Wiemy, kim byli chrześcijanie w pogańskim Wilnie
15 lipca 2026, 13:25Przed przyjęciem chrztu przez Litwę w 1387 roku Wilno uchodziło za miasto pogańskie. Jednak w centrum miasta, przy ulicy Bokšto, odkryto cmentarzysko funkcjonujące od drugiej połowy XIII do XIV wieku, na którym praktykowano pochówek szkieletowy zgodny z tradycją chrześcijańską. Zmarłych układano na wznak, na osi wschód–zachód, a w ich grobach archeolodzy znaleźli krzyże i enkolpiony (relikwiarze). Ponad pięćset zachowanych grobów wiąże się z tzw. civitas Ruthenica, dzielnicą ruską wzmiankowaną w kronice Wiganda z Marburga z 1383 roku. Naturalnym jest więc pytanie o pochodzenie tamtejszej ludności. Czy byli to migranci, czy też populacja miejscowa, która przyjęła prawosławie.
Przeciwciała atakują tkankę kostną
8 października 2009, 09:51Osoby z celiakią są szczególnie narażone na osteoporozę, ponieważ ich układ odpornościowy atakuje tkankę kostną (New England Journal of Medicine).
Oporni pomagają wrażliwym
28 grudnia 2016, 11:02Bakterie wrażliwe na antybiotyki mogą przeżyć, jeśli w ich otoczeniu znajduje się dostatecznie dużo komórek bakteryjnych, w których zachodzi ekspresja czynnika dezaktywującego lek.
Wielkie modele językowe jako wirus poznawczy
7 września 2026, 08:51Sztuczna inteligencja pomaga pisać teksty, wyjaśnia trudne zagadnienia, podsuwa rozwiązania, oferuje gotowe odpowiedzi. Czy jej upowszechnienie może sprawić, że będziemy tracili zdolność do wykonywania tych czynności samodzielnie? Odpowiedź na to pytanie postanowił znaleźć międzynarodowy zespół naukowy, w skład którego wchodzili między innymi Ricard Solé z Universitat Pompeu Fabra, David C. Krakauer z Santa Fe Institute oraz Michael Levin z Uniwersytetu Harvarda.
I nie opuszczę cię aż do...
11 listopada 2009, 15:58Choć liczba rozwodów w małżeństwach, w których u jednego z partnerów stwierdzono ciężką chorobę, nie odbiega od populacyjnej normy, bardzo zaskakująca jest dysproporcja pod względem liczby rozstań w zależności od tego, który z małżonków zachoruje. Jak wykazali badacze z University of Washington, panowie wypadają pod tym względem wprost fatalnie.
Rafa Amazońska - ledwo znana, a już zagrożona
30 stycznia 2017, 14:00Greenpeace opublikował pierwsze zdjęcia z dużej rafy koralowej w delcie Amazonki. Ekolodzy alarmują, że jeśli firmy uzyskają zgodę brazylijskiego rządu, już wkrótce może jej zagrozić przemysł naftowy. Próbnymi odwiertami w tym regionie są zainteresowane BP i Total.
Mózg zdradza niesłownego
11 grudnia 2009, 09:27Naukowcy z Niemiec i Szwajcarii odkryli fizjologiczne mechanizmy mózgowe, które leżą u podłoża łamania obietnic. Wzorce aktywności pozwalały przewidzieć, czy ktoś dotrzyma danego słowa, czy nic mu z tego nie wyjdzie (Neuron).
60 000 lat życia w krysztale
21 lutego 2017, 10:56NASA informuje o odkryciu żywych mikroorganizmów, które od 60 000 lat pozostają uwięzione w krysztale znalezionym w kopalnii w Meksyku. Penelope Boston z Instytutu Astrobiologii NASA stwierdziła, że mikroorganizmy te prawdopodobnie przystosowały się do diety składającej się z siarczynów, manganu oraz tlenku miedzi
Przemiana, a nie kryzys połowy życia
26 stycznia 2010, 16:22Profesor Carlo Strenger z Uniwersytetu w Tel Awiwie uważa, że wprowadzony przed 40 laty termin "kryzys połowy życia" jest już przeżytkiem i powinno się raczej mówić o przemianie połowy życia. Medycyna poczyniła znaczne postępy, ludzie są lepiej wykształceni, a średnia długość życia wzrosła, dlatego, wg psychologa, należy raz na zawsze skończyć ze stereotypem zamartwiającego się wizją starzenia czterdziestokilkulatka.
W Meksyku znaleziono ciało jednego z ostatnich morświnów kalifornijskich
17 marca 2017, 12:29Na północy Meksyku morze wyrzuciło na brzeg ciało młodego morświna kalifornijskiego (Phocoena sinus), najbardziej zagrożonego wyginięciem przedstawiciela rodziny morświnowatych.
