Najstarsze czaszki H. erectus w Chinach. Yunxian nie przestają zaskakiwać

23 lutego 2026, 09:45

W 1989 roku na stanowisku Xuetangliangzi w chińskiej prowincji Hubei znaleziono czaszkę Yunxian 1, a rok później natrafiono na Yunxian 2. Jakby tego było mało, w 2022 roku znaleziono tam trzecią czaszkę. Wszystkie należą do Homo erectus i są niemal kompletne, co czyni Yunxian jednym z najważniejszych plejstoceńskich stanowisk badawczych we wschodniej Azji. Przez ponad trzy dekady wiek tych szczątków pozostawał przedmiotem sporów. Teraz wreszcie mamy odpowiedź: czaszki z Yunxian liczą sobie 1,77 ± 0,08 miliona lat, co czyni je najstarszymi pewnymi szczątkami Homo erectus odkrytymi in situ we wschodniej Azji.



Pierwszy sukces Einstein@home

13 sierpnia 2010, 11:52

Domowy pecet państwa Chrisa i Helen Colvin z Ames w stanie Iowa odkrył rzadki pulsar. To pierwsze odkrycie w ramach amatorskiego projektu Einstein@home i pierwszy astronomiczny obiekt odnaleziony dzięki przetwarzaniu rozproszonemu.


Tysiącletni petroglif przedstawia całkowite zaćmienie Słońca?

10 sierpnia 2017, 15:45

Pochodzący sprzed 1000 lat petroglif z Kanionu Chaco może przedstawiać całkowite zaćmienie Słońca. Taką hipotezę wysunął emerytowany profesor University of Colorado w Boulder, J. McKim Malville.


Mężczyźni mają teraz mniej dzieci niż kobiety. Problem będzie się pogłębiał

30 kwietnia 2026, 07:34

Przez większą część historii demografowie, politycy i statystycy skupiali się niemal wyłącznie na płodności kobiet. Wskaźnik dzietności – czyli średnia liczba dzieci przypadająca na kobietę – od dekad służył jako główny miernik kondycji demograficznej społeczeństw. Mężczyźni nie byli uwzględniani. Nowe badanie opublikowane w PNAS przez naukowców z Instytutu Demograficznego im. Maxa Plancka, ONZ oraz Uniwersytetu w Oslo pokazuje, że to poważne przeoczenie, a jego konsekwencje właśnie stają się widoczne na całym świecie.


Zmiana odzwierciedlenia poprawia pamięć liczbową

10 września 2010, 08:54

W miarę rozwoju dzieci w kulturze zachodniej uczą się rozmieszczać liczby na mentalnej prostej. Początkowo niedokładnie odzwierciedlają rzeczywiste zależności, gdyż znajdujące się w pobliżu lewego końca mniejsze liczby są od siebie bardziej oddalone niż umieszczone po prawej wyższe wartości. Gdy odległości dla liczb wyższych i niższych się zrównują, poprawia się pamięć liczbowa maluchów.


Glej odgrywa w mózgu większa rolę, niż sądzimy

4 września 2017, 12:14

Grupa biologów z New York University (NYU) znalazła niespodziewane dodatkowe źródło rozwoju mózgu. Ich odkrycie każe na nowo spojrzeć na budowę układu nerwowego. Na łamach Science informują oni, że komórki glejowe, uważane przez długi czas za działające pasywnie komórki wspierające komórki nerwowe, pełnią zasadniczą rolę w rozwoju mózgu.


Teleskop Webba zważył odległą uśpioną czarną dziurę

8 czerwca 2026, 09:42

Astronomowie po raz pierwszy zmierzyli masę nieaktywnej czarnej dziury w odległym zakątku Wszechświata. I zrobili to z zaskakującą precyzją. Obiekt w galaktyce MRG-M0138 okazał się kolosem o masie 6 miliardów mas Słońca, obserwowanym w epoce, gdy Wszechświat miał zaledwie 3 miliardy lat, czyli około jednej czwartej swojego obecnego wieku. To najbardziej odległa nieaktywna czarna dziura, której masę zmierzono. Poprzednia rekordzistka znajdowała się 15-krotnie bliżej.


Płodowe życie społeczne

14 października 2010, 09:20

Pierwsza okazja do podotykania innych ludzi nadarza się jeszcze w łonie matki (oczywiście pod warunkiem, że dziecko nie znajduje się tam samo, a ciąża jest co najmniej bliźniacza). Naukowcy z kilku włoskich uniwersytetów, m.in. w Parmie i Turynie, śledzili ruchy pięciu par bliźniąt za pomocą usg. 4D. Okazało się, że do 14. tygodnia ciąży płody zaczynały sięgać w kierunku swojego sąsiada lub sąsiadki, stykając się np. głowami lub przysuwając głowę do ramienia, a miesiąc później spędzały więcej czasu na dotykaniu drugiego płodu niż siebie czy ścian macicy.


Plotkowanie to umiejętność społeczna a nie wada charakteru

5 października 2017, 11:39

Plotkują i mężczyźni i kobiety, ale kobiety z większym prawdopodobieństwem używają plotek do oczernienia potencjalnej rywalki o względy mężczyzny. Ponadto kobiety częściej plotkują o wyglądzie innych kobiet, podczas gdy mężczyźni częściej plotkują o zasobach (np. finansowych) oraz sprawności fizycznej rywali


Bramy chaosu w komputerze

16 listopada 2010, 17:56

„Bramy chaosu" - to brzmi jak tytuł powieści fantasy. A tu zaskoczenie, bo bramy, a dokładniej bramki chaosu (chaogates, czyli chaobramki) to nowa technologia konstruowania układów elektronicznych. Chaobramki mają być alternatywą dla standardowych, zero-jedynkowych układów scalonych, a wykorzystywać mają logikę opartą o matematyczną teorię chaosu.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk