Starożytny amulet pozwoli wyjaśnić jedną z największych zagadek lingwistyczych Europy?
16 listopada 2022, 11:00Ponad 2000 lat temu na drzwiach pewnego domostwa na północy Hiszpanii wisiał amulet w kształcie dłoni. W 2021 roku zabytek znaleźli archeolodzy pracujący na górze Irulegi w pobliżu Pampeluny. Specjaliści z Sociedad de Ciencias Aranzadi prowadzą tam wykopaliska przy ruinach średniowiecznego zamku i osady z epoki żelaza. Dłoń zabezpieczono i wysłano do konserwacji. Okazało się, że to nie zwykły amulet, a sensacyjne znalezisko, które może pomóc w rozwiązaniu jednej z największych zagadek lingwistycznych Europy – pochodzenia języka baskijskiego.
W siedzibie bożogrobców znaleziono ruiny owianego legendą Teatru Nerona
1 sierpnia 2023, 10:57Podczas prac archeologicznych w głównej siedzibie Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie, na wewnętrznym podwórzu Palazzo della Rovere, znaleziono ruiny prywatnego Teatru Nerona. Ten piąty władca imperialnego Rzymu znany był ze swojego zamiłowania do sztuki i publicznych występów jako aktor, poeta czy muzyk. O Theatrum Neroni, prywatnym teatrze, który dla siebie wybudował, wspominali Pliniusz Starszy, Swetoniusz czy Tacyt. Cesarz przeprowadzał w nim próby przed publicznymi występami w Teatrze Pompejusza (Theatrum Pompeii).
Promieniowanie kosmiczne pozwoliło na dokładne datowanie prehistorycznej wsi z Grecji
22 maja 2024, 08:13Po raz pierwszy udało się datować prehistoryczną osadę wczesnych rolników z dokładnością do 1 roku. Dokonali tego naukowcy z Uniwersytetu w Bernie, którzy podczas prac w osadzie na północy Grecji wykorzystali zarówno pierścienie drzew, z których wzniesiono budynki, jak i nagły wzrost kosmicznego radiowęgla, do którego doszło w 5259 roku p.n.e. Dzięki ich pracy osada może stać się punktem referencyjnym dla datowania wielu innych stanowisk na południowym-wschodzie Europy.
Ludzie zarażali się dżumą od zwierząt hodowlanych. Wymarły szczep dżumy znaleziony u owcy
13 marca 2025, 09:00Choroby odzwierzęce, zoonozy, stanowią zdecydowaną większość chorób atakujących ludzi. Znamy ponad 1400 patogenów zdolnych do wywołania u nas chorób, z czego 61% pochodzi od zwierząt. Ludzie zaczęli powszechnie zarażać się tego typu patogenami w momencie, gdy udomowili zwierzęta. Niektóre z tych chorób wywarły olbrzymi wpływ na naszą historię i kulturę. Jedną z nich jest dżuma, wywoływana przez bakterię Yersinia pestis. Jej pochodzenie i historia wciąż są tajemnicą.
W Wielkiej Brytanii znaleziono jedno z najstarszych narzędzi z kości słonia. Służyło do retuszu
22 stycznia 2026, 17:06Podczas wykopalisk z Boxgrove w West Sussex archeolodzy trafili na jedno z najstarszych narzędzi z kości słonia. Pochodzi ono sprzed 480 000 lat jest o ponad 30 000 lat starsze niż jakiekolwiek podobne narzędzie znane z terenu Europy. Było wykorzystywane przez przedstawicieli kultury aszelskiej do retuszowania pięściaków i innych kamiennych narzędzi w celu nadania im ostrości. Wraz z nim znaleziono kamienne narzędzia służące do dzielenia mięsa upolowanych zwierząt.
Błękit majański bez tajemnic
28 lutego 2008, 11:23Po wielu latach dociekań naukowcy doszli do tego, jak i po co Majowie przygotowywali swój osławiony błękitny barwnik. Okazuje się, że jego produkcja w Chichén Itzá była częścią rytuału składania ofiar, także z ludzi.
Całun z czasów Chrystusa
16 grudnia 2009, 12:10Grupa naukowców z Uniwersytetu Hebrajskiego oraz USA i Kanady poinformowała, że w jednym z jerozolimskich grobów znaleziono całun z czasów Chrystusa.
Znaleziono złożone w ofierze dzieci z kultury przedinkaskiej
21 listopada 2011, 08:58Archeolodzy pracujący na stanowisku Sillustani w Peru poinformowali o znalezieniu ciał 44 dzieci, które prawdopodobnie zostały złożone w ofierze 600-700 lat temu, czyli w czasach przedinkaskich.
Starożytny potworniak
22 stycznia 2013, 07:25Podczas prac na stanowisku La Fogonussa w Katalonii hiszpańscy archeolodzy natrafili na szkielet Rzymianki, w której miednicy znajdował się zwapniały guz - potworniak dojrzały - z fragmentem małej kości i 4 zębami. Dwa z nich nadal tkwiły w ścianie zmiany. Kobieta zmarła ok. 1600 lat temu w wieku 30-40 lat.
W Egipcie odkryto kolejną piramidę
4 lutego 2014, 13:07Na południu Egiptu w pobliżu Edfu odkryto piramidę schodkową, której wiek oceniono na 4600 lat. Konstrukcja jest zatem o co najmniej kilkadziesiąt lat starsza od Wielkiej Piramidy w Gizie
