Wiemy, kim byli chrześcijanie w pogańskim Wilnie
15 lipca 2026, 13:25Przed przyjęciem chrztu przez Litwę w 1387 roku Wilno uchodziło za miasto pogańskie. Jednak w centrum miasta, przy ulicy Bokšto, odkryto cmentarzysko funkcjonujące od drugiej połowy XIII do XIV wieku, na którym praktykowano pochówek szkieletowy zgodny z tradycją chrześcijańską. Zmarłych układano na wznak, na osi wschód–zachód, a w ich grobach archeolodzy znaleźli krzyże i enkolpiony (relikwiarze). Ponad pięćset zachowanych grobów wiąże się z tzw. civitas Ruthenica, dzielnicą ruską wzmiankowaną w kronice Wiganda z Marburga z 1383 roku. Naturalnym jest więc pytanie o pochodzenie tamtejszej ludności. Czy byli to migranci, czy też populacja miejscowa, która przyjęła prawosławie.
Aspartam blokuje enzym zapobiegający zespołowi metabolicznemu
23 listopada 2016, 11:51Blokując aktywność enzymu jelitowego, słodzik aspartam może utrudniać, a nie ułatwiać odchudzanie.
Doświadczenie niewymagane
23 września 2009, 08:46Ludzie nie tylko potrafią wykryć podobieństwa w wyglądzie w obrębie własnej familii, z równą łatwością udaje im się je wytropić w przypadku cudzych rodzin, także reprezentujących rasę inną niż własna (Journal of Vision).
Wielkie modele językowe jako wirus poznawczy
7 września 2026, 08:51Sztuczna inteligencja pomaga pisać teksty, wyjaśnia trudne zagadnienia, podsuwa rozwiązania, oferuje gotowe odpowiedzi. Czy jej upowszechnienie może sprawić, że będziemy tracili zdolność do wykonywania tych czynności samodzielnie? Odpowiedź na to pytanie postanowił znaleźć międzynarodowy zespół naukowy, w skład którego wchodzili między innymi Ricard Solé z Universitat Pompeu Fabra, David C. Krakauer z Santa Fe Institute oraz Michael Levin z Uniwersytetu Harvarda.
Odyseja zakończona na haczyku rybaka
9 grudnia 2016, 13:33Ostronos złowiony przez rybaków u wybrzeży Karoliny Północnej został 18 miesięcy wcześniej oznakowany przez biologów z Nova Southeastern University. Dzięki temu wiadomo, że w międzyczasie przebył ponad 8500 mil (ok. 13.680 km).
Neurony Marilyn Monroe
22 października 2009, 08:53Neurolodzy zidentyfikowali pojedyncze komórki nerwowe, które reagują na znane osoby i obiekty.
Królowe długo żyją, bo dobrze zapobiegają uszkodzeniom oksydacyjnym
12 stycznia 2017, 11:09Królowe termitów dysponują skutecznym systemem antyoksydacyjnym, który może leżeć u podłoża ich długiego życia.
Olej lniany zabezpiecza przed osteoporozą
24 listopada 2009, 09:50Po badaniach na zwierzętach naukowcy twierdzą, że uzupełnienie diety o olej lniany zmniejsza ryzyko osteoporozy u kobiet, które przeszły menopauzę bądź chorują na cukrzycę (International Journal of Food Safety, Nutrition and Public Health).
Odkryto najlżejszego "ciepłego jowisza"
7 lutego 2017, 16:18Grupa europejskich astronomów pracujących pod kierunkiem Oskara Barragana z Uniwersytetu w Turynie odkryła najlżejszą z planet należących do klasy "ciepłych jowiszów"
Jedna ciężka choroba zmniejsza ryzyko drugiej?
26 grudnia 2009, 20:19Osoby cierpiące na chorobę Alzheimera rzadziej chorują na nowotwory - wykazali naukowcy z University of Washington School of Medicine. Co ciekawe, u osób z nowotworami zaobserwowano z kolei niższą zapadalność na alzheimeryzm.
