W wieloetnicznym imperium Xiongnu kobiety miały wielką władzę
18 kwietnia 2023, 11:23Na 1500 lat przed Czyngis-chanem, który zapoczątkował budowę największego lądowego imperium w historii ludzkości, mongolscy nomadzi stworzyli swoje pierwsze imperium. Konfederacja Xiongnu powstała w III wieku p.n.e. i przez kilka wieków dominowała na stepach Azji Wschodniej, rzucając wyzwanie imperialnym Chinom i skłaniając je do rozbudowy Wielkiego Muru. Konfederacja Xiongnu była państwem wieloetnicznym o wysokim zróżnicowaniu genetycznym nawet wśród elity rządzącej.
Udar postarza mózg o 8 lat
8 czerwca 2015, 12:27Udar postarza mózg o niemal osiem lat. Zarówno u czarnych, jak i białych pacjentów przejście udaru oznaczało, że wynik 27-zadaniowego testu pamięci i prędkości myślenia spadał o tyle, jakby w ciągu nocy postarzeli się oni o 7,9 roku.
Po raz pierwszy zmierzono „topologiczny” spin elektronu
12 czerwca 2023, 09:53Po raz pierwszy udało się zmierzyć spin elektronu w materiale. Osiągnięcie uczonych z Uniwersytetów w Bolonii, Wenecji, Mediolanie, Würzburgu oraz University of St. Andrews, Boston College i University of Santa Barbara może zrewolucjonizować sposób badania i wykorzystania kwantowych materiałów w takich dziedzinach jak biomedycyna, energia odnawialna czy komputery kwantowe
Wspomaganie gojenia kości - nowe medyczne zastosowanie konopi
20 lipca 2015, 10:56Izraelscy naukowcy odkryli, że kanabidiol - główny niepsychotropowy składnik konopi - pomaga w leczeniu złamań i zwiększa aktywność hydroksylazy lizylowej w komórkach kościotwórczych, czyli osteoblastach.
Bakteria dżumy stała się w XIX wieku bardziej zjadliwa. Niedługo potem zabiła 15 milionów osób
9 sierpnia 2023, 11:10Dżuma trapi ludzkość od 5000 lat. W tym czasie wywołująca ją Yersinia pestis ulegała wielokrotnym zmianom, zyskując i tracąc geny. Około 1500 lat temu, niedługo przed jedną z największych pandemii – dżumą Justyniana – Y. pestis stała się bardziej niebezpieczna. Teraz dowiadujemy się, że ostatnio bakteria dodatkowo zyskała na zjadliwości. Pomiędzy wielkimi pandemiami średniowiecza, a pandemią, która w XIX i XX wieku zabiła około 15 milionów ludzi, Y. pestis została wzbogacona o nowy niebezpieczny element genetyczny.
Związki metali śladowych z występowaniem jaskry
7 sierpnia 2015, 12:06Badanie reprezentatywnej próby Koreańczyków Południowych wykazało, że niższy poziom manganu i wyższy poziom rtęci we krwi wiązał się z częstszym występowaniem jaskry.
W komórkach ssaków odkryto nieznane dotychczas organellum
16 października 2023, 12:27Biolodzy z Politechniki Federalnej w Zurychu (ETH Zurich) odkryli w komórce ssaków nieznane dotychczas organellum. To rodzaj pojemnika zbudowanego z pierścieni DNA. Może ono odgrywać rolę w chorobach autoimmunologicznych, a naukowcy mają nadzieję, że pomoże im zrozumieć, w jaki sposób ewoluowało jądro komórkowe. Nowa struktura zbudowana jest z plazmidów, pozachromosomalnych cząstek DNA występujących w cytoplazmie komórki. Odkrywcy nazwali ją eksklusomem.
Drzemka w ciągu dnia obniża ciśnienie
31 sierpnia 2015, 11:59Drzemki w środku dnia wiążą się z niższym ciśnieniem i przepisywaniem mniejszych ilości leków na nadciśnienie.
Gdy egipskie zabytki wyłaniały się ze szkockiej ziemi. Niezwykła historia z Melville School
28 listopada 2023, 16:29W 1984 roku do Royal Scottish Museum przyszło kilkoro nastolatków, byłych uczniów szkoły w Melville House niedaleko Cupar w szkockim Fife, którzy przynieśli obiekt znaleziony przez jednego z nich za pomocą wykrywacza metali. Kurator, Elizabeth Goring, ze zdumieniem stwierdziła, że chłopcy mają wykonaną z brązu egipską figurkę przedstawiającą mężczyznę. Później eksperci z British Museum uznali, że to niezwykła rzeźba przedstawiająca kapłana z darami. Prawdopodobnie powstała w latach 747–656 p.n.e. Nie było to pierwsze starożytne znalezisko pochodzące z terenu szkoły, które trafiło do nowego miejsca pracy Goring.
Ocieplenie klimatu prowadzi do skrócenia języczków trzmieli
25 września 2015, 10:45Będące skutkiem ocieplenia klimatu zmiany w różnorodności kwiatów prowadzą do skrócenia języczków (trąbek ssących) trzmieli. Owady są przez to gorzej przystosowane do żerowania i zapylania związanych z nimi pierwotnie roślin.
