Duży mózg zawdzięczamy mikrobiomowi jelit

7 stycznia 2026, 12:53

Wiele gatunków naczelnych, w tym ludzie, posiada duży mózg w porównaniu do wielkości ciała. Mózgi te ewoluowały wraz z odpowiednimi adaptacjami metabolicznymi, zwiększającymi dopływ energii do mózgu, w tym ze zwiększonym poziomem glukozy we krwi. Wiadomo, że mikrobiom jelit wpływa na metabolizm gospodarza, jednak rola mikrobiomu w ewolucji mózgu naczelnych nie jest jasna. Naukowcy z kilku amerykańskich uczelni podjęli się zbadania wpływu mikroorganizmów zamieszkujących jelita naczelnych na ewolucję ich mózgów.



Im głębiej w obłokach, tym gorzej z pamięcią

26 lipca 2010, 18:07

Kiedy bujamy w obłokach i myślimy o niebieskich migdałach, trudniej nam przypomnieć sobie, co działo się, zanim przestaliśmy zwracać uwagę na otoczenie. Ostatnio psycholodzy odkryli, że efekt jest silniejszy, gdy odpływamy myślami dalej, czy to w sensie czasowym, czy przestrzennym, i zamiast wycieczki po okolicy wspominamy wakacje za oceanem lub wydarzenia z dzieciństwa.


Znamy autora jednego z najlepszych listów napisanych po angielsku

21 lipca 2017, 09:25

W listopadzie 1864 roku Lydia Bixby otrzymała list, napisany ponoć przez samego Abrahama Lincolna, w którym prezydent wyrażał swoje ubolewanie z powodu śmierci 5 synów pani Bixby w czasie Wojny Secesyjnej. Z czasem list stał się sławny jako jeden z najlepiej napisanych listów w dziejach języka angielskiego


Zegar na Księżycu poprawiłby ziemskie pomiary czasu, pomógł w stworzeniu księżycowego GPS

23 lutego 2026, 11:11

Dzięki niezwykłemu rozwojowi technologii dysponujemy już tak doskonałymi zegarami, że potrafimy zauważyć różnicę czasu pomiędzy zegarem umieszczonym u podnóża góry a zegarem na jej szczycie. Utrzymanie tak olbrzymiej dokładności w zegarach umieszczonych na Ziemi jest niezwykle trudne. Każda zmiana temperatury, każde drganie, każde wahanie ciśnienia zakłóca działanie zegara. Konieczne jest wykorzystywanie kosztownych i energochłonnych systemów chłodzenia i izolacji. Nigdy nie są one też w pełni skuteczne. Rozwiązaniem problemu mogłoby być umieszczenie zegara optycznego... na Księżycu.


Marines

Wirusy utkają nam baterie

24 sierpnia 2010, 15:16

Akumulatory wytwarzane przez wirusy? Baterie wszywane w ubrania? W dodatku bardziej pojemne i sprawne od obecnych? To już nie fantastyka ani wizje naukowców, to technologia zaprezentowana przez inżynierów MIT.


Globalne ocieplenie niestraszne zachodniej Antarktyce

18 sierpnia 2017, 09:11

Badania przeprowadzone przez zespół naukowy z Indiana University i Purdue University potwierdzają, że centralna część lądolodu wschodnioantarktycznego pozostanie stabilna, nawet jeśli lądolód zachodnioantarktyczny całkowicie się roztopi


Jak przeziębienie może chronić przed przerzutami nowotworu

30 kwietnia 2026, 10:30

Naukowcy z Imperial College London, Instytutu Francisa Cricka i Szpitala Uniwersyteckiego w Regensburgu odkryli zaskakującą zależność: infekcja wirusem RSV – odpowiedzialnym za typowe przeziębienia i zapalenia oskrzeli – może znacząco utrudniać tworzenie przerzutów nowotworowych w płucach. Wyniki badań rzucają nowe światło na związek między infekcjami wirusowymi a biologią raka.


Samokontrola jako zabawa

21 września 2010, 11:29

Samokontrolę można poprawić, traktując ją jak zabawę, a nie męczące zobowiązanie – dowodzą psycholodzy (Journal of Consumer Research).


Globalne ocieplenie może zaszkodzić plonom kawy

12 września 2017, 08:38

Nadchodzą ciężkie czasy dla miłośników kawy. Z artykułu opublikowanego w PNAS dowiadujemy się, że globalne ocieplenie może spowodować, że do roku 2050 plony kawy w Ameryce Południowej zmniejszą się aż o 88%. Na kontynencie tym produkuje się najwięcej kawy na świecie.


Eukarionty

Jak nam się życie skomplikowało

23 października 2010, 14:54

O ile powstanie życia - pierwszej, prostej komórki jest wielka zagadką, o tyle kolejną zagadką jest powstanie organizmów wielokomórkowych. Miliardy lat minęły, nim zaczęło pojawiać się bardziej złożone formy życia. Jak do tego doszło? Europejscy naukowcy mają nową koncepcję.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk