Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny

6 maja 2026, 07:31

Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.



Za co kochamy horrory

30 października 2006, 18:50

Jedni je kochają, inni na hasło horror od razu przełączają program i z zasady nigdy nie wybierają się do kina na filmy grozy.


Kobieta, która pachnie rybami

22 października 2008, 08:56

Po niemal 30 latach posądzania o hipochondrię, brak odpowiedniej higieny osobistej i docinków ze strony otoczenia 41-letnia Australijka, od której bije odór gnijących ryb, dowiedziała się, że cierpi na trimetyloaminurię (ang. trimethylaminuria, TMAU). To uwarunkowane genetycznie rzadkie zaburzenie metaboliczne.


Stare rodzinne zdjęcie

Gorzkie owoce drzewa genealogicznego

9 kwietnia 2010, 08:30

Odtwarzanie rodzinnego drzewa genealogicznego to nowa moda, a zarazem dla wielu pasja i przyjemność. Czasami jednak ta badawcza przygoda może zamienić się w koszmar niewygodnych faktów, odnowionych konfliktów i rodzinnych „szkieletów w szafie" - wynika z badań socjologicznych.


Izaak Newton

Udostępniono pisma teologiczne Newtona

16 lutego 2012, 16:17

Izaak Newton, jeden z najwybitniejszych uczonych wszech czasów, zajmował się nie tylko fizyką, matematyką i astronomią, ale był również wpływowym teologiem. Co więcej używał on naukowego podejścia podczas studiowania świętych ksiąg oraz żydowskiego mistycyzmu.


Karmienie piersią chroni przed alzheimerem

7 sierpnia 2013, 13:32

Karmienie piersią obniża ryzyko choroby Alzheimera. Naukowcy z Uniwersytetu w Cambridge uważają, że wyjaśnieniem tego zjawiska może być biologiczny wpływ karmienia, np. przywrócenie wrażliwości na insulinę, która znacząco obniża się w czasie ciąży. To istotne, bo przez wzgląd na insulinooporność mózgów osób z tą postacią demencji alzheimeryzm bywa nawet nazywany cukrzycą typu 3.


W parku narodowym odkryto oparty o drzewo karabin sprzed 132 lat

21 stycznia 2015, 07:40

Szóstego listopada ubiegłego roku w Parku Narodowym Wielkiej Kotliny przeprowadzający spis archeolodzy odkryli oparty o pień jałowca nienaładowany karabin Winchester M1873 z 1882 r. Nie wiadomo, ile czasu tam stał, ale dość długo, bo drewno kolby spękało i zostało zasypane ziemią, a lufa zardzewiała.


Zaryzykował wbrew specjalistom i odkrył nieznane miasto

9 stycznia 2017, 12:54

Zawodowi archeolodzy się mylili, a rację miał Stuart Wilson - na granicy Anglii i Walii istniało nieznane dotychczas miasto. Mężczyzna wydał oszczędności całego życia i przez lata zmagał się z niedowierzaniem ekspertów. Teraz będą musieli go przeprosić.


Powstaje pierwszy traktat chroniący bioróżnorodność oceanów

10 września 2018, 11:11

W Organizacji Narodów Zjednoczonych prowadzone są prace, które mogą zakończyć się uchwaleniem pierwszej międzynarodowej konwencji o ochronie życia morskiego na otwartych oceanach. Nad konwencją pracują przedstawiciele 193 krajów, którzy będą tam obradowali do 17 września.


Przeszczep u 6-letniego Tymka najlepszą operacją rekonstrukcyjną na świecie w 2019 r.

20 stycznia 2020, 11:38

Przeprowadzony w marcu ubiegłego roku jednoczesny przeszczep narządów szyi i szpiku u ciężko poparzonego 6-letniego Tymka został uznany za najlepszą operację rekonstrukcyjną na świecie w 2019 r. przez American Society for Reconstructive Microsurgery.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk