Gorylice jak ludzie: znajomości odgrywają kluczową rolę przy zmianie grup rodzinnych
11 sierpnia 2025, 12:37Socjalizowanie się w grupie nieznajomych może być trudne. Niejednokrotnie odmawiamy pójścia na spotkanie w ludźmi, których nie znamy lub też namawiamy kogoś znajomego, by poszedł z nami. Okazuje się, że nie jest to cecha typowo ludzka. Ponad dwie dekady badań na gorylach pokazały, że samice przechodząc do innej grupy, wybierają tę, w której znajdują się znane im wcześniej gorylice.
Makaron jak polimery pierścieniowe
2 grudnia 2014, 12:44By lepiej zrozumieć polimery pierścieniowe, dwaj włoscy naukowcy Davide Michieletto i Matthew S. Turner udali się do kuchni. Z 2 jaj i 200 g pszennej mąki uzyskali nowy rodzaj makaronu o nazwie anelloni, który po ugotowaniu i wrzuceniu do naczynia plącze się bardzo podobnie do polimerów pierścieniowych.
Niezwykły Krzyż Einsteina z 5. obrazem tego samego obiektu
18 września 2025, 12:00Nietypowy obraz Krzyża Einsteina, z piątym źródłem światła w środku, zaskoczył naukowców. Jako pierwszy niezwykłe zjawisko zauważył astronom Pierre Cox, dyrektor ds. badań we Francuskim Narodowym Centrum Badań Naukowych. Analizując dane z położonego we francuskich Alpach radioteleskopów Northern Extended Millimeter Array (NOEMA), stwierdził, że występują w nich anomalie. Wyglądało to jak Krzyż, ale w środku był obiekt. Wiedziałem, że nigdy czego takiego nie widziałem, wspomina uczony.
Rok urodzenia determinuje ryzyko otyłości?
5 stycznia 2015, 12:02Siła wpływu powiązanego z otyłością wariantu genu FTO zależy od daty urodzenia. O ile w przypadku badanych urodzonych we wcześniejszych latach nie ma żadnej korelacji między wariantem genu a otyłością, o tyle związek u osób urodzonych później jest o wiele silniejszy niż dotąd sądzono.
Polska astronom znalazła pięć związków węgla w lodzie w pobliżu protogwiazdy
3 listopada 2025, 09:54Zespół pod kierunkiem Marty Sewiło zauważył w Wielkim Obłoku Magellana pięć różnych związków węgla. Uczona, która pracuje na University of Maryland, i jej koledzy z USA, Włoch, Holandii, Wielkiej Brytanii i Niemiec, wykorzystali MIRI (Mid-Infrared Instrument) znajdujący się na Teleskopie Kosmicznym Jamesa Webba do analizy lodu otaczającego młodą masywną protogwiazdę ST6.
Bez ewolucji
3 lutego 2015, 11:22Międzynarodowy zespół naukowców odkrył bakterie siarkowe, które są najdłużej nieewoluującymi organizmami. Nie zmieniają się od ponad 2 miliardów lat.
Sahelantrop był dwunożny. To najstarszy przodek człowieka?
5 stycznia 2026, 10:11W środowisku naukowym od lat toczyła się debata, czy pochodzące sprzed 7 milionów lat szczątki należą do gatunku poruszającego się w pozycji wyprostowanej. Jeśli tak, czyniłoby to Sahelanthropus tchadensis – gatunek odkryty na początku bieżącego wieku – najstarszym znanym przodkiem człowieka. Naukowcy z Nowego Jorku, Chicago i Seattle dowiedli właśnie, że gatunek poruszał się w pozycji wyprostowanej. Odkryli bowiem element anatomiczny, który występuje wyłącznie u dwunożnych homininów.
Kilka dziesięcioleci powyżej średniej
27 lutego 2015, 12:10Osoby, które w marcu skończą 30 lat nigdy nie doświadczyły miesiąca, w którym średnie temperatury byłyby niższe od średniej z lat 1901-2000. Co miesiąc US National Climatic Data Center szacuje średnią temperaturę powierzchni Ziemi. Następnie temperatura ta jest porównywana ze średnią dla odpowiednich miesięcy z całego XX wieku. Różnica pokazuje odchylenie od średniej.
Kto z kim spoczął w grobie? Niezwykłe pochówki ostatnich łowców-zbieraczy Europy
20 lutego 2026, 10:54W Ajvide na Gotlandii znajduje się jeden z największych i najlepiej zachowanych cmentarzy łowców-zbieraczy epoki kamienia. Udokumentowano tam 76 dobrze zachowanych pochówków, w tym 7 zawierających więcej niż 1 osobę. Zmarłych chowali tam przedstawiciele kultury ceramiki dołkowej (PWC), jednej z ostatnich grup łowiecko-zbierackich w Europie, którzy w latach 3400–2200 p.n.e. żyli wzdłuż wybrzeży Bałtyku i na tamtejszych wyspach. Przez dekady naukowcy mogli jedynie spekulować, jakimi kryteriami kierowali się ci ludzie, składając do niektórych grobów szczątki więcej niż jednego zmarłego. Teraz, dzięki badaniom DNA udało się określić powiązania między zmarłymi. I – jak się okazało – nie są one oczywiste.
Kolosalna struktura po wielkim zderzeniu
25 marca 2015, 06:39W Centralnej Australii odkryto największą znaną strefę uderzeniową. Struktura o średnicy 400 kilometrów powstała przed milionami lat, gdy potężna asteroida, która chwilę wcześniej rozpadła się na dwie mniejsze, uderzyła w Ziemię
