Tegoroczny Nobel z fizyki przyznany za badania nad klimatem i innymi systemami złożonymi

5 października 2021, 11:04

Królewska Szwedzka Akademia Nauk ogłosiła, że tegoroczna Nagroda Nobla z fizyki została przyznana za wkład w zrozumienie złożonych systemów fizycznych. Połową nagrody podzielą się Syukuro Manabe i Klaus Hasselmann za fizyczne modelowanie klimatu Ziemi, obliczenie jego zmienności i wiarygodne przewidzenie procesu ocieplania się. Druga połowa trafi do Giorgio Parisiego za odkrycie współzależności nieuporządkowania i fluktuacji w systemach fizycznych, od skali atomowej po planetarną.



Dieta śródziemnomorska chroni zdrowie dzięki krótkim peptydom z mitochondriów?

26 marca 2026, 08:21

Korzyści, jakie odnosimy z powszechnie chwalonej diety śródziemnomorskiej, wynikają – przynajmniej częściowo – z niewielkich białek ukrytych w naszych mitochondriach, uważają naukowcy z Uniwersytetu Południowej Kalifornii (USC). Badacze z Wydziału Gerontologii Leonarda Davisa, których pracami kierował profesor Roberto Vicinanza odkryli, że osoby żywiące się dietą śródziemnomorską mają wyższy poziom dwóch krótkich peptydów, humaniny i SHMOOSE.


Krewetka boksująca© CybersamXlicencja: Creative Commons

"Sokole" oko krewetki

16 maja 2008, 09:03

Biolog ze Szwajcarii oraz australijski fizyk kwantowy odnaleźli w wodach Wielkiej Rafy Koralowej niezwykły gatunek krewetki, który jest zdolny do obserwowania świata w sposób nieosiągalny dla jakiegokolwiek innego znanego organizmu na świecie.


Nauka w liczbach

13 listopada 2009, 18:02

Na świecie tworzonych jest kilka różnych rankingów uczelni wyższych. Używają one różnych metodologii i żadna z nich nie jest doskonała. Wszystkie one jednak wśród czołowych ośrodków akademickich wymieniają te same uczelnie.


Metamateriał optyczny

Nanotechnologiczna „czapka niewidka”

8 sierpnia 2010, 13:26

Metamateriały o ujemnym współczynniku załamania światła - dla osób, które nie pamiętają już dobrze szkolnych lekcji fizyki, nie brzmi to ciekawie. Ale wystarczy zrozumieć, co się za tym naukowym określeniem kryje, żeby poczuć się jak w bajce o czapce niewidce.


Z ptasim kompasem jest jak z ludzką ręcznością

29 sierpnia 2012, 12:19

Rudziki zwyczajne zaczynają życie z kompasami magnetycznymi w obojgu oczach. Później jednak zachodzi lateralizacja, która wyraźnie faworyzuje prawe oko (a zatem lewą półkulę). Z zasłoniętym lewym okiem ptaki nawigują bez przeszkód w pozbawionych wskazówek wzrokowych klatkach, lecz po zakryciu prawego oka lecą w losowo wybranych kierunkach.


Chcesz zmienić nastrój, zmień sposób chodzenia

21 października 2014, 11:44

Nastrój wpływa na naszą posturę w czasie chodzenia, ale okazuje się, że zależność ma też odwrotny kierunek. Naśladując chód osoby szczęśliwej czy smutnej, można bowiem wywołać odpowiednią emocję.


Gram-ujemne bakterie wiążą się z patologią alzheimera

1 grudnia 2016, 07:15

Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis stwierdzili, że w porównaniu do grupy kontrolnej, w mózgach pacjentów z późną postacią choroby Alzheimera (ChA) występuje o wiele więcej lipopolisacharydu (LPS) oraz białka K99 pilusów pałeczek okrężnicy (Escherichia coli). Kalifornijczycy zauważyli także, że LPS gromadzi się z beta-amyloidem w blaszkach starczych.


Zmiany klimatyczne mogą uruchomić odpowiednik El Nino na Oceanie Indyjskim

7 maja 2020, 11:00

Zmiany klimatyczne zbliżają się do punktu, w którym na Oceanie Indyjskim może pojawić się zjawisko podobne do El Nino, ostrzegają naukowcy z University of Texas w Austin. Jeśli tak się stanie, możemy spodziewać się większych i bardziej regularnych powodzi, burz i susz, które uderzą przede wszystkim w najuboższych ludzi na świecie.


Polacy pomogli uzyskać ekscytony w izolatorze topologicznym. Wspomoże to komputery kwantowe

12 stycznia 2023, 11:31

Naukowcy z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu w Würzburgu pochwalili się na łamach Nature Communications dokonaniem przełomu na polu badań kwantowych. Po raz pierwszy w historii udało się uzyskać ekscytony w izolatorze topologicznym. W skład zespołu naukowego weszli Marcin Syperek, Paweł Holewa, Paweł Wyborski i Łukasz Dusanowski z PWr., a obok naukowców z Würzburga wspomagali ich uczeni z Uniwersytetu w Bolonii i Oldenburgu.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk