Hubble zbadał gościa spoza Układu Słonecznego. 3I/ATLAS to najszybszy obiekt w swej klasie

9 sierpnia 2025, 09:11

Astronomowie z NASA przeprowadzili szczegółowe obserwacje międzygwiezdnej komety 3I/ATLAS – trzeciego znanego obiektu tego typu, który odwiedził Układ Słoneczny. Wykorzystano do tego Kosmiczny Teleskop Hubble’a oraz obserwatorium Neil Gehrels Swift. Celem było określenie rozmiaru jądra, charakteru aktywności i składu chemicznego tego niezwykle rzadkiego gościa spoza naszego systemu planetarnego.



Morfina

Nowa pochodna morfiny na najcięższe bóle

5 stycznia 2011, 15:31

Jednym z najsilniejszych środków przeciwbólowych pozostaje od bardzo dawna morfina, ale wciąż trwają poszukiwania nowych, lepszych sposobów. Być może morfinę zastąpi mało znana jej pochodna, która okazuje się znacznie skuteczniejsza.


Uzyskano najstarsze RNA. W tkankach mamuta widać ślady stresu z powodu ataku lwów

18 listopada 2025, 17:36

Badania DNA zrewolucjonizowały naszą wiedzę o współczesnych i dawno wymarłych organizmach. Najstarsze DNA pochodzące od pojedynczego osobnika, jakie udało się zbadać, liczy sobie 1,2 miliona lat. Najstarsze zaś DNA środowiskowe pochodzi zaś sprzed 2 milionów lat. Jednak opierając się na samym tylko DNA nie potrafimy obecnie określić rodzaju tkanki, dynamiki ekspresji genów czy aktywności genów. Te informacje zapisane są w RNA. Badacze z Uniwersytetu w Sztokholmie są pierwszymi, którym udało się wyizolować i zsekwencjonować RNA z epoki lodowej. To najstarsze zbadane RNA pochodzi od mamuta, który żył około 39 000 lat temu.


Telefony komórkowe zwiększają aktywność mózgu

23 lutego 2011, 11:01

Wystarczy 50 minut rozmowy przez telefon komórkowy, by zwiększyć aktywność komórek mózgowych. W piśmie Journal of American Medical Association ukazały się wyniki pierwszych w historii badań, podczas których sprawdzano, jak fale elektromagnetyczne emitowane przez telefon komórkowy wpływają na metabolizm glukozy w mózgu.


Zaskakująca atmosfera Urana. W końcu poznaliśmy jej pionową strukturę

20 lutego 2026, 08:36

Górna warstwa atmosfery Urana należy do najsłabiej poznanych w Układzie Słonecznym. A jednocześnie ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia, jak gazowe olbrzymy oddziałują ze swoim otoczeniem. Teraz po raz pierwszy udało się stworzyć mapę jej pionowego przekroju, co pozwoliło na zobrazowanie, jak temperatura i zagęszczenie naładowanych cząstek zmienia się w jonosferze wraz z wysokością. Mapowanie wykonano za pomocą instrumentu NIRSpec na Teleskopie Webba, dzięki któremu naukowcy z Northumbria University, Boston University oraz University of Reading obserwowali gazowego olbrzyma przez niemal cały jego okres rotacji wokół własnej osi (doba na Uranie trwa około 17 godzin i 14 minut).


Komórki szpiku naprawiają skórę

5 kwietnia 2011, 09:48

Specjaliści z Królewskiego College'u Londyńskiego i Uniwersytetu w Osace zidentyfikowali specyficzne komórki szpiku, które mogą się przekształcać w komórki skóry, by naprawić uszkodzenia tkanki (Proceedings of the National Academy of Sciences).


Polacy zbadali rzymskie nocniki i znaleźli wyjątkowego pasożyta

20 kwietnia 2026, 10:56

Zespół badaczy z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu Warszawskiego i Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego przebadał osady moczu i kału zachowane na wewnętrznych ściankach rzymskich nocników z II–IV wieku odkrytych podczas wykopalisk w Novae (w pobliżu Swisztow w Bułgarii) oraz Marcianopolis (dziś Dewnja). Naukowcy wzięli pod lupę cztery nocniki: trzy z Novae i jeden z Marcianopolis. Do badań nadawały się trzy z nich, gdyż jeden z nocników z Novae został dokładnie wyczyszczony przez konserwatorów.


Niezwykła zmiana fazy w germanie

3 czerwca 2011, 12:42

Fizycy z Oak Ridge National laboratory, University of Tennessee i niemieckiego GSI Darmstadt jako pierwsi opisali niezwykłe przejścia fazy w jądrze atomu. Uczeni wykorzystali superkomputer Jaguar do badania izotopu germanu-72.


Płynna antena zmienia kształt

21 lipca 2011, 16:56

Powstała płynna antena, która zmienia kształt, a zatem i częstotliwość na jakiej pracuje. Tego typu urządzenia mogą doprowadzić w przyszłości do stworzenia elektroniki, która w odpowiedzi na bodźce zmienia na żądanie swoje funkcje


Powstaje największy na świecie system przechowywania danych

29 sierpnia 2011, 11:17

IBM pracuje nad najbardziej pojemnym magazynem danych w historii. W laboratoriach w Almaden powstaje 120-petabajtowy system przechowywania danych. Będzie się on składał z 200 000 wspólnie pracujących dysków twardych


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk