Ptasie odchody budowały potęgę królestwa Chincha i były ważnym elementem gospodarki Inków

13 lutego 2026, 10:35

Analiza izotopowa kolb kukurydzy z doliny Chincha pokazuje, że już w okresie preinkaskim andyjskim rolnicy systematycznie wykorzystywali ptasie guano, które mogło stanowić fundament potęgi jednego z najważniejszych państw przedinkaskich – królestwa Chincha. Badania opublikowane na łamach PLOS ONE dostarczają pierwszych bezpośrednich dowodów na intensywne stosowanie nawozów morskich w prekolumbijskim rolnictwie wybrzeża Peru. Wyniki sugerują, że kontrola nad guanem mogła mieć strategiczne znaczenie zarówno dla Chincha, jak i później dla imperium Inków.



© Mark Aldenderfer

Najstarszy złoty naszyjnik Ameryk

1 kwietnia 2008, 12:50

Naszyjnik odkryty w miejscu pochówku w pobliżu jeziora Titicaca, w wiosce Jiskairumoko, jest najstarszym znanym złotym przedmiotem, jaki kiedykolwiek wykonano w obu Amerykach. Metodą datowania węglowego stwierdzono, że ma ok. 4 tysięcy lat. Powstał w czasach, gdy okolice te zamieszkiwały społeczności myśliwsko-zbieracze.


Topniejący lód odsłonił szlak wikingów i cenne artefakty

16 kwietnia 2020, 12:53

Cofająca się płat lodowy Lendbreen w górach Jotunheimen w Norwegii ujawnił przełęcz wykorzystywaną niegdyś przez wikingów. Odsłonięte artefakty wskazują na wykorzystywanie od ok. 300 do 1500 r. n.e., ze szczytem aktywności ok. roku 1000 w epoce wikingów. Wśród wczesnych znalezisk znajdowała się 1700-1600-letnia tunika (co ciekawe, była ona zadziwiająco kompletna), o której przed kilku laty pisaliśmy. Naukowcy przypuszczają, że została zrzucona przez podróżnika podczas halucynacji związanych z hipotermią.


Małpy także ulegają złudzeniu gracza

30 czerwca 2014, 13:30

Małpy jak ludzie przejawiają paradoks hazardzisty, czyli błąd poznawczy i logiczny, który polega na traktowaniu zdarzeń losowych jako zdarzeń zależnych.


Jutlandia: detektorysta odkrył wyjątkowy złoty naszyjnik z epoki żelaza

20 stycznia 2022, 11:42

W połowie października współpracujący z Sydvestjyske Museer detektorysta Dan Christensen skontaktował się z inspektorem muzealnym Clausem Feveilem. Okazało się, że niedaleko Ilsted na Jutlandii odkrył ważący 446 g złoty naszyjnik z epoki żelaza (ok. 400-550 r. n.e.).


Potwierdzono, że artefakt wydobyty z wraku to najstarsze znane astrolabium

25 października 2017, 09:37

U wybrzeży Omanu we wraku okrętu Esmeralda z floty Vasco da Gamy odkryto najstarsze znane astrolabium. Karaka zatonęła na Oceanie Indyjskim podczas sztormu w 1503 r.


Rzadki zabytek z rodzinnej farmy. Wykrywacz metali zauważył „złotego staruszka”

24 marca 2026, 09:30

Kjetil Særheim dokonał sensacyjnego odkrycia na rodzinnej farmie w Klepp w norweskim okręgu Rogaland. Za pomocą wykrywacza metali znalazł tajemniczy złoty przedmiot zwany gullgubbe (złoty staruszek). To pierwszy gullgubbe odkryty w Rogaland od 127 lat. Tego typu przedmioty znajdowane są wyłącznie w Skandynawii, głównie w Danii, gdzie odkryto ich ponad 2500. W Norwegii trafiono dotychczas na około 50 takich artefaktów, tym większe znaczenie ma odkrycie dokonane przez Kjetila.


Wirus pokona malarię?

25 sierpnia 2008, 16:40

Odkryty niedawno wirus atakujący komary może stać się skuteczną bronią w walce z malarią - donoszą badacze z Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health. Trwają intensywne badania nad właściwościami mikroorganizmu.


U wybrzeży Australii Zachodniej odkryto pierwsze zatopione aborygeńskie stanowiska archeologiczne

7 lipca 2020, 11:26

U północno-zachodnich wybrzeży Australii na szelfie kontynentalnym odkryto pierwsze zatopione aborygeńskie stanowiska archeologiczne; znajdują się one w obrębie Cape Bruguieres Channel i Flying Foam Passage. Ich minimalny wiek określono na, odpowiednio, 7000 i 8500 lat.


Poszukiwacze skarbów znaleźli cenny artefakt sprzed 300 lat

31 lipca 2014, 14:34

Rodzina poszukiwaczy skarbów znalazła we wraku statku u wschodnich wybrzeży środkowej Florydy brakującą część złotej XVIII-wiecznej puszki - naczynia na komunikanty.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk