Iloma językami mówiła ludzkość w przeszłości? Naukowcy doszli do zaskakujących wniosków
27 lipca 2026, 15:57Obecnie na świecie istnieje około 7200 języków. Brzmi imponująco, ale nowe badanie opublikowane w Science pokazuje, że to zaledwie blady cień dawnej różnorodności językowej. Damian Blasi (Uniwersytet Pompeu Fabra, Uniwersytet Harvarda), Marcus Hamilton (University of Texas, Santa Fe Institute), Russell Gray (Instytut Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Placka, Uniwersytet w Auckland) i Claire Bowern (Yale University) zrekonstruowali, jak zmieniała się liczba języków w holocenie i doszli do wniosku, że 3000–1000 lat temu na Ziemi mogło istnieć nawet kilkadziesiąt tysięcy języków.
Po menopauzie jajniki zmieniają swoją funkcję?
8 lipca 2026, 08:23W biologii reprodukcyjnej panuje milczące przekonanie, że jajnik po menopauzie to organ w stanie spoczynku. Puste rusztowanie z tkanki łącznej, które przez pewien czas jeszcze wydziela śladowe ilości testosteronu, a potem po prostu trwa, nie robiąc nic szczególnego. Nowe badanie zespołu Franceski Duncan z Northwestern University, opublikowane w Molecular Human Reproduction, każe to przekonanie zrewidować. Okazuje się, że jajnik po zakończeniu funkcji rozrodczej nie usypia – on się przekwalifikowuje.
Po pół wieku udało się rozwiązać zagadkę niezwykłego promieniowania wyjątkowej gwiazdy
25 marca 2026, 17:25Międzynarodowa grupa naukowa rozwiązała zagadkę astronomiczną, która trapiła ekspertów od pół wieku. Yaël Nazé i Grégor Rauw z Uniwersytetu w Liège oraz Masahiro Tsujimoto z Uniwersytetu Tokijskiego i Sean J. Gunderson z Kavli Institute for Astrophysics and Space Research odkryli dlaczego niezwykła gwiazda γ Cas emituje niezwykle silne twarde promieniowanie rentgenowskie.
Najstarsze czaszki H. erectus w Chinach. Yunxian nie przestają zaskakiwać
23 lutego 2026, 09:45W 1989 roku na stanowisku Xuetangliangzi w chińskiej prowincji Hubei znaleziono czaszkę Yunxian 1, a rok później natrafiono na Yunxian 2. Jakby tego było mało, w 2022 roku znaleziono tam trzecią czaszkę. Wszystkie należą do Homo erectus i są niemal kompletne, co czyni Yunxian jednym z najważniejszych plejstoceńskich stanowisk badawczych we wschodniej Azji. Przez ponad trzy dekady wiek tych szczątków pozostawał przedmiotem sporów. Teraz wreszcie mamy odpowiedź: czaszki z Yunxian liczą sobie 1,77 ± 0,08 miliona lat, co czyni je najstarszymi pewnymi szczątkami Homo erectus odkrytymi in situ we wschodniej Azji.
Zginęło 20 000 ludzi, doszło do awarii Fukushimy, a wszystko przez cienką warstwę mułu
4 lutego 2026, 09:53W 2024 roku najnowocześniejszy na świecie statek badawczy z systemem głębokiego wiercenia, Chikyu, wyruszył do Rowu Japońskiego, by zbadać przyczyny rozerwania uskoku Tōhoku-oki. Właśnie dowiedzieliśmy się, że trzęsienie ziemi Tohoku z 2011 roku, które zabiło około 20 000 osób i spowodowało awarię w elektrowni jądrowej Fukushima Daiichi, było tak katastrofalne z powodu... cienkiej warstwy mułu bogatego w iły. Była ona uwięziona między warstwami skał.
Pingwiny błyskawicznie zmieniają termin sezonu rozrodczego. Ryzyko załamania ekosystemu?
20 stycznia 2026, 11:02Naukowcy od dekady pracujący przy programie Penguin Watch – wspólnej inicjatywie University of Oxford i Oxford Brookes University – zauważyli, że pingwiny na Antarktydzie szybko zmieniają termin sezonu rozrodczego. To prawdopodobnie reakcja na globalne ocieplenie. Specjaliści obawiają się, że zjawisko to zwiększy konkurencję pomiędzy poszczególnymi gatunkami i ograniczy zwierzętom dostęp do żywności.
H. sapiens wyodrębniał się ponad milion lat temu? Interesujące wyniki badań czaszki Yunxian 2
26 września 2025, 10:09Od kilkudziesięciu tysięcy lat na Ziemi żyje tylko jeden gatunek rodzaju Homo – Homo sapiens. Najstarsze znane szczątki naszego gatunku – o cechach przejściowych między formami archaicznymi a współczesnymi – znaleziono w Maroku, a ich wiek oceniono na około 315 000 lat. Z kolei z badań genetycznych wynika, że H. sapiens i H. neanderthalensis rozdzielili się około 600 000 lat temu. Jednak najnowsze badania, opublikowane właśnie na łamach Science, wskazują, że proces wyodrębniania się naszego gatunku należy przesunąć wstecz o setki tysięcy lat.
Humbaki zmieniły termin migracji. To może zwiastować problemy
18 lipca 2025, 15:37Humbaki przepływające w pobliżu Australii zmieniły termin migracji, a przyczyna tego stanu rzeczy leży prawdopodobnie w ocieplających się wodach Oceanu Południowego. Profesor Rebecca Dunlop z University of Queensland poinformowała, że badania akustyczne i zwiady lotnicze prowadzone wzdłuż wschodnich wybrzeży Australii pokazały, że humbaki wracają z północy na południe o 3 tygodnie wcześniej, niż robiły to 21 lat temu.
Quipu – największa struktura w (lokalnym) wszechświecie
26 lutego 2025, 10:06W danych z nieczynnego już satelity ROSAT (Roentgen Satellite) znaleziono największą superstrukturę w lokalnym wszechświecie. I, jak twierdzą jej odkrywcy, największą w ogóle strukturę, o której można powiedzieć, że stanowi całość. Naukowcy z Instytutu Maxa Plancka, Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana w Monachium, Uniwersytetu w Kapsztadzie i Europejskiej Agencji Kosmicznej przyjrzeli się obszarowi położonemu w odległości 416–826 milionów lat świetlnych od Ziemi (przesunięcie ku czerwieni z=0,03–0,06).
Sztuczna inteligencja pomaga rozszyfrować zasady starożytnej gry
23 grudnia 2024, 06:07W latach 1967–1978 roku Włoska Wyprawa Archeologiczna ISMEO prowadziła pierwsze badania w Shahr-i Sokhta (SiS) w Iranie. Szybko okazało się, że miasto składało się z trzech obszarów: mieszkalnego, cmentarza i przemysłowego. Jego największy rozkwit przypadł na połowę III tysiąclecia przed naszą erą, gdy obszar mieszkalny zajmował 80 hektarów. Miasto uznano za jeden z najważniejszych ośrodków na wschodzie Wyżyny Irańskiej. Zidentyfikowano tam cztery okresy kulturowe podzielone na 10 faz konstrukcyjnych, które datowano na od 2. połowy IV tysiąclecia do połowy III tysiąclecia. W południowej części miasta znaleziono duży cmentarz o powierzchni około 20 hektarów, a w jednym z grobów planszę do gry i bierki.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
