Dlaczego masę diamentów określa się w karatach?
4 listopada 2024, 17:34Jednym z najważniejszych czynników, który znacząco oddziałuje na wycenę diamentu, jest jego masa wyrażona w karatach. Karat, oznaczany skrótem kt, to specyficzna jednostka miary, używana do określania wielkości diamentów oraz innych kamieni szlachetnych.
Badacze z Wrocławia i Krakowa odkrywają tajemnice średniowiecznych polskich miast
5 marca 2026, 10:53Dzisiejszy wygląd centrów wielu polskich miast to nie przypadek, a wynik precyzyjnego planowania w średniowieczu. Wtedy właśnie najszerzej i na największą skalę pojawiły się regularnie zaplanowane miasta. Było to związane z kolonizacją nowych terenów, przede wszystkim w Europie Środkowej i Wschodniej. Pomiędzy XI a XIV wiekiem w Europie powstało co najmniej 1500 nowych miast. Jednak zachowało się niewiele oryginalnych dokumentów planistycznych z tego okresu, więc historycy mieli problemy z odtworzeniem zasad, którymi kierowali się ówcześni mierniczy. Dlatego badacze z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego wykorzystali zaawansowane metody statystyczne i skanowanie laserowe, by zrekonstruować zasady, wedle których w XIII wieku wyznaczano przestrzeń miejską.
Wielkość mózgu naczelnych można przewidzieć na podstawie diety
28 marca 2017, 11:06Wielkość mózgu gatunków naczelnych można przewidzieć na podstawie diety. Badania antropologów z Uniwersytetu Nowojorskiego podają w wątpliwość hipotezę mózgu społecznego, której twórcy i zwolennicy postulują, że ludzie i inne naczelne mają duże mózgi przez czynniki związane z byciem społecznymi.
Polska architekt udowodniła istnienie dwóch inkaskich systemów miar
27 października 2020, 08:56W czasie rozplanowywania budowli w słynnym Machu Picchu w Peru Inkowie stosowali dwa rodzaje miar. Jeden z nich opierał się na module wynoszącym 42 cm, drugi – 54 cm. Istnienia tego pierwszego naukowcy spodziewali się, drugi – jest niespodzianką.
Codzienne spożycie awokado zwiększa odporność na dystrakcję u osób z nadwagą i otyłością
11 marca 2020, 15:03Codzienne jedzenie awokado korzystnie wpływa na uwagę dorosłych z nadwagą bądź otyłością - ustalili naukowcy z Uniwersytetu Illinois z Urbana-Champaign. Wyniki ich 12-tygodniowych badań ukazały się w Journal of Psychophysiology.
Wskaźnik brudnych wojen
17 grudnia 2008, 12:48Dla uczestników wojen porównywanie ich i dowodzenie, że któraś jest gorsza, a któraś bardziej humanitarna, nie ma sensu. Wszystkie są równie straszne i rujnujące życie. Madelyn Hsiao-Rei Hicks z Królewskiego College'u Londyńskiego i Michael Spagat z Royal Holloway College w Egham opracowali wskaźnik – indeks brudnych wojen (ang. Dirty War Index, DWI) – który w założeniu ma pomóc pokierować pomocą humanitarną albo zewnętrznymi interwencjami innego rodzaju.
Przekazywanie pozytywnych emocji via zapach potu
16 kwietnia 2015, 09:42Ludzie mogą komunikować pozytywne emocje za pośrednictwem zapachu potu. Naukowcy przekonują, że wytwarzamy wtedy związki chemiczne (chemosygnały), które inni są w stanie odebrać.
Archeolog i birofil Sławomir Dryja odtworzył bogactwo smaku średniowiecznego krakowskiego białego piwa
6 stycznia 2021, 05:09Dr hab. Sławomir Dryja z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie odtworzył recepturę białego piwa, warzonego w średniowieczu w Krakowie. Ze ścian piwnic Pałacu Lubomirskich pobrano osad, a z niego wyodrębniono historyczne drożdże. Dysponując know-how i odpowiednimi drożdżami, naukowiec mógł przywrócić birofilom i nie tylko im Piwo Krakowskie Białe.
Śpią dłużej, lecz tego nie czują
2 października 2009, 08:35Starsze kobiety śpią dłużej i lepiej niż mężczyźni, a i tak stale czują się bardziej niewyspane (Sleep).
Kto mało śpi, ten się częściej przeziębia
1 września 2015, 13:14W porównaniu do spędzających w objęciach Morfeusza 7 i więcej godzin, stykając się z wirusem, osoby, które śpią 6 lub mniej godzin, 4-krotnie częściej zapadają na przeziębienie.
