Samonapędzający się lód. Wystarczy odpowiednia powierzchnia

18 sierpnia 2025, 07:44

Naukowcy z Virginia Tech wykazali, że lodowy dysk może sam się napędzać na odpowiednio przygotowanej powierzchni, podobnie do kropli wody, na którą działa zjawisko Leidenfrosta. Każdy z nas obserwował, że kropla wody upuszczona na gorącą powierzchnię, odparowuje przez długi czas, poruszając się po powierzchni. Amerykańscy uczeni odkryli, że kawałek lodu może samodzielnie napędzać się na powierzchni o wzorze przypominającym układ rybich ości.



O krok bliżej do grafenowych układów plazmonicznych

30 maja 2014, 05:01

Fotony mogą zastąpić elektrony w roli nośnika informacji w elektronice. Problem jednak w tym, że urządzenia fotoniczne nie mogą być mniejsze niż długość fali światła, a to oznacza, że muszą być wielokrotnie większe niż obecnie wykorzystywane podzespoły elektroniczne.


Pod koniec triasu stężenie CO2 w atmosferze było podobne do obecnego

10 kwietnia 2020, 17:31

Pod koniec triasu poziom atmosferycznego CO2 był podobny, jak ten, przewidywany dla poziomu w XXI wieku. Trias trwał od 252 do 201 milionów lat temu. Rozpoczął się i zakończył dużym wymieraniem gatunków. Na łamach Nature Communications naukowcy opisali wyniki badań nad bazaltami z formacji Central Atlantic Magmatic Province (CAMP).


Mikroplastik w przewodach pokarmowych zagrożonych delfinów rzecznych z Indusu

25 września 2025, 07:34

W organizmie suzu indusowego (Platanista minor), zagrożonego wyginięciem endemicznego delfina żyjącego w rzece Indus, po raz pierwszy znaleziono mikroplastik. Odkrycia dokonali naukowcy z Chin, Wielkiej Brytanii, Pakistanu i Danii. Badali oni pięć delfinów znalezionych martwych na mieliznach w latach 2019–2022. Mikroplastik znaleziono w przewodzie pokarmowym każdego z badanych osobników, a średnia liczba odkrytych kawałków wynosiła niemal 300 na osobnika


Nowa metoda badania historycznego atramentu

24 czerwca 2014, 10:54

Atramenty wykorzystane w dokumentach historycznych mogą pomóc w ocenie wartości pracy czy prześledzeniu szlaków handlowych. Naukowcy podkreślają także, że wiedząc, jak się rozkładają, będą mogli lepiej konserwować różne dzieła.


Oczy nie tylko pobudzają mózg. Wysyłają też sygnały hamujące

5 maja 2020, 08:58

Studenci medycyny od dekad uczą się, że oczy komunikują się z mózgiem za pomocą jednego typu sygnałów, pobudzających. Jednak naukowcy z Northwestern University odkryli właśnie, że część neuronów siatkówki wysyła też sygnały hamujące.


Monumentalna budowla to niezwykły kosmogram sprzed 3000 lat. Tu narodziły się elity Majów?

6 listopada 2025, 11:55

W 2017 roku w dżungli przy granicy Meksyku z Gwatemalą archeolodzy odkryli monumentalną platformę ziemną sprzed 3000 lat. Ma ona 1400 metrów długości, 400 metrów szerokości i do 15 metrów wysokości. Platforma była budowana w latach 1000–800 p.n.e., setki lat przed rozkwitem w regionie cywilizacji Majów. To najstarsza monumentalna budowla na obszarze Majów i największa prehiszpańska struktura w regionie. Szybko okazało się, że wielka platforma to tylko część krajobrazu archeologicznego okolicy. Teraz zaś archeolodzy donieśli, że stanowisko Aguada Fénix tworzy wielki kosmogram o wymiarach 9x7,5 kilometra, w którym architektura i miejsca symboliczne są przedstawieniem kosmicznego porządku czasu i przestrzeni.


Brunatny tłuszcz odpowiada za wyniszczenie nowotworowe

18 lipca 2014, 10:14

Wyniszczenie w chorobie nowotworowej nazywa się zespołem kacheksja-anoreksja i szacuje się, że stanowi on bezpośrednią przyczynę ok. 20% zgonów. Najnowsze badania Erwina Wagnera z Hiszpańskiego Narodowego Centrum Badań nad Nowotworami w Madrycie pokazują, że przyczyną tego zjawiska jest przemiana białej tkanki tłuszczowej w brunatną.


Wielofunkcyjne e-okulary monitorują stan zdrowia, chronią oczy i pozwalają kontrolować gry

28 maja 2020, 11:46

Opaski fitness czy smartzegarki zapewniają wiele użytecznych informacji, np. o liczbie kroków czy tętnie, ale zazwyczaj nie dają głębszego wglądu w stan czyjegoś zdrowia. Koreańscy naukowcy postanowili więc stworzyć bardziej zaawansowane urządzenie. Efektem ich prac są e-okulary, które monitorują fale mózgowe i ruchy ciała użytkownika, a także spełniają funkcję okularów przeciwsłonecznych i pozwalają kontrolować gry za pomocą ruchów gałek ocznych.


Szanse na istnienie w Drodze Mlecznej złożonego życia pozaziemskiego są skrajnie małe

13 stycznia 2026, 17:54

Osobom, które liczą na to, że w przewidywalnej przyszłości ludzkość znajdzie poza Ziemią złożone formy życia, z pewnością nie spodoba się artykuł udostępniony właśnie w servisie arXiv. Jego autorzy, Joseph J. Soliz i William F. Welsh z Wydziału Astronomii San Diego State University uważają bowiem, że pojawienie się złożonego życia na planetach krążących wokół najbardziej rozpowszechnionego typu gwiazd, jest skrajnie mało prawdopodobne.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk