Złoty pająk – unikatowy zabytek ludu Aszanti
Złoty pająk z ceremonialnego miecza władcy Imperium Aszanti, symbol mądrości i królewskiej władzy. Od 2014 roku znajduje się w Dallas Museum of Art. Chcielibyście wiedzieć, jak tam trafił? To posłuchajcie.
Imperium Aszanti to zachodnioafrykańskie państwo istniejące od 1701 do 1901 roku. Obejmowało Złote Wybrzeże, rozciągając się od rzeki Comoé po góry Togo. W XVII wieku lud Aszanti walczył o niezależność przeciwko królestwu Denkyera. Walka nie szła dobrze do czasu, aż w latach 70. XVII wieku Osei Tutu został Kumasehene, władcą miasta Kumasi. Za złoto i niewolników kupował od europejskich kupców broń palną, dzięki której wzmocnił swoje miasto-państwo, zgniótł opozycję i zapoczątkował przymierze Aszanti. W 1701 roku formalnie powstała konfederacja Aszanti, a Osei Tutu został jej Asantehene. Autorytet władcy symbolizowały legendarny Złoty Tron oraz ceremonialny miecz, który zdobiony był złotym ornamentem, często w kształcie zwierzęcia.
Po śmierci Osei Tutu nastąpił kilkuletni okres chaosu i walk frakcyjnych, zakończony wstąpieniem na tron Opoku Ware (rządził w latach ok. 1720–1750). Za jego czasów Imperium Aszanti osiągnęło szczyt rozwoju terytorialnego, a kolejni władcy uczynili zeń silnie scentralizowane państwo z dobrze działającą biurokracją i systemem komunikacji. Ważnym elementem gospodarki państwa Aszanti był handel niewolnikami, których sprzedawano brytyjskim i holenderskim kupcom.
W 1807 roku Aszanti zajęli tereny, nad którymi pieczę sprawowali Brytyjczycy. W tym samym roku Wielka Brytania zakazała też handlu niewolnikami. Doprowadziło to do pogorszenia relacji Imperium Aszanti z europejską potęgą. Doszło do wojny, później podpisano układ pokojowy i na 30 lat zapanował spokój. W latach 60. XIX wieku walki i spory terytorialne wybuchły na nowo. Zakończyły się one upadkiem państwa Aszanti, które 1 stycznia 1902 roku zostało formalnie uznane kolonią brytyjską.
Zanim jednak do tego doszło nasz pająk zmienił właściciela. W 1884 roku Bosommuru, główny rzecznik dworu królewskiego Aszanti złożył oficjalną wizytę sir Samuelowi Rowe'owi, brytyjskiemu gubernatorowi Złotego Wybrzeża. Bosommuru, w imieniu króla Kwaku Dua II, wręczył gubernatorowi prezent, złotego pająka, mówiąc, że to symbol mądrości i tylko król może nosić go na swoim mieczu. Jednak brytyjscy urzędnicy mieli zakaz przyjmowania podarunków. Rowe wysłał więc do stolicy Aszanti swojego przedstawiciela, Roberta Low Brandon-Kirbyego, by oddał podarunek królowi. Nie wiadomo, jak Brandon-Kirby wszedł w posiadanie pająka. Faktem jest, że zabrał go ze sobą do USA, gdzie wybrał się, by ze swoim wspólnikiem Jamesem Cree kupić ziemię na południowym wschodzie.
Opowieść, która przetrwała w rodzinie Cree, mówi o tym, że Brandon-Kirby był bardzo niekulturalny dla miejscowych i patrzył na nich z góry. W końcu doszły go plotki, że w stronę posiadłości wybrała się grupa ludzi, którzy chcą go zlinczować. W panice szybko sprzedał Jamesowi Cree swoje rzeczy i został przeszmuglowany w bezpieczne miejsce w beczce po kiszonce.
Pająk, wykonany ze stopu złota, srebra i miedzi przechodził w rodzinie Cree z pokolenia na pokolenie, aż trafił do muzeum w Dallas. O ile wiadomo, jest to jedyny istniejący obecnie odlewany złoty pająk wykonany przez Aszanti.
Komentarze (0)