DNA zdradza tajemnice Scytów i ich koni

28 kwietnia 2017, 11:19

Scytowie przemierzali stepy Azji Centralnej od IX do I wieku przed Chrystusem. Byli jednymi z pierwszych ludów, które do perfekcji opanowały jazdę konną i używały kompozytowych łuków walcząc na koniach. Profesor Ludovic Orlando i jego 33 kolegów z 16 uniwersytetów zbadali, w jaki sposób Scytowie selekcjonowali zwierzęta, by najlepiej zaspokajały ich potrzeby.



Ile etanolu spożywa dziki szympans? Badania pokazują, skąd ludzka skłonność do alkoholu

24 września 2025, 09:06

Dzikie szympansy spożywają dziennie 14 gramów etanolu. Biorąc pod uwagę masę ich ciała, to odpowiednik ponad dwóch drinków. Takie wnioski płyną z pierwszych badań, podczas których udało się zmierzyć zawartość etanalu w owocach dostępnych szympansom w ich naturalnym środowisku w Afryce. Nie wiemy, czy małpy celowo spożywają bardziej dojrzałe owoce, z większą zawartością alkoholu. Jednak ich powszechna dostępność w środowisku sugeruje, że alkohol jest zwykłą częścią ich diety i że prawdopodobnie był też częścią diety przodków człowieka.


Czekolada chroni mózg

6 maja 2010, 11:30

Uczeni z Johns Hopkins University odkryli, że pewien składnik gorzkiej czekolady pomaga chronić mózg przed uszkodzeniem w czasie udaru. Zwiększa on bowiem intensywność sygnałów komórkowych, o których wiadomo, że chronią komórki nerwowe.


Wylesianie w krajach rozwijających się sprzyja malarii

23 maja 2017, 10:47

Wywołane przez ludzi wylesianie prowadzi do wzrostu liczby przypadków malarii w krajach rozwijających się.


Zróżnicowane slumsy XIX-wiecznego Manchesteru. Mieszkała w nich też klasa średnia

4 listopada 2025, 08:09

Slumsy XIX-wiecznego Manchesteru są symbolem ciężkich warunków życia rozwijającego się industrialnego społeczeństwa kapitalistycznego. Obrazowo opisał je Fryderyk Engels w swoim „Położeniu klasy robotniczej w Anglii” z 1845 roku. Wielu historyków opierało się na opisie Engelsa, chociaż jego utożsamiania podziału klasowego z segregacją przestrzenną poddawane było coraz większej krytyce.


Pigułki

Witamina B6 zmniejsza ryzyko raka płuc

16 czerwca 2010, 17:12

Szeroko zakrojone badania obejmujące setki tysięcy ochotników wskazują na nowe metody zapobiegania rakowi płuc: witaminę B6 i powszechny aminokwas: metioninę. Metoda ta jest skuteczna zarówno wobec palących, jak i niepalących.


Jak ciała gnu, które utonęły, migrując, zasilają rzeczny ekosystem

20 czerwca 2017, 10:40

Co roku przez Afrykę migruje ponad milion gnu. Wiele antylop tonie, pokonując rzekę Mara. Biolodzy po raz pierwszy pokusili się o zliczenie ginących zwierząt i o określenie ich wpływu na ekologię rzeki.


Duży mózg zawdzięczamy mikrobiomowi jelit

7 stycznia 2026, 12:53

Wiele gatunków naczelnych, w tym ludzie, posiada duży mózg w porównaniu do wielkości ciała. Mózgi te ewoluowały wraz z odpowiednimi adaptacjami metabolicznymi, zwiększającymi dopływ energii do mózgu, w tym ze zwiększonym poziomem glukozy we krwi. Wiadomo, że mikrobiom jelit wpływa na metabolizm gospodarza, jednak rola mikrobiomu w ewolucji mózgu naczelnych nie jest jasna. Naukowcy z kilku amerykańskich uczelni podjęli się zbadania wpływu mikroorganizmów zamieszkujących jelita naczelnych na ewolucję ich mózgów.


Nowy sposób na odkrywanie odległych planet

9 lipca 2010, 23:13

Polak, Aleksander Wolszczan, jest znany na świecie jako pierwszy odkrywca planet poza naszym układem słonecznym. Dwadzieścia lat po tym sukcesie znów Polacy dokonują przełomu w tej dziedzinie, tym razem Gracjan Maciejewski i Andrzej Niedzielski.


Oddechowa perystaltyka jelit

11 lipca 2017, 11:00

Do tego, by krew i tlen krążyły w organizmie, większość organizmów wykorzystuje serce. Ostatnio biolodzy odkryli jednak, że u kikutnic (tzw. pająków morskich) odpowiada za to zupełnie inny narząd: "bijące" jelito.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk