Galaktyka Andromedy coraz wolniej tworzy gwiazdy
4 sierpnia 2026, 10:56Zespół astronomów pracujący pod kierunkiem Tobina M. Wainera z Uniwersytetu Waszyngtońskiego opublikował w The Astrophysical Journal najdokładniejszą jak dotąd mapę niedawnej historii formowania się gwiazd w Galaktyce Andromedy (M31) – naszym najbliższym wielkim sąsiedzie w Grupie Lokalnej. Praca opiera się na danych z przeglądu PHAST (Panchromatic Hubble Andromeda Southern Treasury), podczas którego po raz pierwszy południową część dysku M31 zbadano równie precyzyjnie, co część północną, przeanalizowaną wcześniej w ramach przeglądu PHAT (Panchromatic Hubble Andromeda Treasury).
Naukowcy z Krakowa pomogli badać hipotetyczny świat lustrzany
30 lipca 2026, 10:15Fizycy z Instytutu Paula Scherrera (PSI) w Szwajcarii, we współpracy z ETH Zurych i zespołem z Instytutu Fizyki im. Mariana Smoluchowskiego na Uniwersytecie Jagiellońskim – w skład którego wchodzili profesor Kazimierz Bodek, doktor Dagmara Rozpędzik i doktor Jacek Zejma – przeprowadzili jeden z najczulszych dotąd testów hipotezy, że neutron może okresowo znikać w równoległym, lustrzanym sektorze materii.
Odkryto pierwszą supermasywną czarną dziurę swobodnie przemierzającą kosmos
28 lipca 2026, 11:48Zespół astronomów z University of Maryland, kierowany przez Roberta Steina, opisał w The Astrophysical Journal Letters pierwszy znany przypadek rozerwania gwiazdy przez siły pływowe (tidal disruption event, TDE) czarnej dziury, który miał miejsce wyraźnie poza centrum galaktyki. Odkrycie dostarcza mocnego argumentu za istnieniem tzw. wędrujących supermasywnych czarnych dziur – obiektów przewidywanych teoretycznie, ale dotąd niemal nieuchwytnych.
Pierwsze udane obrazowanie RTG na orbicie
23 lipca 2026, 10:52Przez ponad cztery dekady jedyną wiarygodną metodą obrazowania medycznego dostępną astronautom było USG. Wymaga ono jednak dobrze przeszkolonego operatora, a jego pracę dodatkowo utrudnia mikrograwitacja, w wyniku której dochodzi do przesunięcia płynów ustrojowych i zmiany rozkładu gazów w jelitach. Stąd potrzeba znalezienia innej metody obrazowania, która może się przydać podczas długotrwałych misji kosmicznych. Zespół pod kierownictwem dr Sheyny Gifford z Mayo Clinic postanowił sprawdzić, czy dostępny komercyjnie, przenośny aparat rentgenowski może się sprawdzić na orbicie – wyniki opublikowano w czasopiśmie Radiology.
Drastyczny spadek kosztów lotów kosmicznych. Będzie jeszcze taniej
16 lipca 2026, 15:18Niegdyś wyniesienie ładunku na orbitę okołoziemską kosztowało fortunę. Obecnie jest znacznie tańsze. Nowe badanie opublikowane w PNAS Nexus przez Alessia Terziego z University of Cambridge i Sciences Po oraz Francesca Nicolego z Politecnico di Torino pokazuje, jak duży był spadek cen i co czeka nas w najbliższej dekadzie.
W przestrzeni międzygwiezdnej odkryto pierwszy prawdziwy cukier
14 lipca 2026, 14:48W centrum Galaktyki, w chmurze molekularnej G+0.693-0.027, unosi się obłok gazu i pyłu o temperaturze zaledwie kilkunastu kelwinów. Jego gęstość jest milion razy mniejsza niż ziemskiej atmosfery. To miejsce z pozoru najmniej sprzyjające chemii życia. A jednak właśnie tam zespół hiszpańskich i holenderskich astronomów, kierowany przez Izaskun Jiménez-Serrę z Centrum Astrobiologii w Madrycie, znalazł cząsteczkę, która od dekad była przedmiotem poszukiwań – prawdziwy cukier.
Europejska misja Euclid odkryła rekordowo stare kwazary
8 lipca 2026, 16:53Astronomowie ogłosili odkrycie 31 nowych kwazarów – supermasywnych czarnych dziur gwałtownie pochłaniających materię w sercach młodych galaktyk – widocznych w epoce, gdy wszechświat miał zaledwie kilkaset milionów lat. To wynik pierwszego półtora roku pracy kosmicznego teleskopu Euclid, europejskiej misji, która pierwotnie miała mapować rozkład ciemnej materii i energii, a przy okazji stała się najskuteczniejszym jak dotąd narzędziem do polowania na najodleglejsze obiekty świecące we wszechświecie.
Dynamiczne czarne dziury można opisać na podstawie klasycznej termodynamiki?
6 lipca 2026, 18:10Czarne dziury od pół wieku uważane są za obiekty, które łączą fizykę ekstremalną z tą najbardziej przyziemną. Już w latach 70. Stephen Hawking i inni fizycy zauważyli, że mechanika czarnych dziur rządzi się prawami przypominającymi zwykłą termodynamikę. Problem w tym, że owe prawa sformułowano dla czarnych dziur w stanie równowagi, czyli takich, które się nie zmieniają. Tymczasem prawdziwe czarne dziury nieustannie ewoluują – rosną, zderzają się, parują. Abhay Ashetkar, Daniel E. Paraizo oraz Jonathan Shu z Pennsylvania State University zaproponowali na łamach Physical Review Letters sposób na przezwyciężenie tego ograniczenia.
Ziemia może uchronić się przed umierającym Słońcem
2 lipca 2026, 11:56Astrofizycy nie są zgodni co do tego, co stanie się z Ziemią gdy Słońce opuści ciąg główny i zacznie puchnąć, przeistaczając się w czerwonego olbrzyma. Czy Ziemia zostanie połknięta przez powiększającą się gwiazdę, czy zdąży uciec na bezpieczną orbitę? Niektórzy badacze skazują Ziemię na spopielenie w fazie czerownego olbrzyma, inni uważają, że Ziemia będzie krążyła wokół coraz bardziej gasnącego Słońca. W narracji przedostającej się do opinii publicznej wygrywa ten pierwszy scenariusz. Tymczasem Mats Esseldeurs i Leon Decin z Uniwersytetu Katolickiego w Lowanium oraz Stéphane Mathis z Université Paris-Saclay opublikowali na łamach Astronomy & Astrophysics wyniki badań, które przechylają szalę na ku scenariuszowi przetrwania Ziemi.
Wiatr, który zabija galaktykę, pomoże wyjaśnić zagadkę z wczesnego wszechświata
22 czerwca 2026, 18:09Astronomowie odkryli wiatr, który „zabija” swoją galaktykę. Badania międzynarodowego zespołu naukowego, na którego czele stała Rebecca L. Davies ze Swinburne University of Technology w Australii, mogą wyjaśnić, jedną z największych zagadek astrofizyki – dlaczego we wczesnym wszechświecie jest więcej „martwych” galaktyk, niż można się było spodziewać. Okazało się bowiem, że odpowiedź na nie jest znacznie prostsza, niż hipotezy proponowane od 2022 roku, a wśród nich i takie, które mówiły, że we wczesnym wszechświecie ciemna energia była gęstsza niż obecnie, zatem galaktyki mogłyby szybciej rosnąć i umierać.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
