Unikatowa mozaika z Reims. Jedyne znane przedstawienie venatrix

| Humanistyka
Postaw mi kawę na buycoffee.to
Alfonso Manas

Patrzycie na unikatową mozaikę. Przez wiele lat jej fragment sprawiał naukowcom poważne kłopoty. Niedawno w The International Journal of the History of Sport ukazał się artykuł Alfonso Manasa z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, w którym stwierdził on, że mozaika jest – a raczej była – jedynym znanym przedstawieniem gladiatorki walczącej z dzikim zwierzęciem.

Alfonso Manas

Niezwykłą mozaikę odkryto w 1860 roku w Reims. Była naprawdę duża, miała 11x9 metrów, z czego 9,5x6,15 m. zajmowało 35 medalionów ze scenami z amfiteatru. Wspaniały zabytek został zniszczony podczas I wojny światowej. Pozostał z niego jeden fragment przedstawiający traka. Pozostało jednak coś jeszcze – rysunki wykonane zaraz po odkryciu mozaiki przez archeologa Jeana‑Charlesa Loriqueta. Dzięki nim naukowcy mogli przez lata badać mozaikę z Reims. Szczególną uwagę przyciągał medalion, który znajdował się w 5. rzędzie 5. kolumny. Widocznej tam postaci nie potrafiono jednoznacznie zinterpretować.

O tym, że kobiety walczyły na arenie, wiemy zarówno z literatury, jak i z przedstawień ikonograficznych. Ikonografia przedstawia jedynie walki kobiet z kobietami. Ze zwierzętami walczą jedynie gladiatorzy. Jednak Kasjusz Dion w swojej Historii Rzymskiej (LXI, 17:3) wyraźnie pisze o kobietach, które na arenie walczyły z dzikimi bestiami. Również Marcjalis w epigramach VI i VIb sugeruje, że kobiety walczyły z dzikimi zwierzętami. Inskrypcje z Ostii potwierdzają, że kobiety mogły uczestniczyć w venationes, czyli pokazach polowań na dzikie zwierzęta Brak było jednak przedstawień tego typu.

Manas, szczegółowo analizując ikonografię mozaiki z Reims, odrzucił dotychczasowe interpretacje wspomnianego medalionu, wykazał też, że nie mamy tu do czynienia ze sceną mitologiczną.

Zauważył, że kobieta używa bicza, typowego wyposażenia venatora, brakuje jej tradycyjnego wyposażenia gladiatorskiego, nie ma żadnych atrybutów bogini. Mam więc tutaj do czynienia z jedynym znanym przedstawieniem venatrix – gladiatorki walczącej z dzikimi zwierzętami.

mozaika Reims venatrix kobieta gladiator