Średniowieczne manuskrypty to nie tylko domena mężczyzn. Wiemy, ile przepisały kobiety
24 marca 2025, 17:58Średniowieczne manuskrypty nieodmiennie kojarzą się z mrówczą pracą mnichów w skryptoriach. Wiemy jednak, że ich kopiowaniem zajmowali się nie tylko mnisi, ale i mniszki. Na przykład w 2019 roku opisywaliśmy badania, które dowiodły, że mniszki miały swój udział w tworzeniu luksusowych iluminowanych manuskryptów. Jak duży jednak był to udział? Zbadania tego zagadnienia podjęli się naukowcy z Wydziału Lingwistyki Uniwersytetu w Bergen, a wyniki swojej pracy opisali na łamach Humanities & Social Sciences Communications.
Ludzie pokonywali otwarte morze już ponad milion lat temu
12 sierpnia 2025, 11:42Rozprzestrzenianie się wczesnych homininów poza kontynentalną Azję Południowo-Wschodnią to najstarszy przypadek przekraczania otwartego morza przez naszych przodków i krewniaków. Dotychczas najstarszymi śladami homininów w Wallacei były kamienne artefakty z Flores sprzed około 1,02 miliona lat. Wiemy też, że ponad 700 tysięcy lat temu homininy mogły dotrzeć na Luzon na Filipinach. Artykuł, opublikowany właśnie na łamach Nature, wskazuje, że wcześni ludzie trafili na Sulawesi (Celebes) w tym samym czasie, co na Flores, a być może zasiedlili tę wyspę znacznie wcześniej.
Leki przeciwzapalne mogą przedłużać ból i utrudniać rekonwalescencję po operacji
12 stycznia 2026, 11:28Standardowym postępowaniem pooperacyjnym jest podawanie pacjentowi leków przeciwzapalnych. Jednak nowe badania, przeprowadzone na Michigan State University, wskazują, że takie działanie może opóźniać rekonwalescencję i wydłużać czas, w którym pacjent odczuwa ból. Naukowcy z MSU opublikowali na łamach Journal of Pain Research artykuł, w którym informują, że myszy, którym nie podawano leków przeciwzapalnych po operacji, krócej odczuwały ból i szybciej przechodziły rekonwalescencję.
Liście szpinaku nadzieją dla chorych na zespół suchego oka
20 maja 2026, 08:47Zespół sucha oka dotyka ponad 1,5 miliarda ludzi na całym świecie. To nie tylko chwilowy dyskomfort, choroba prowadzi do bliznowacenia rogówki, chronicznego bólu i wrażliwości na światło, a badania łączą ją z depresją i obniżoną produktywnością. Obecne leki, choć skuteczne, są drogie i nierzadko powodują skutki uboczne utrudniające długotrwałe stosowanie. U podstaw choroby leży stan zapalny rogówki, który wyzwala agresywne chemicznie cząsteczki, reaktywne formy tlenu (ROS). Zdrowe oko neutralizuje je dzięki zredukowanej formie NADPH (fosforan dinukleotydu nikotynoamidoadeninowego) – jednak w chorym oku poziom ROS przerasta naturalne mechanizmy obronne, co nakręca spiralę uszkodzeń.
Biały karzeł bliski śmierci
24 lipca 2006, 13:32W lutym bieżącego roku astronomowie zauważyli, że jedna z gwiazd w konstelacji Wężownika w bardzo krótkim czasie pojaśniała 1000-krotnie bardziej niż zwykle. Naukowcy uważają, że RS Ophiuchi znajduje się na krawędzi samozagłady.
Mordercza walka o przetrwanie
2 października 2006, 09:55Nie tylko ludzkie dzieci czasem ze sobą rywalizują, jest to bardzo powszechne zjawisko w świecie zwierząt. U ptaków współzawodnictwo przyjmuje postać walki o najlepsze miejsce w gnieździe. Pisklę, które wygrywa, może usiąść w rejonie, gdzie matka z największym prawdopodobieństwem dostarcza pożywienie.
Intuicyjne decyzje są najlepsze
11 stycznia 2007, 10:36Decyzje podejmowane w mgnieniu oka mogą być trafniejsze niż te długo przemyśliwane. Wskazują na to badania nad procesami przetwarzania wyższego rzędu.
Postęp w pracach nad mikromanipulatorem
21 marca 2007, 11:57Akademicy z University of Illinois wyprodukowali mikromanipulator, który w przyszłości pomoże w budowie nanorobotów. Doszli bowiem do wniosku, że skonstruowanie takich maszyn będzie wymagało użycia narzędzi zdolnych do przemieszczania i łączenia mikroskopijnych części takich robotów.
Złość jest dobrym doradcą?
13 czerwca 2007, 15:51Złość uważana jest powszechnie za złego doradcę. Najnowsze badania sugerują jednak, że może ona być pomocna przy podejmowaniu właściwych decyzji.
Deserowy poprawiacz nastroju
14 września 2007, 08:45Doktor Whippy to nietypowy automat do lodów włoskich. Maszyna umie odczytać nastrój klienta i dopasowuje do niego wielkość porcji. Zaprojektował ją Demitrios Kargotis. Przedsięwzięcie sfinansowano po części z funduszy Royal College of Art.
