Najmniejsze 'szkło powiększające'

14 listopada 2016, 12:29

Na University of Cambridge powstało najmniejsze "szkło powiększające" w dziejach, które skupia światło do skali pojedynczych atomów. Naukowcy z Cambridge i ich koledzy z innych krajów Europy wykorzystali złote nanocząstki, za pomocą których utworzyli najmniejsze na świecie zagłębienie optyczne



Metale ziem rzadkich w paproci. Fitogórnictwo zapewni dostęp do cennych minerałów?

17 listopada 2025, 10:00

Na południu Chin rośnie wiecznie zielona paproć, która tworzy niewielkie kryształki zawierające metale ziem rzadkich. Odkrycie to daje nadzieję na bardziej ekologiczne, mniej niszczące środowisko, pozyskiwanie tych pierwiastków. Metale ziem rzadkich to 17 pierwiastków niezbędnych do funkcjonowania nowoczesnych technologii. Występują one w wielu miejscach na świecie, ale nie wszędzie w takich stężeniach, by ich wydobywanie było opłacalne. Pozyskiwanie tych pierwiastków wiąże się z niszczącą środowisko tradycyjną działalnością górniczą oraz wykorzystywaniem toksycznych odczynników chemicznych. Nic więc dziwnego, że naukowcy poszukują bardziej ekologicznych metod ich wydobywania.


Wszystko przez mikroRNA

12 marca 2010, 09:32

Naukowcy odkryli prawdopodobną przyczynę lekooporności w leczeniu nowotworów jajnika paklitakselem – terpenowym alkaloidem wyizolowanym z kory cisa zachodniego. Wg nich, odpowiada za to mikroRNA-31.


Dane z LIGO przeczą teorii Einsteina?

13 grudnia 2016, 11:07

Jedno z największych odkryć ostatnich lat, zarejestrowanie fal grawitacyjnych, zostało uznane za potwierdzenie ogólnej teorii względności Einsteina. Po analizie upublicznionych danych z LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Obserwatory) grupa naukowców, na której czele stoi Niayesh Afshori z kanadyjskiego University of Waterloo, twierdzi, że znalazła "echa" fal grawitacyjnych, co wydaje się przeczyć ogólnej teorii względności.


Po raz pierwszy zmierzono grubość błon wewnątrz komórki

4 lutego 2026, 16:45

Eksperci ze Scripps Research Institute wraz z kolegami z kilku innych instytucji badawczych są pierwszymi, którym udało się bezpośrednio zmierzyć grubość błon wewnątrz komórki. Dotychczas nauka wiedziała jedynie, że grubość ta może być różna, jednak pomiary były poza zasięgiem. Teraz nie tylko udało się je wykonać, ale odkryto też zmienności, o których nie wiedziano.


Beztlenowe wielokomórkowce

8 kwietnia 2010, 09:25

Dotąd nauce znane były tylko jednokomórkowce - bakterie, wirusy i archeany - żyjące w środowisku beztlenowym. Duńsko-włoski zespół natrafił jednak ostatnio na trzy wielokomórkowe organizmy morskie, które nigdy nie żyły w środowisku tlenowym i nigdy nie metabolizowały tlenu.


CEPI ma 0,5 miliarda dolarów na prace nad szczepionkami

19 stycznia 2017, 13:04

Podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos poinformowano o powołaniu Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI). To organizacja, której celem jest opracowanie nowych szczepionek na choroby zakaźne


We Francji odnaleziono jedną z kart Palimpsestu Archimedesa

11 marca 2026, 11:14

W Muzeum Sztuk Pięknych w Blois we Francji odnaleziono kartę z Palimpsestu Archimedesa. Palimpsest ten to jedna z najważniejszych kopii starożytnego tekstu, jakie dotrwały do naszych czasów. Wstępne analizy wykazały, że Victor Gysembergh, ekspert z Narodowego Centrum Badań Naukowych, odnalazł kartę 123. Palimpsestu. Na jednej stronie zawiera ona fragment traktatu Archimedesa „O sferze i walcu”, który częściowo przykryty jest tekstem modlitwy. Tekst Archimedesa można w dużej mierze odczytać tradycyjnymi metodami. Na drugiej stronie widzimy XX-wieczną iluminację przedstawiającą proroka Dawida w towarzystwie dwóch lwów. Iluminacja została prawdopodobnie dodana w 1942 roku przez ówczesnego właściciela, który w ten sposób chciał zwiększyć wartość księgi. Tutaj tekst starożytnego traktatu jest nieczytelny.


Koń trojański na bakterie

30 kwietnia 2010, 08:54

Brytyjscy naukowcy opracowali powłokę do ran czy oparzeń, która zachęca bakterie do popełnienia samobójstwa. Znajdują się w niej pęcherzykowate twory, do złudzenia przypominające komórki stanowiące cel patogenów. Gdy bakterie zaczynają atakować, ku ich "zdumieniu" z pułapek zaczyna się wydzielać zabójcza dla nich substancja.


Wulkan El Chichón odpowiedzialny za 'ciemny wiek' Majów?

14 lutego 2017, 11:05

Cywilizacja Majów rozkwitała w latach 250-900 i była najbardziej zaawansowaną z cywilizacji prekolumbijskich Ameryk. Majowie przeżywali wzloty i upadki, ale rozwinęli pismo, dokładny kalendarz, matematykę i budowali wspaniałe miasta w potężnymi piramidami. W 1938 roku archeolodzy zauważyli dziwną przerwę w datach dotyczących powstawania monumentalnych majańskich budowli


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk