Endometrioza jest „wdrukowywana” już w życiu płodowym?
3 marca 2026, 10:01Dewastująca zdrowie i życie endometrioza, zwana „chorobą tysiąca hipotez”, dotyka około 10% kobiet w wieku rozrodczym. Polega na obecności tkanki endometrium poza jamą macicy — najczęściej w jajnikach, jajowodach lub otrzewnej. Powoduje przewlekły ból, problemy z płodnością i znacznie obniża jakość życia. Ostatnio powiązano ją z występowaniem 661 innych chorób. Mimo że choroba znana jest od dziesięcioleci, jej przyczyny do dziś nie są w pełni wyjaśnione.
Ciemnoskórzy i w pióropuszach – ludność Finlandii sprzed 7000 lat
27 lutego 2026, 09:23Ciemnoskórzy z pióropuszami na głowach – tak wyglądali mieszkańcy dzisiejszej Finlandii sprzed około 7000 lat.Skateholm na południu Szwecji to jedno z najważniejszych stanowisk późnomezolitycznych w regionie Bałtyku. Pozwala nam ono badać gospodarkę, rytuały i zwyczaje pogrzebowe tamtejszych społeczności. Jednak dotychczas wiedza o pochowanych tam ludziach opierała się głównie na trwałych materiałach znajdowanych w grobach. Nowe techniki badawcze pozwalają na bardziej szczegółowe zajrzenie w ich życie.
Kto z kim spoczął w grobie? Niezwykłe pochówki ostatnich łowców-zbieraczy Europy
20 lutego 2026, 10:54W Ajvide na Gotlandii znajduje się jeden z największych i najlepiej zachowanych cmentarzy łowców-zbieraczy epoki kamienia. Udokumentowano tam 76 dobrze zachowanych pochówków, w tym 7 zawierających więcej niż 1 osobę. Zmarłych chowali tam przedstawiciele kultury ceramiki dołkowej (PWC), jednej z ostatnich grup łowiecko-zbierackich w Europie, którzy w latach 3400–2200 p.n.e. żyli wzdłuż wybrzeży Bałtyku i na tamtejszych wyspach. Przez dekady naukowcy mogli jedynie spekulować, jakimi kryteriami kierowali się ci ludzie, składając do niektórych grobów szczątki więcej niż jednego zmarłego. Teraz, dzięki badaniom DNA udało się określić powiązania między zmarłymi. I – jak się okazało – nie są one oczywiste.
Zaskakująca atmosfera Urana. W końcu poznaliśmy jej pionową strukturę
20 lutego 2026, 08:36Górna warstwa atmosfery Urana należy do najsłabiej poznanych w Układzie Słonecznym. A jednocześnie ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia, jak gazowe olbrzymy oddziałują ze swoim otoczeniem. Teraz po raz pierwszy udało się stworzyć mapę jej pionowego przekroju, co pozwoliło na zobrazowanie, jak temperatura i zagęszczenie naładowanych cząstek zmienia się w jonosferze wraz z wysokością. Mapowanie wykonano za pomocą instrumentu NIRSpec na Teleskopie Webba, dzięki któremu naukowcy z Northumbria University, Boston University oraz University of Reading obserwowali gazowego olbrzyma przez niemal cały jego okres rotacji wokół własnej osi (doba na Uranie trwa około 17 godzin i 14 minut).
Ptasie odchody budowały potęgę królestwa Chincha i były ważnym elementem gospodarki Inków
13 lutego 2026, 10:35Analiza izotopowa kolb kukurydzy z doliny Chincha pokazuje, że już w okresie preinkaskim andyjskim rolnicy systematycznie wykorzystywali ptasie guano, które mogło stanowić fundament potęgi jednego z najważniejszych państw przedinkaskich – królestwa Chincha. Badania opublikowane na łamach PLOS ONE dostarczają pierwszych bezpośrednich dowodów na intensywne stosowanie nawozów morskich w prekolumbijskim rolnictwie wybrzeża Peru. Wyniki sugerują, że kontrola nad guanem mogła mieć strategiczne znaczenie zarówno dla Chincha, jak i później dla imperium Inków.
Tani domowy aparat USG pozwoli na wczesną diagnostykę raka piersi
3 lutego 2026, 17:35Na MIT powstało zminiaturyzowane przenośne urządzenie do diagnostyki nowotworów piersi za pomocą ultradźwięków. Pozwala ono na wykonanie badania po podłączeniu do laptopa czy to w domu, czy w gabinecie lekarskim. Urządzenie takie może być ratunkiem dla osób narażonych na raka piersi, które mają utrudniony dostęp do lekarza. Szczególne zaś znaczenie może mieć przy wykrywaniu nowotworów interwałowych, czyli pojawiających się pomiędzy kolejnymi turami badań.
Budując masę mięśniową trzeba brać pod uwagę swój zegar biologiczny
3 lutego 2026, 09:42To, czy jesteśmy rannym ptaszkiem czy nocnym markiem nie jest kwestią osobistych preferencji, a naszego osobistego zegara biologicznego. Odgrywa on też rolę w utrzymaniu czy budowaniu masy mięśniowej, siły i funkcjonowaniu metabolizmu. Zrozumienie zależności pomiędzy zegarem biologicznym, a fizycznością może pomóc zrozumieć, dlaczego nie wszyscy reagują tak samo na takie same czynności związane np. z ćwiczeniami fizycznymi.
Masz problem z wątrobą? Prosta zmiana diety zmniejszy ryzko raka
30 stycznia 2026, 10:07Osoby z upośledzoną funkcją wątroby mogą w prosty sposób zmniejszyć ryzyko rozwoju raka wątroby lub spowolnić postępy już istniejącej choroby. Powinny jeść mniej białka. Amerykańsko-chiński zespół naukowy pracujący pod kierunkiem uczonych z Rutgers University odkrył, że dieta niskobiałkowa spowalnia rozrost guzów i wydłuża życie myszy. Uczeni opisali sposób, w jaki upośledzone funkcjonowanie wątroby w zakresie oczyszczania organizmu, napędza nowotwór.
Brzuszna tkanka tłuszczowa nie jest jednolita. Jelito grube otacza wyjątkowa tkanka
16 stycznia 2026, 11:33Tłuszcz brzuszny nie jest jednolitą tkanką. Badania przeprowadzone przez zespół ze Szwecji, Danii, USA i Niemiec wykazały, że tłuszcz znajdujący się w pobliżu jelita grubego zawiera bardzo dużo adipocytów prozapalnych oraz komórek układu odpornościowego. To może sugerować, że tkanka ta jest w szczególny sposób przystosowana do obecności mikrobiomu jelit.
Grobowce, baseny i świątynia Herkulesa – najnowsze odkrycia z Rzymu
15 stycznia 2026, 15:58Dwa monumentalne baseny, świątynie poświęcona prawdopodobnie Herkulesowi oraz dwa grobowce z epoki Republiki to najnowsze odkrycia archeologiczne w Rzymie. Zabytki zostały znalezione podczas prac archeologicznych prowadzonych wzdłuż Via di Pietralata. Dotychczas znaleziono tam ślady osadnictwa od V do I wieku p.n.e. oraz – mniej liczne – dowody na to, że obszar ten był zamieszkany też w II i III wieku po Chrystusie. Archeolodzy trafili też na dowody istnienia tam starożytnej drogi oraz cieku wodnego, który wpadał do pobliskiej rzeki Aniene. Odkrycie grobów wskazuje na charakter, jaki przed tysiącami lat miał ten obszar.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
