Alkohol miał swój udział w powstaniu złożonych hierarchicznych społeczeństw
15 lipca 2025, 13:19Alkohol towarzyszy nam od tysiącleci. Używały go wszystkie wielkie cywilizacje. Znali go Majowie, Egipcjanie, Babilończycy, Grecy, Chińczycy czy Inkowie. Odgrywał ważną rolę w ceremoniach religijnych, wciąż jest ważnym elementem spotkań towarzyskich. Był środkiem płatniczym, służył wzmacnianiu i podkreślaniu pozycji społecznej. W najstarszym znanym eposie literackim „Eposie o Gilgameszu” jednym z etapów ucywilizowania Enkidu – który symbolizuje tam dziką naturę, niewinoość i wolność – jest wypicie przezeń piwa.
Elektryczny czy spalinowy? Oto pełna analiza wszystkich modeli pod kątem emisji węgla
11 lutego 2026, 12:09Główną strategią dekarbonizacji transportu jest przejście z napędów spalinowych na elektryczne. Jednak żeby wiedzieć, czy rzeczywiście osiągnie się w ten sposób zakładany cel – zmniejszenie emisji węgla – trzeba prześledzić cały cykl życia pełnej gamy pojazdów obecnych na rynku. I to właśnie zrobili naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis i firmy Rivian Automotive. Przeanalizowali cykl życia wszystkich modeli lekkich samochodów użytkowych (samochody osobowe, vany, małe lekkie ciężarówki, duże lekkie ciężarówki) produkowanych w USA w roku 2023. Analizą objęto wszystkie rodzaje napędów: pojazdy spalinowe, hybrydowe, hybrydowe plug-in oraz elektryczne.
Czerniak u sumików to już czwarty nowotwór zakaźny zidentyfikowany przez naukę
27 lipca 2026, 10:47Od 2012 roku wędkarze i biolodzy zaczęli zauważać coś niepokojącego u sumików karłowatych (Ameiurus nebulosus) żyjących w jeziorze Memphremagog, które leży w stanie Vermont w USA i prowincji Quebec w Kanadzie. Coraz więcej ryb miało na skórze czarne zmiany, które histopatolodzy zidentyfikowali jako czerniaka złośliwego. W latach 2014–2017 dotyczyło to nawet 23–37% badanych osobników. Emily E. Curd z University of Vermont, Samuel F. M. Hart z University of Utah i ich współpracownicy postanowili zweryfikować odważną hipotezę – nie mamy do czynienia ze zwykłym nowotworem, lecz z nowotworem zakaźnym, przenoszącym się pomiędzy poszczególnymi osobnikami niczym pasożyt.
Samonaprawa serca
16 listopada 2006, 18:24Kardiolodzy wykazali, że komórki z zewnętrznej warstwy serca mogą migrować do środka, by tam przeprowadzić niezbędne naprawy.
Przechytrzyć cukrzycę
31 lipca 2007, 08:38Naukowcy z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa postanowili zrozumieć, co dzieje się z wszczepianymi chorym na cukrzycę typu 1. komórkami beta wysepek Langerhansa. Nie wiadomo bowiem, dlaczego u części pacjentów przeszczepy przyjmują się, a u innych są odrzucane.
Lepiej rzeźbić niż malować
22 stycznia 2008, 13:09Po przeanalizowaniu długości życia dawnych mistrzów okazało się, że rzeźbiarze byli bardziej długowieczni niż malarze. Praca w twardym materiale wymagała większej tężyzny fizycznej i nagimnastykowania, co w naturalny sposób wzmacniało układ odpornościowy. To dlatego Rafael nie dożył do czterdziestki, a Donatello świętował 80. urodziny.
Pandy uratowane przed trzęsieniem ziemi
14 maja 2008, 13:54Osiemdziesięciu sześciu pandom wielkim (Ailuropoda melanoleuca) ze słynnego chińskiego Rezerwatu Natury Wolong nic się nie stało. Na szczęście nie ucierpiały wskutek trzęsienia ziemi, które ostatnio nawiedziło prowincję Syczuan, bo zostały w porę ewakuowane w bezpieczne miejsca – poinformowała Chińska Administracja Leśna.
Dla koloru ryzykują zdrowie
3 października 2008, 14:52Wytwarzanie kolorowych jaj jest dla samic ptaków nadludzkim (a właściwie nadptasim) wysiłkiem. Robią to, mimo że w ten sposób narażają na szwank własne zdrowie. Po co? Ponieważ ich partnerzy z większym prawdopodobieństwem zostają i opiekują się rodziną, gdy w gnieździe leżą intensywnie błękitne jaja (Behavioural Ecology and Sociobiology).
Asymetryczne zorze
23 lipca 2009, 11:17Północna i południowa zorza polarna nie zawsze są swoimi lustrzanymi odbiciami. Doktorzy Karl Laundal i Nikolai Østgaard z Uniwersytetu w Bergen dowodzą, że asymetryczne zorze to dowód istnienia nieobserwowanego dotąd zjawiska atmosferycznego (Nature).
Efekt kwantowy w skali makro
18 marca 2010, 13:19Po raz pierwszy w historii udało się stworzyć efekt kwantowy w świecie, który może dojrzeć ludzkie oko. Naukowcy z University of California, Santa Barbara, wywołali interakcję pomiędzy kubitem a rezonatorem piezoelektrycznym wielkości 50 mikrometrów.
