Polska ma komary przenoszące malarię: czy mamy się czego obawiać? Eksperci w Światowy Dzień Malarii
25 kwietnia 2026, 06:38Choć malaria od dekad nie występuje w Polsce jako choroba endemiczna, najnowsze dane pokazują, że przestała być problemem odległym i egzotycznym. Coraz więcej podróżników z chorobami tropikalnymi trafia do polskich szpitali, a warunki środowiskowe – w tym obecność odpowiednich komarów i zmieniający się klimat – sprawiają, że Europa ponownie znajduje się w zasięgu malarii, a także innych chorób przenoszonych przez te owady. W Światowy Dzień Malarii eksperci podkreślają: dziś pytanie brzmi nie „czy”, ale „jak dobrze jesteśmy przygotowani”.
Już niewielka ilość żywności ultraprzetworzonej ma mierzalny wpływ na mózg
24 kwietnia 2026, 11:05Nawet niewielkie zwiększenie dziennej dawki żywności ultraprzetworznej wiąże się z mierzalnym spadkiem zdolności do koncentracji uwagi. Nawet jeśli poza tym jemy zdrowo. Takie wnioski płyną z badań przeprowadzonych przez naukowców z australijskich Monash University i Deakin University oraz brazylijskiego Universidade de São Paulo. Wykazali oni, że żywność wysokoprzetworzona negatywnie wpływa na mózg, koncentrację i zwiększa ryzyko demencji.
Uczeni rozwiązali zagadkę niebieskiego pierścienia Urana
22 kwietnia 2026, 10:35Poznaliśmy pełne spektrum odbicia dwóch najbardziej zewnętrznych pierścieni Urana, μ i ν. Badania przeprowadzone za pomocą W. M. Keck Observatory oraz Teleskopów Kosmicznych Hubble'a i Webba, dały nam wgląd w szczegółowy skład obu pierścieni. Μ i ν są szczególnie interesujące, gdyż to dwa najbardziej zewnętrzne z 13 pierścieni Urana i są wyjątkowo szerokie.
W cyklu menstruacyjnym zmianie ulega niemal 200 białek
20 kwietnia 2026, 14:27Trudno o bardziej podstawowy cykl biologiczny niż cykl menstruacyjny. Jest on jednak stosunkowo słabo rozumiany pod kątem zmian molekularnych. Jego opisu podjęli się Iben Riishede ze Szpitala Uniwersyteckiego w Kopenhadze (Rigshospitalet), Stefan Stender i Jonas Ghouse z Uniwersytetu w Kopenhadze oraz inni naukowcy z ich uczelni i Szpitala Uniwersyteckiego w Aarhus. Dzięki nim dowiedzieliśmy się, że wraz z cyklem zmienia się nie tylko poziom hormonów, ale również niemal 200 protein.
Otyłość we wczesnej dorosłości najbardziej zwiększa ryzyko zgonu
14 kwietnia 2026, 11:21Jak zmiany masy ciała pomiędzy 17 a 60 rokiem życia są powiązane z ryzykiem zgonu na różne choroby? Naukowcy z Uniwersytetu w Lund, którzy szukali odpowiedzi na tak postawione pytanie, przyjrzeli się ponad 600 000 osób i zauważyli, że największe ryzyko niesie ze sobą przybranie na wadze we wczesnej dorosłości. Osoby, u których wskaźnik BMI sięgnął 30 pomiędzy 17 a 29 rokiem życia, były narażone na o 70% większe ryzyko zgonu, niż osoby, których BMI nie osiągnęło tej wartości do 60. roku życia.
Śmiercionośne osuwiska w górach to skutek działalności człowieka
10 kwietnia 2026, 07:39Przyczyna śmiertelnych osuwisk górskich leży nie tyle w działaniu sił natury, co człowieka, informują na łamach Science Advances tureccy naukowcy. Z ich badań wynika, że to nie stromy teren ani ulewne deszcze są główną przyczyną śmiertelnych ofiar związanych z osuwiskami. Decydującą rolę odgrywa człowiek, to, co robi z górskim krajobrazem, i jak zamożny jest kraj, w którym mieszka.
Jak formował się najpotężniejszy prąd morski na Ziemi?
7 kwietnia 2026, 10:52Antarktyczny Prąd Okołobiegunowy (ACC) to najpotężniejszy system prądów morskich obiegających kulę ziemską. Przemieszcza on gigantyczną masę wody, nawet 150 razy więcej niż wszystkie rzeki świata. Jest kluczowym elementem globalnej cyrkulacji oceanicznej, wymiany ciepła między strefami klimatycznymi i stabilizacji pokryw lodowych na południu globu. Badacze z Instytutu Alfreda Wegenera (Alfred-Wegener-Institut) postanowili zbadać, w jaki sposób doszło do powstania tego prądu. I – ku swojemu zdumieniu – odkryli, że do jego pojawienia się nie wystarczyło otwarcie przejść pomiędzy Antarktydą, Ameryką Południową a Australią.
Kometa najpierw zwolniła, a później zaczęła obracać się w drugą stronę
3 kwietnia 2026, 07:49Niewielka kometa 41P/Tuttle–Giacobini–Kresák stała się obiektem ważnych badań, które rzucają nowe światło na dynamikę małych ciał Układu Słonecznego. Dane z Teleskopu Hubble’a wskazują, że kometa nie tylko znacząco zmieniła tempo rotacji, lecz najprawdopodobniej całkowicie odwróciła kierunek obrotu. To pierwszy taki przypadek, który udało się zaobserwować.
Nieznany gatunek małpy człekokształtnej zmieni poglądy na ewolucję człowieka?
30 marca 2026, 09:17Spędziliśmy pięć lat na poszukiwaniach takich skamieniałości, bo gdy przyjrzeliśmy się bliżej drzewu filogenetycznemu wczesnych małp człekokształtnych stało się jasne, że czegoś tam brakuje, a brakujący element znajduje się w Afryce Północnej, mówi Hesham Sallam, paleontolog z Uniwersytetu w Mansoura. Opublikowane na łamach Science badania przeprowadzone przez Sallama i jego kolegów oraz naukowców z Uniwersytetu Południowej Kalifornii (USC) mogą zmienić poglądy na ewolucję człowieka. Uczeni znaleźli bowiem szczątki nieznanego dotychczas gatunku.
Niemcy tracą ostatnie lodowce
23 marca 2026, 09:12Ostatnie niemieckie lodowce mogą zniknąć do końca dekady. W ciągu ostatnich dwóch lat straciły one ponad 25% powierzchni, wynika z badań przeprowadzonych przez Wilfrieda Hagga z Uniwersytetu Nauk Stosowanych w Monachium oraz Christopha Mayera z Bawarskiej Akademii Nauk. Średnia utrata miąższości lodowców w latach 2023–2025 wyniosła 1,6 metra rocznie. To dwukrotnie więcej niż w latach 2018–2023. W sumie cztery ostatnie niemieckie lodowce straciły w ciągu dwóch lat około miliona metrów sześciennych lodu.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
