Zmarł profesor Andrzej Trautman, który położył podwaliny pod wykrycie fal grawitacyjnych
4 marca 2026, 14:32Przed tygodniem, 27 lutego, w wieku 93 lat zmarł profesor Andrzej Trautman, człowiek, który rozstrzygnął jeden z największych dylematów Alberta Einsteina. Polski fizyk mając zaledwie 25 lat udowodnił, że fale grawitacyjne to nie tylko matematyczne ciekawostka, ale obiekty, które fizycznie istnieją, przenoszą energię i informację, a zatem można je wykryć. Jego prace, wzbogacone później o rozwiązanie Robinsona-Trautmana, które opisuje rozchodzenie się fal grawitacyjnych, stały się jednym z teoretycznych fundamentów budowy detektorów LIGO i VIRGO i doprowadziły do zarejestrowania fal grawitacyjnych.
Lekarstwo gorsze od choroby?
30 listopada 2012, 18:47Wyciek ropy z platformy Deep Water Horizon był jedną z najpoważniejszych katastrof ekologicznych ostatnich lat. Jednak walka z nim mogła znacznie pogorszyć rozmiary zniszczeń. Naukowcy informują, że dodanie do rozlanej ropy dyspergatorów używanych do oczyszczenia wody, aż 52-krotnie zwiększyło toksyczność wycieku.
Ludzkość coraz mniej inteligentna
13 czerwca 2018, 09:19Naukowcy z norweskiego Centrum Badań Ekonomicznych Ragnara Frischa zauważyli, że od kilku dekad zmniejsza się średni poziom inteligencji. Wyniki badań przeprowadzonych przez Brenta Bratsberga i Ole Rogeberga zostały opublikowane w PNAS.
Egzoszkielet poprawia koordynację gry duetu skrzypków. A to dopiero początek
9 kwietnia 2026, 12:16Kiedy dwoje skrzypków gra razem, porozumiewają się za pomocą sygnałów dźwiękowych i optycznych. Słyszą się, obserwują ruchy smyczka, kiwają głowami, by zaznaczyć tempo. To wypracowana przez wieki tradycja muzycznej komunikacji. Naukowcy z kilku europejskich uczelni postanowili sprawdzić, czy dotyk przekazywany przez roboty może okazać się skuteczniejszy. Naszym celem było wykorzystanie komunikacji haptycznej, zmysłu dotyku i sił fizycznych, jako kanałów wymiany informacji o ruchu. Duety skrzypków to wspaniałe przykłady interakcji sensomotorycznej, gdyż muzycy są świetnie wyćwiczeni w koordynowaniu narządu słuchu i wzroku, ale nie mogą polegać na kontakcie fizycznym, wyjaśnia Francesco Di Tommaso z Università Campus Bio-Medico di Roma.
W japońskich Pompejach znaleziono wojownika w zbroi
17 grudnia 2012, 18:39Archeolodzy pracujący na stanowisku Kanai Higashiura w Japonii odkopali szczątki wojownika z okresu Kofun oraz niemowlęcia. Dorosły i dziecko zginęli w erupcji wulkanu Harunayama Futatsudake. Ciała zostały pokryte warstwą popiołu; jej datowanie wskazało na początek VI w. n.e. Co ciekawe, żołnierz nadal miał na sobie zbroję lamelkową. Dotąd takie pancerze (keikō) znajdowano w grobowcach obok właścicieli.
Zbadają fenomen księżycowego "kataru siennego"
6 lipca 2018, 05:19Naukowcy planują badania, które wyjaśnią dziwną chorobę występującą u wszystkich osób przebywających na Księżycu. Harrison Schmitt, Amerykanin, który jako 12. stanął na Srebrnym Globie, nazwał ją księżycowym "katarem siennym". Objawy, takie jak kichanie i zatkany nos, utrzymują się czasem przez kilka dni.
Szwajcarzy stworzyli pierwszy prawdziwy generator liczb losowych
28 maja 2026, 08:15Gdy rzucasz kostką wydaje się, że wynik jest całkowicie losowy. Kostka ma sześć ścianek, są równe szanse, że wypadnie jedna z nich. A jednak po tysiącach rzutów okazuje się, że jedna ściana wypada odrobinę częściej niż pozostałe. Do gry ze znajomymi to nie ma znaczenia, dla fizyka czy statystyka to fundamentalny problem każdego generatora liczb losowych, nawet najnowocześniejszego. Naukowcy z ETH Zurich po raz pierwszy w historii znaleźli sposób, by go obejść.
Pigułka na uwięzi zobrazuje przełyk
14 stycznia 2013, 11:39Amerykańscy naukowcy skonstruowali urządzenie wielkości tabletki do wykonywania szczegółowych zdjęć przełyku. Wynalazcy mają nadzieję, że w przyszłości będzie można w ten sposób wykrywać chorych z przełykiem Barretta, który zwiększa ryzyko wystąpienia raka przełyku.
Nierównowaga pH przyczynia się do alzheimera
3 sierpnia 2018, 11:17U podłoża choroby Alzheimera (ChA) mogą leżeć zaburzenia równowagi pH w endosomach astrocytów.
Rewolucję seksualną zapoczątkowała penicylina?
29 stycznia 2013, 12:52Najnowsza analiza Andrew Francisa z Emory University sugeruje, że za rewolucją seksualną XX w. nie stała pigułka antykoncepcyjna, ale... penicylina.
