Topienie Marzanny, rytuał opisywany już przez Długosza

20 marca 2026, 10:34

Dzisiaj pierwszy dzień wiosny astronomicznej, a jutro kalendarzowej. Wiosna zaś kojarzy się powszechnie z pewnym szczególnym ludowym zwyczajem, topieniem Marzanny. Jest on o tyle wyjątkowy, że to jeden z niewielu, a może nawet jedyny ludowy zwyczaj, który jest powszechnie znany w całej Polsce.



We wnętrzu Ziemi istnieje nieznana dotychczas warstwa

6 lutego 2023, 17:43

Naukowcy z The University of Texas at Austin poinformowali na łamach Nature Geoscience o odkryciu nowej warstwy stopionych skał wewnątrz Ziemi. Jej istnienie może wyjaśnić wiele kwestii dotyczących tektoniki płyt. Już wcześniej na podobnej głębokości identyfikowano roztopione skały, jednak teraz po raz pierwszy udało się wykazać, że mamy do czynienia warstwą w skali całego globu.


Jak powstaje wełna mineralna?

5 maja 2023, 11:35

Wełna mineralna to ogólna nazwa dla grupy materiałów izolacyjnych produkowanych z włókien mineralnych. Włókna te uzyskuje się w wyniku topienia surowców naturalnych lub przemysłowych i następnie formowania ich na włókna o małej średnicy.


Polowanie przez podtapianie

24 lutego 2020, 11:31

Uwieczniono parę bielików białobrzuchych (Haliaeetus leucogaster), które raz po raz wrzucały rudawkę zmienną (Pteropus hypomelanus) do oceanu. Naukowcy nazywają to zachowanie nową strategią polowania. Obserwowano je na wyspie Tioman w Malezji 28 września 2017 r.


Cyrkulacja głębinowa może znacznie spowolnić. Ocean czekają wielowiekowe niekorzystne zmiany

3 kwietnia 2023, 09:50

W ciągu najbliższych trzech dekad cyrkulacja antarktyczna może spowolnić o ponad 40%, stwierdzają naukowcy z Uniwersytetu Nowej Południowej Walii. Taka zmiana będzie niosła ze sobą poważne konsekwencje dla oceanów i klimatu.


Z bieguna zniknie lód

30 czerwca 2008, 11:29

Amerykańscy naukowcy z National Snow and Ice Data Center w Boulder uważają, że lód z bieguna północnego może zniknąć już w bieżącym roku. We wrześniu 2007 po raz pierwszy w historii zanotowano otwarcie się tzw. Przejścia Północnego - drogi morskiej prowadzącej przez Arktykę. Zwykle blokuje ją lód. W tym roku może dojść do sytuacji, w której tymczasowo całkowicie zniknie od z bieguna.


Koniec sporu o pole magnetyczne Księżyca. Próbki z Apollo wprowadziły naukowców w błąd

27 lutego 2026, 11:11

W środowisku naukowym od dekad trwa spór o to, czy na początku swojej historii Księżyc miał silne czy słabe pole magnetyczne. Spór udało się właśnie rozwiązać naukowcom z Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Oksfordzkiego. Na podstawie analizy próbek pobranych przez misję Apollo uczeni doszli do salomonowego rozwiązania i stwierdzili, że... obie strony sporu miały rację.


Andy starsze niż myślano

18 maja 2009, 17:02

Andy zaczęły powstawać około 25 milionów lat temu, a nie, jak dotąd sądzono, przed 10 milionami lat. Do takich wniosków doszli naukowcy ze Smithsonian Tropical Research Institute (STRI) w Panamie, uniwersytetu w Poczdamie oraz kolumbijskiej firmy Ecopetrol.


Teleskop Webba po raz pierwszy zbadał skład powierzchni skalistej egzoplanety

4 maja 2026, 16:41

Sebastian Zieba z Center for Astrophysics Harvard & Smithsonian oraz Laura Kreidberg, dyrektor Instytutu Astronomii im. Maxa Plancka (MPIA) oraz ich zespół z USA, Chin i Niemiec, przeprowadzili badania powierzchni LHS 3844 b. Wykorzystali w tym celu instrument MIRI (Mid-Infrared Instrument) znajdujący się na pokładzie Teleskopu Jamesa Webba (JWST), obserwując w paśmie w zakresie 5–12 mikrometrów trzy zaćmienia planety przez gwiazdę.


Topnienie niezwiązane z ociepleniem?

21 czerwca 2010, 14:50

Grupa międzynarodowych ekspertów badających Antarktykę uważa, że gwałtowne topienie się lodowca Pine Island ma prawdopodobnie inną przyczynę niż globalne ocieplenie.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk