Dlaczego wąż pływa w piasku lepiej od jaszczurki?
13 stycznia 2015, 13:34W pływaniu w piasku węże są lepsze od jaszczurek. Badanie naukowców z Georgia Institute of Technology wykazało, że Chionactis occipitalis z pustyni Mojave wykorzystuje swój wydłużony kształt, by przesuwać się gładko przez piasek, a jego śliska skóra zmniejsza tarcie. To zapewnia mu przewagę nad innym pływającym w piasku zwierzęciem - scynkiem aptekarskim (Scincus scincus) z gorących pustyń północnej Afryki i Półwyspu Arabskiego.
Uczeni z UJ pracują nad nowym sposobem walki z nowotworami
26 marca 2026, 09:05Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego pracują nad nowym podejściem do walki z rakiem. Ich pomysł polega na zatrzymaniu podziałów komórek nowotworowych poprzez zakłócenie mechanizmów kopiowania i naprawy DNA. Kluczową rolę w tych procesach odgrywa białko PCNA, niezbędne do prawidłowego przebiegu replikacji materiału genetycznego.
Nowa metoda na elektronikę
20 lutego 2009, 12:47Naukowcy z University of Pittsburgh opracowali platformę do tworzenia różnego rodzaju niezwykle małych układów elektronicznych. Ta sama technika może być użyta zarówno do produkcji kości pamięci, jak i procesorów.
Wirusopodobne cząstki z antyrakowym potencjałem
4 lutego 2016, 17:33Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis opracowali sposób, by wykorzystać kapsyd wirusa zapalenia wątroby typu E (HEV od ang. Hepatitis E Virus) do przenoszenia leków albo szczepionek.
Sprawdzają, czy ewolucja wspomagana może uratować Wielką Rafę
4 lutego 2015, 13:49Naukowcy z Australijskiego Instytutu Nauk o Morzu i Hawajskiego Instytutu Biologii Morskiej badają, czy ewolucja wspomagana (ang. assisted evolution, AE) może pomóc koralowcom z Wielkiej Rafy Koralowej lepiej przystosować się do zmiany klimatu.
Zmierzyli (prawie) nic. Fizycy pobili rekord czułości pomiaru energii
13 maja 2026, 08:34Zeptodżul to tyle energii, ile potrzeba, by przesunąć czerwoną krwinkę o nanometr (miliardową część metra) w górę. Brzmi abstrakcyjnie? Fińskim fizykom udało się nie tylko zmierzyć taką energię, ale nawet pobić tę granicę – wykryli sygnał zaledwie 0,83 zeptodżula.
Tytoń w zdrowej wersji
19 marca 2009, 11:18Międzynarodowy zespół naukowców wyhodował tytoń, który wyposażono w geny interleukiny 10 (IL-10). Jest to cytokina przeciwzapalna, która hamuje wytwarzanie cytokin prozapalnych. Stąd pomysł, by wykorzystać roślinę w leczeniu chorób autoimmunologicznych i zapalnych, np. cukrzycy tupu 1. czy reumatoidalnego zapalenia stawów (BMC Biotechnology).
Błędne koło postrzegania i zachowania utrudnia odchudzanie
19 lutego 2016, 13:47Im cięższy ktoś jest, tym bardziej mózg przeszacowuje odległości. Badania wykazały, że dla kogoś, kto waży ok. 150 kg, obiekt znajduje się 2-krotnie dalej niż dla osoby ważącej circa 60 kg. Spostrzeżenia te odnoszą się także do oceny nachylenia powierzchni.
Dodatki do żywności wywołują stan zapalny i tycie
26 lutego 2015, 12:29Badania na myszach pokazały, że dodatki do żywności (zagęszczacze i stabilizatory) mogą zaburzać mikroflorę jelit, prowadząc do stanu zapalnego, zespołu metabolicznego i tycia.
Dynamiczne czarne dziury można opisać na podstawie klasycznej termodynamiki?
6 lipca 2026, 16:10Czarne dziury od pół wieku uważane są za obiekty, które łączą fizykę ekstremalną z tą najbardziej przyziemną. Już w latach 70. Stephen Hawking i inni fizycy zauważyli, że mechanika czarnych dziur rządzi się prawami przypominającymi zwykłą termodynamikę. Problem w tym, że owe prawa sformułowano dla czarnych dziur w stanie równowagi, czyli takich, które się nie zmieniają. Tymczasem prawdziwe czarne dziury nieustannie ewoluują – rosną, zderzają się, parują. Abhay Ashetkar, Daniel E. Paraizo oraz Jonathan Shu z Pennsylvania State University zaproponowali na łamach Physical Review Letters sposób na przezwyciężenie tego ograniczenia.
