inni naukowcy z ich uczelni i Szpitala Uniwersyteckiego w Aarhus. Dzięki nim dowiedzieliśmy się, że wraz z cyklem zmienia się nie tylko poziom hormonów, ale również niemal 200 protein.


Lata 2010-2019 najgorętszą dekadą w historii pomiarów. Rok 2019 drugim najgorętszym rokiem

16 stycznia 2020, 11:57

Rok 2019 był drugim najcieplejszym rokiem od czasu rozpoczęcia regularnych pomiarów w 1880 roku, a miniona dekada był najgorętszą od 140 lat. Dotychczas najcieplejszym rokiem w historii pomiarów był 2016, a ostatnich pięć lat było najgorętszymi, od kiedy ludzkość regularnie mierzy temperaturę na Ziemi.


Boisz się wysokości? Podejdź bliżej

25 listopada 2009, 12:35

Psycholodzy mają ciekawą radę dla osób z lękiem wysokości: podejdźcie bliżej krawędzi, wtedy stok czy ściana wydadzą się wam mniej strome (Journal of Vision).


Anatomia mózgu

Miliony za przywrócenie pamięci

10 lipca 2014, 08:43

Amerykańska Agencja Badawcza Zaawansowanych Projektów Obronnych (DARPA) poinformowała o przyznaniu grantów w wysokości 40 milionów dolarów na badania nad implantem, który ma przywrócić pamięć ludziom z uszkodzonym mózgiem. Taki implant miałby w przyszłości pomagać ludziom zapamiętywać miejsca, wydarzenia i kontekst czyli poprawiać ich pamięć deklaratywną


Człowiek, szczur, mysz i makak starzeją się w zaskakująco podobny sposób

9 czerwca 2026, 10:02

Myszy, szczury, makaki i ludzie starzeją się w zaskakująco podobny sposób. Na łamach Nature ukazały się wyniki niezwykle interesujących badań, z których wynika, że możliwe jest bardzo precyzyjne określenie wieku biologicznego komórki oraz obliczenie przewidywanego czasu śmierci.


Goryl bije się w pierś, foka klaszcze

3 lutego 2020, 12:49

W sezonie rozrodczym dzikie foki szare, zwane też szarytkami morskimi, klaszczą pod wodą: w ten sposób odstraszają rywali i zachwalają swoje walory partnerkom. To pierwsza sytuacja, gdy uwieczniono klaszczącą przednimi płetwami w pełni zanurzoną fokę.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk