Zmienia się układ sił w świecie nauki. Chiny szybko umacniają swoją pozycję

10 listopada 2025, 09:43

Na czele międzynarodowych zespołów naukowych coraz częściej będą stali badacze z Chin, informują naukowcy z Uniwersytetów w Chicago i Wuhan. Amerykanie postanowili przewidzieć, jak zmieni się rozkład sił w światowej nauce w przyszłości. W tym celu najpierw wytrenowali model sztucznej inteligencji na 80 000 artykułów naukowych opublikowanych w najlepszych magazynach naukowych świata. Algorytm dowiadywał się z nich, kto był autorem pracy, kto stał na czele zespołu badawczego. Następnie przetestowano go na bazie danych OpenAlex, w której wymienionych jest niemal 6 milionów artykułów naukowych.



Plemniki nie poruszają się tak, jak sądziliśmy. Przez 350 lat ludzie wierzyli w iluzję optyczną

3 sierpnia 2020, 12:08

Przed 350 laty Antoine van Leeuwenhoek wykorzystał jeden z najwcześniejszych mikroskopów do obserwacji poruszania się plemników. Napisał wówczas, że mają one ogon, który, podczas pływania, porusza się ruchem podobnym do węża, jak węgorz w wodzie. I przez 350 lat tak właśnie ludzie sobie to wyobrażali. Teraz okazuje się, że była to iluzja optyczna.


Ładowanie w 2 minuty

14 października 2014, 08:27

Na singapurskim Uniwersytecie Technologicznym Nanyang (NTU) powstały akumulatory, które w ciągu 2 minut można naładować do 70% pojemności. Czas życia nowych urządzeń wynosi ponad 20 lat. Ich twórcy przekonują, że akumulatory wytrzymują ponad 10 000 cykli ładowania/rozładowania.


W Pompejach nie było najlepiej z higieną. Dopiero akwedukt poprawił sytuację

14 stycznia 2026, 16:54

Pompeje, zanim zostały pogrzebane przez erupcję Wezuwiusza, mogły poszczycić się liczącą setki lat historią. W tym czasie miejscowość przechodziła liczne zmiany. Część z nich dotyczyła systemu zaopatrzenia wodę oraz publicznych łaźni. Naukowcy z Uniwersytetów w Oxfordzie, Moguncji, Berlinie i Innsbrucku przyjrzeli się osadom węglanowym w studniach, łaźniach i akwedukcie Pompejów, co pozwoliło im określić, w jaki sposób zmieniała się higiena mieszkańców oraz jakość i źródła zaopatrzenia w wodę.


Niezwykle precyzyjne obliczenia struktury poziomów energetycznych wolframu pomogą konstruktorom reaktorów termojądrowych

28 sierpnia 2020, 11:26

Naukowcy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) wykonali niesłychanie precyzyjne obliczenia poziomów energetycznych i przejść kwantowych pomiędzy dziesiątkami tysięcy poziomów energetycznych jonów wolframu - jednego z najważniejszych materiałów konstrukcyjnych przyszłych reaktorów termojądrowych. Ich praca ukazała się w prestiżowym czasopiśmie Atomic Data and Nuclear Data Tables.


Istnieje związek między blaszkami miażdżycowymi a chorobą wątroby

4 listopada 2014, 11:31

Posługując się angiografią naczyń wieńcowych metodą tomografii komputerowej (ang. coronary computed tomography angiography, CCTA), naukowcy wykazali istnienie ścisłego związku między występowaniem blaszek miażdżycowych wysokiego ryzyka przyszłych incydentów sercowych a niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby (ang. nonalcoholic fatty liver disease, NAFLD).


Już Homo erectus zbierał kryształy. Również szympansy się nimi interesują

9 marca 2026, 11:03

Około 780 000 lat temu pewien Homo erectus znalazł kryształ górski i zabrał go do jaskini. To najstarszy znany przykład interakcji przedstawicieli Homo z kryształami. Ale nie jedyny. W Chinach na stanowisku Zhoukoudian, obok szczątków H. erectus pochodzących sprzed co najmniej 600 tysięcy lat, znaleziono dwadzieścia kryształów kwarcu. W Indiach i Austrii kryształy odkryto w warstwie kultury aszelskiej. Zaś w RPA w jaskini Wonderwerk znaleziono kryształy w różnych warstwach sprzed 276–500 tysięcy lat. A co najważniejsze, żaden z tych kryształów nie był używany jako narzędzie, broń czy ozdoba. Z jakiegoś powodu Homo przynieśli je do swojego domu i tam przechowywali.


Wielkoszczur południowy Magawa uhonorowany złotym medalem. Wykrywając miny lądowe, uratował wielu ludzi

28 września 2020, 10:46

Wielkoszczur południowy Magawa, który pracuje przy wykrywaniu min lądowych w Kambodży, został odznaczony przez brytyjską organizację charytatywną People's Dispensary for Sick Animals (PDSA) złotym medalem. Przyznano mu go za "odwagę w ratowaniu życia i poświęcenie".


Ocieplenie szkodliwe dla... linii lotniczych

28 listopada 2014, 12:00

Globalne ocieplenie będzie miało niekorzystny wpływ na … linie lotnicze. W piśmie Weather, Climate and Society wydawanym przez Amerykańskie Towarzystwo Meteorologiczne ukazał się artykuł poruszający problem lotnisk i wyższych temperatur.


Kruki wcale nie podążają za wilkami. Wyjaśniono zagadkę kruków przy wilczych zdobyczach

11 maja 2026, 07:25

Odyn wysyłał w świat kruki Huginna i Munina, by zbierały dla niego informacje. Bóg posyłał też z nimi wilki, Geriego i Frekiego, by upewnić się, że kruki będą miały co jeść. Związek kruków i wilków jest więc ludziom od dawna znany. Jednak od tysiącleci ludzie zakładali, że kruk podąża za drapieżnikiem, by zebrać resztki po uczcie. Jednak myliliśmy się. Kruki nie śledzą wilków. Zapamiętują krajobraz i wracają tam, gdzie jedzenie pojawia się najczęściej.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk